RGB.pdf

K o n s t r u k t o r ó w

Każdy Czytelnik Elektroniki dla Wszystkich może nadesłać rozwiązane jednego, dwóch lub wszystkich trzech

zadań Szkoły z danego numeru. Rozwiązania można nadsyłać zwykłą pocztą albo mailem. Paczki z modelami

i koperty zawsze adresujcie: AVT – EdW ul. Burleska 9 01-939 Warszawa i koniecznie podawajcie na kopercie

czy paczce zawartość, np. Szko127, Jak9, NieGra127, #9 , itd.

Osoby, które nadsyłają rozwiązanie e-mailem, powinny wysłać je na adres: szkola@edw.com.pl

( szkola , a nie szkoła ). W tytule maila i w nazwach wszystkich załączników oprócz nazwy konkursu i numeru

zadania umieśćcie także nazwisko (najlepiej bez typowo polskich liter), na przykład: Szko127Kowalski,

Policz127Zielinski, NieGra127Malinowski, Jak9Krzyzanowski.

Regularnie potwierdzam otrzymanie wszystkich e-maili kierowanych na adres szkola@edw.com.pl. Jeśli więc w terminie kilku dni

po wysłaniu maila do Szkoły nie otrzymacie mojego potwierdzenia, prześlijcie pliki jeszcze raz (do skutku).

Bardzo proszę wszystkich uczestników, także osoby nadsyłające prace e-mailem, żeby podawały imię, nazwisko, adres zamieszkania

oraz wiek . Jest to pomocne przy opracowywaniu rozwiązań, ocenie prac oraz wysyłce upominków i nagród. Jeśli na łamach czasopisma

nie chcecie ujawniać swoich danych – napiszcie, a zachowam dyskrecję, podając tylko imię i pierwszą literę nazwiska, ewentualnie

miejscowość zamieszkania.

Jeśli nadsyłacie model, zawsze dołączajcie własnoręcznie podpisane i opatrzone datą oświadczenie:

Ja, niżej podpisany, oświadczam, że projekt/artykuł pt.: .........................................................................................................................................,

który przesyłam do redakcji Elektroniki dla Wszystkich, jest moim osobistym opracowaniem i nie był wcześniej nigdzie publikowany .

Mam też prośbę dotyczącą schematów: na schematach podawajcie wartości elementów, a dodatkowo dołączcie Wykaz elementów

w postaci pliku tekstowego .

Zadanie główne nr 127

Od tego miesiąca wracamy do dawnych

dobrych wzorców i trzecie zadanie z serii

Policz znajduje się na swoim właściwym

miejscu, czyli za rozwiązaniami zadań głów-

nego i drugiej klasy. A jeśli chodzi o zadanie

główne, to zmobilizował mnie nadesłany już

dawno list, poruszający dwie sprawy, w tym

temat domowej stacji meteo. Oto fragmenty

listu Franciszka Nowakowskiego z Pozna-

nia: (…) czy kiedykolwiek ma łamach „EdW”

ukazały się publikacje na temat budowy

takich mierników jak higrometr, barometr,

miernik nasłonecznienia czy sygnalizator

opadów deszczu. Jeśli tak, to w jakich nume-

rach Waszego pisma mam tego szukać? Jeśli

nie, to czy planujecie w najbliższym cza-

sie taki cykl przyrządów meteo do publikacji?

W tym poruszonym tu temacie, dla mnie

najważniejsze jest, aby wszystkie mierniki

były zaprojektowanie na bazie wyświetlaczy

LED, a nie LCD, bo to ma być dobrze widocz-

ne w nocy! Odczyt sygnałów ma być głów-

nie na wyświetlaczach, a wyjście do PC-ta

może oczywiście być, ale nie jest konieczne,

bo zajmuje jednak porty PC-ta. Chcę takie

mierniki sobie zbudować (bo fabryczne są

potwornie drogie) do wykorzystania jako uzu-

pełnienie radioteleskopu, jaki tworzę już od

dłuższego czasu.

Ostatnio zainspirowany kapitalną publi-

kacją pana Jarosława Drelicharza wykona-

łem anemometr, który wygląda tak jak widać

na fotografii 1 . Szkoda, że w ślad za tą publi-

kacją nie został zaproponowany drugi ele-

ment, jakim jest miernik kierunku wiatru. Na

pewno wielu Czytelników jest zainteresowa-

nych takim sprzętem. Spytajcie ich o to! (…)

Co prawda w EdW mieliśmy już kilka pro-

jektów z tej dziedziny, z których większość

można znaleźć w Kopalni skarbów Elportalu,

jednak nie tylko ja mam niedosyt, jeśli chodzi

o ich ilość, a po części także jakość. Dlatego

postanowiłem powrócić do tematu w ramach

naszej Szkoły i postawić następujący temat

zadania:

Zaproponuj system lub element domo-

wej stacji meteo.

Już temat wskazuje, że może to być pro-

jekt kompletnego systemu pomiaru warun-

ków meteorologicznych, ale można też przy-

słać rozwiązanie częściowe, na przykład pro-

jekt jednego czujnika. Oczywiście, jak

zawsze, czekam zarówno na propozycje teo-

retyczne, jak też na modele. Za dobry pomysł

też można otrzymać nagrodę.

Z doświadczenia wiem, że jednym z naj-

łatwiejszych zagadnień z tej dziedziny jest

pomiar temperatury. Nie zniechęcam, ale go-

rąco namawiam, żebyście zastanowili się, po-

szukali w Internecie i zaproponowali, jak zre-

alizować inne składniki systemu meteo, w

szczególności czujnik i wskaźnik kierunku

wiatru, higrometr, barometr czy najtrudniej-

szy do realizacji – miernik wielkości opadów.

Zachęcam do praktycznych działań! Zrealizo-

wane i sprawdzone urządzenia mają szansę na

publikację, a ponieważ zagadnienie jest bar-

dzo interesujące, chętnie skierowałbym takie

projekty na okładkę, jako projekty główne.

Fot. 1 Anemometr

Franciszka Nowakowskiego

Rozwiązanie zadanie głównego 122

Tym bardziej zachęcam więc do pracy!

Dwa miesiące powinny wystarczyć, a gdyby

ktoś nie zdążył w tym czasie, niech przed

końcem października do mnie napisze o po-

stępie prac i spodziewanym terminie zakoń-

czenia ( szkola@elportal.pl ).

Temat zadania 122 brzmiał:

Zaproponuj wykorzystanie trzykolorowych

diod LED RGB lub LED ultrafioletowych .

Elektronika dla Wszystkich

S z k o łł ł ła

Spodziewałem się wyjątkowej liczby prac.

Tymczasem nadeszło ich mniej więcej tyle, ile

wynosi średnia i na dodatek tylko trzy za-

wierały propozycję wykorzystania diod ultra-

fioletowych. Jestem nieco zaskoczony, ponie-

waż w Miniankietach upominaliście się o

układy z tego rodzaju elementami świecącymi.

Niemniej wśród nadesłanych prac znajdu-

ją się istne perełki, choć nie wszystkie zostały

do końca zrealizowane.

LED w metalowej obudowie. Tak się składa-

ło, że zdobycie ich było wtedy bardzo trudne,

mimo że mieszkałem w miejscowośc, gdzie

były produkowane (z bardzo niską wydajnoś-

cią - większość po zrobieniu nadawała się do

kosza). (...) Ponieważ mam niewiele czasu na

„zabawę” w elektronikę, to przesyłam tylko

propozycje w postaci szkicowej - jak zwykle

poza konkursem. Przyszło mi kilka pomysłów

do głowy i szkoda było je do kosza wyrzucić -

a może akurat jakiś pomysł kogoś natchnie do

dalszego działania. Niestety przychodzi taki

czas, że trzeba dzielić go na to co jest ważne

do zrobienia i co można zrobić w wolnej chwi-

li. A te wolne chwile są coraz krótsze. I odło-

żone ciekawe projekty czekają w kolejce (...) .

Barwny miernik wysterowania. Klasyczny

miernik wysterowania pokazuje poziom syg-

nału w postaci słupka jednokolorowych diod

LED. Czasem ostatnie diody są w innym kolo-

rze, aby pokazać, że założony poziom sygnału

został przekroczony. Nie mamy na takim

wskaźniku informacji o widmie sygnału.

Znany wielu osobom kolorofon to urządzenie,

które wykorzystując właściwości psychofi-

zyczne człowieka: za pomocą barw prezentuje

widno sygnału akustycznego. A co ciekawego

wyjdzie, jeżeli połączymy oba urządzenie

w jedno według rysunku 1 ? Liczba zaświeco-

nych diod LED odpowiada poziomowi sygna-

łu, ich barwa analizie widmowej. (...)

Barwny analizator widma. Klasyczny ana-

lizator widma pokazuje poziom sygnału dla

danej częstotliwości. W analizatorze sygnału

akustycznego spotkamy się najczęściej z po-

działem pasma na 7 do

10 wskaźników pozio-

mu. Liczba zaświeco-

nych diod LED poka-

zuje poziom sygnału

o danej częstotliwości.

A gdyby zamiast liczby

zaświeconych diod

zmianie ulegała jej

barwa, według idei

z rysunku 2 ? (...)

Barwny termometr

cyfrowy. Klasyczny

elektroniczny termo-

metr podaje wartość

temperatury na wy-

świetlaczu LED lub

LCD. Aby skorzystać

ze wskazań musimy je

odczytać, mózg musi

informację przetwo-

rzyć, a dopiero potem

wiemy, czy jest ciepło,

czy też zimno. A gdyby

wskazania termometru

zmieniały nie tylko

wartość, ale też i ko-

lor? Gdy jest zimno, to

jest niebieski, potem

wskazanie przechodzi

w kolor zielony, żółty i dla upału jest kolor

czerwony. W przypadku wyświetlaczy LCD

trzeba by odpowiednio podświetlać wskaźnik,

w przypadku wyświetlaczy LED niestety trze-

ba złożyć samodzielnie wyświetlacz z poje-

dynczych diod LED-RGB, bo nie spotkałem

jeszcze gotowych wyświetlaczy siedmioseg-

mentowych RGB.

„Skaner ” UV. Oglądając filmy sciencefi-

cition można czasem zauważyć, że przy wcho-

dzeniu do pewnych pomieszczeń następuje

„skanowanie” osoby wchodzącej promienia-

mi UV. Teoretycznie ma to na celu odkażenie

wchodzącej osoby. Pomyślałem, że taki układ

w skali mikro może być ciekawym gadżetem.

Wokół otworu należy umieścić diody LED-UV

oraz barierę podczerwieni. Przecięcie bariery

podczerwieni spowoduje zaświecenie kolej-

nych diod LED-UV i efekt w postaci „skano-

wania”. (...) Ideę ilustrują rysunki 3 i 4 . Jed-

nym z zastosowań może być umieszczenie łań-

cucha diod wokół tzw. szyberdachu. Na zlocie

tuningowym lub pod dyskoteką może to być

naprawdę przyciągający oko efekt. Diody UV

do tego celu nadają się bardzo dobrze, a bio-

rąc pod uwagę popularność zabawek typu

neony do samochodu, może to być hit sezonu

:-) Innym zastosowaniem może być umiesz-

czenie diod wokół okienka do sprzedaży w

budce z hotdogami itp. O ile za pomocą diod

UV trudno stwierdzić, czy banknoty używane

do płacenia są prawdziwe (niestety diody

LED-UV do tego kiepsko się nadają), to może

to być ciekawa forma reklamy. Ważne jest, aby

samo zaświecenie diod LED (skanowanie)

Propozycje teoretyczne

Kilku uczestników przysłało bardziej i mniej

dopracowane schematy, a także ogólne

pomysły. I tak przykładowo Rafał Modrzew-

ski z Warszawy podał pomysł wykorzystania

diod LED RGB w ulicznych sygnalizatorach

do sterowania ruchem. Idea interesująca, jed-

nak warto pamiętać, iż do uzyskania kolorów

czerwonego, żółtego i zielonego nie jest

potrzebny kolor niebieski – wystarcza R i G,

a jeszcze prościej jest zastosować diody w od-

dzielnych kolorach i tak się to robi. Rafał

Zawadzki z Józefowa chciałby z matrycy

diod RGB zbudować prawdziwy kolorowy

wyświetlacz. Idea słuszna – tego rodzaju

wyświetlacze istnieją w rozmaitych wersjach

i wielkościach, a jednym z najważniejszych

problemów nadal okazuje się cena diod LED

– wyświetlacze diodowe były opisywane

w ramach cyklu o płaskich ekranach w MEU.

Marcin Jachna z Katowic chciałby wyko-

rzystać diody LED RGB w mieniącej się

kolorami tęczy zabawce dla małych dzieci.

Pomysł bardzo dobry, jednak autor nie przed-

stawił żadnych szczegółów.

Aleksander Bernaczek z Magnuszowic

zaproponował wykorzystanie diody RGB do

budowy czujnika obrazującego temperaturę

lub natężenie oświetlenia za pomocą kolorów.

14-letni Krzystof Bartkowski z Karbowa

k/Brodnicy napisał: Moim rozwiązaniem

zadania122 jest propozycja budowy trzech fil-

trów, podłączonych do np. odtwarzacza CD.

Pierwszy by przepuszczał tylko niskie tony,

drugi średnie, a trzeci wysokie. Wyjście

każdego z filtrów sterowałoby jedną z diod

w LED trzykolorowej. Drugą propozycją jest

zbudowanie wskaźnika wysterowania. Wskaź-

nik miałby składać się z dziesięciu trójkoloro-

wych LED-ów. Diody niebieskie miałyby być

sterowane tonami niskimi. Diody czerwone

miałyby być sterowane tonami średnimi,

a diody zielone tonami wysokimi. Całość mia-

łaby wytwarzać wspaniały efekt świetlny .

Co ciekawe, o podobnym efekcie wspom-

niał bardziej zaawansowany uczestnik,

Leszek Szczepaniak , który przedstawił kilka

interesujących idei, a list zaczął tak: Bardzo

sympatyczny temat znowu skłonił mnie do

napisania. Diody LED chyba są jednym

z chętniej stosowanych elementów wśród

elektroników. Sam pamiętam pierwsze diody,

które do mnie trafiły. Były to kiepskie, chociaż

stosunkowo drogie polskie czerwone diody

Rys. 1

Rys. 2

Elektronika dla Wszystkich

Szkoła Konstruktorów

następowało tylko w jednym cyklu, ponieważ

miganie diod w kółko nie jest już tak efektowne .

Najbardziej podoba mi się oczywiście

pomysł „Skanera UV”. Zachęcam do porząd-

nego opracowania i wykonania takiego ga-

dżetu. Z przyjemnością przedstawiłbym taki

projekt w EdW, może nawet na okładce, jeśli-

by tylko został prawidłowo opracowany, zre-

alizowany i o ile to możliwe, sfotografowany

lub sfilmowany podczas pracy.

Jakub Cieśliński ze Świętochłowic napi-

sał: chciałem zrobić projekt sterownika diody

RGB, ale niestety nie udała mi się płytka dru-

kowana (...) [jednak] chciałbym koniecznie

wziąć udział w tym konkursie, dlatego przesy-

łam swój schemat z programem do mikropro-

cesora, niestety nie zrobiłem opisu (...)

ATMEGA8 steruje 8 diodami LED. Wymyśli-

łem sobie, że 3 generatory PWM będą stero-

wać jasnością jednego koloru diody, a układ

74HC164 będzie przemieniał z częstotliwoś-

cią 50Hz na kolejną diodę. Mój sterownik

miał działać do taktu grającej muzyki, można

też go sterować przez komputer lub drugim

mikroprocesorem przez RS232 oraz można

zaprogramować własną sekwencję w pamięci

EEPROM AT24C64. Zrobiłem też kilka swo-

ich sekwencji. Niestety takie są skutki, gdy

robi się swoją pierwszą płytkę metodą, którą

wcześniej się nie robiło (...)

Rozbudowany schemat oraz zręby progra-

mu można znaleźć w Elportalu w materiałach

dodatkowych do tego zadania Szkoły ( Cies-

linski.zip - 156kB), a kto ewentualnie chciał-

by współpracować w dokończeniu tego pro-

jektu, może napisać do autora:

granitowa@wp.pl.

ma służyć tylko i wyłącznie do pseudochao-

tycznego migania oraz generowania prostych

efektów dyskotekowych (stroboskop, rotacja

plamami światła, miniwęże świetlne), oczy-

wiście wszystko to w skali „domowej” tzn.

zakładam, że urządzanie to będzie służyło do

oświetlenia pokoju do 25m 2 . Na pomysł wyko-

nania czegoś takiego wpadłem na jednej

z wielu imprez, na której jak zwykle szyby

pękały od bardzo głośnej muzyki, jednak cze-

goś brakowało… czegoś, co zamieniałoby

zwykły pokój w prawdziwą dyskotekę – świat-

ła (...), bynajmniej nie chodzi o stuwatową

żarówkę, ale o subtelne kolorowe światło

migające niekoniecznie w takt muzyki. Układ

składa się z mikrokontrolera AT Tiny 2313,

kilku diod w tym RGB, paru rezystorów. Cał-

kowity koszt zamyka się w 15zł. Aby sprawić,

żeby kolory z diody RGB się zlewały, zatopi-

łem ją w kawałku wkładu do pistoletu klejo-

wego. (...) Pozostałe diody [niebieskie i białe]

są umieszczone w sposób dość chaotyczny,

żeby plamy światła nie wyglądały, jakby były

generowane z jednego punktu/urządzenia .

Łukasz nie przysłał ani schematu, ani pro-

gramu, ale za to podał jeszcze kilka pomys-

łów: diody UV można wykorzystać do pod-

świetlania napisów w nocy (wystarczy nama-

lować je farbą fluorescencyjną), do dyskotek

raczej się nie nadają ze względu na małą moc

w porównaniu do świetlówek. (...) Układ z

LED RGB wyposażony w „czujnik koloru”,

który dostosowywałby kolor oświetlenia poko-

ju do naszego ubrania, (...) Układ podobny do

zegara tworzącego obraz w powietrzu, który

był opisywany w EdW, ale tym razem wersja

RGB. (...) Tuning i wszelkie jego odmiany .

Dwaj Koledzy podjęli się bardzo trudnych

zadań i nie zdążyli dokończyć modeli na czas.

Jakub Borzdyński z Glinika postanowił

zrealizować cyfrową iluminofonię o zasadzie

działania odmiennej od klasycznych. Miano-

wicie zrezygnował z typowych filtrów analo-

gowych, dzielących pasmo akustyczne. Za-

miast tego chce wykorzystać przetwornik

analogowo-cyfrowy i mikroprocesor. W mik-

roprocesorze ma następować cyfrowa analiza

widma sygnału z zastosowaniem analizy

Fouriera, czyli cała filtracja i obróbka sygna-

łów następować ma w sposób cyfrowy. Pro-

jekt zapowiada się bardzo interesująco, a jeśli

model trafi do

redakcji i potwier-

dzi swą przydat-

ność, pojawi się na

okładce jednego z

następnych nume-

rów EdW jako pro-

jekt główny. Ostat-

nie doniesienia

nadesłane tuż

przed oddaniem

materiałów do

druku wskazują, że

model powstał.

Rys. 3

Rys. 4

Podobnie bardzo trudnego zadania podjął

się Filip Rus z Zawiercia. Chce on opracować

system typu ambilight, odwzorowujący za po-

mocą lamp RGB kolory ekranu. System ambi-

light jest stosowany w wysokiej klasy telewi-

zorach Philipsa. Filip przysłał kilka maili

z relacjami z postępu prac nad system ambi-

light 4 , gdzie cztery lampy odzwierciedlałyby

kolory czterech fragmentów ekranu telewizo-

ra albo monitora. Ideę ilustruje rysunek 5 .

Na rysunku 6 pokazany jest schemat jednego

z modułów eksperymentalnej wersji. Z opisu

i nadesłanych wstępnych materiałów wynika,

Rozwiązania praktyczne

W obfitej redakcyjnej korespondencji znalaz-

łem pracę Artura Marca z Kamienia Puław-

skiego, który pisze, że postanowił wziąć

udział w Szkole, ale na kartce nie ma numeru

zadania. Z uwagi na czas napłynięcia listu do

redakcji włączyłem ją do zadania 122, choć

bardziej pasowałoby do lipcowego zadania

125. Artur pisze, że zrealizował gadżet do

roweru, zamontowany na kole. Licznik 4017

o skróconym cyklu zlicza impulsy z kontak-

tronu (magnes zamocowany na widełkach),

a do używanych wyjść dołączone są po dwie

diody LED. Najpierw akumulator zasilający

zamontowany był na kole, potem napięcie

zostało doprowadzone za pomocą szczotki od

silnika i kawałka okrągłej blachy. Opis wyglą-

da interesująco, ale niestety, nie mam stosow-

nej dokumentacji fotograficznej.

Fotografia 2 pokazuje dwa ujęcia proste-

go modelu sterownika diody RGB, zrealizo-

wanego przez 12-letniego Rafała Kozika

z Bielska-Białej.

16-letni Łukasz Kwiatkowski z Krakowa

zaproponował Uniwersalne urządzenie dysko-

tekowe . Kilka ujęć modelu można zobaczyć

na fotografii 3 . Oto fragmenty opisu: Układ

Fot. 2 Sterownik Rafała Kozika

Fot. 3 Urządzenie

Łukasza Kwiatkowskiego

Elektronika dla Wszystkich

iż przed autorem jeszcze wiele pracy i proble-

mów do rozwiązania. Ja na podstawie włas-

nych doświadczeń proponowałbym najpierw

zrealizować możliwie prosty system jednoka-

nałowy, odzwierciedlający kolor całego ekra-

nu, ewentualnie wyświetlający tylko jeden

kolor dominujący na ekranie (bo średnia

będzie zapewne zbliżona do bieli albo szaroś-

ci). To pozwoli dokładniej zapoznać się

z problemem uśredniania sygnału poszcze-

gólnych linii, a ściślej wykrywania kolorów

ekranu i określania barwy dominującej.

W następnej kolejności należałoby zająć się

systemem dwukanałowym (góra/dół albo

lewo/prawo), a dopiero potem - czterokanało-

wym. Zachęcam Filipa do kontynuowania

prac nad tym wielce interesującym projektem

i będę cierpliwie czekał najpierw na w miarę

prosty system jednokanałowy.

Na razie dwaj wymienieni Koledzy otrzy-

mują po siedem punktów choćby tylko za

próbę zmierzenia się z bardzo trudnymi tema-

tami, niezależnie od wyników pracy.

Adam Ples z Jaworzna napisał w mailu:

Minęło już pół roku od dnia, w którym po raz

pierwszy (i jedyny) przesłałem wam rozwiąza-

nie zadania szkoły konstruktorów. Postanowi-

łem zmienić tę sytuację (...) byłem mile zasko-

czony ilością miejsca, jaka została mi poświę-

cona na łamach gazety. Szczególnie budujący

dla mnie, jakkolwiek zapewne przypadkowy,

był efekt związany z użyciem słów „podający

się za 15-latka“, gdyż zaiste mam (sic!) 15 lat.

Dziękuję - jako stary dziadek będę miał czym

się chwalić przed wnukami. Muszę w tym

momencie pogratulować panu Piotrowi

Góreckiemu świetnego wyczucia i ogromnego

doświadczenia, przy ocenie mojej pracy, który

nieomylnie zdiagnozował niedociągnięcia

mojego projektu. Swoją drogą: odradzanie mi

kontynuowania prac po 5 miesiącach... Na

szczęście sam na to wpadłem i dzisiaj tamten

system służy już do czegoś zupełnie innego.

Fot. 4 Iluminofonia Adama Plesa

Rys. 5

Zanim skończę mój list, pozwolę sobie na

małe sprostowanie. Otóż po przeczytaniu roz-

wiązania zadania 117 w EdW powróciłem do

dawno zapomnianego listu do redakcji, by od-

naleźć fragmenty wyszydzające mikroproce-

sory. Być może trochę przesadziłem, nazywa-

jąc je „narzędziem szatana”, ale nie chodziło

mi w żadnym razie ich o spostponowanie.

Moim celem było raczej pokazanie tego,

że czasami zanim umieścimy w układzie mik-

rokontroler, warto byłoby zastanowić się nad

innymi rozwiązaniami, często prostszymi

i przez to lepszymi. Mój stosunek do proceso-

rów jest zupełnie inny, chociaż zajmuję się

głównie AMD-ekiem w moim

warsztatowym komputerze (...)

Adam zrealizował Stylową

iluminofonię RGB . Trzy ujęcia

modelu pokazane są na fotogra-

fii 4 . Młodziutki autor na po-

czątku doszedł do niesłusznego

wniosku, że nie sposób zapalić

dwóch kolorów naraz, bez każdo-

razowego dobierania prądów

płynących przez obie diody (jesz-

cze gorzej miała się sprawa

z trzema) , przez co przyjął

rozwiązanie, w którym struktury

RGB zaświecane są kolejno, jak

w wyświetlaczu multiplekso-

wym. Niepotrzebnie skompliko-

wał przez to układ. Zastosował

także nietypowe układy filtrują-

ce. Niemniej w liście napisał:

Gdy już część elektroniczna dzia-

łała jak trzeba, uznałem, że pełne

wrażenia estetyczne urządzenie

będzie dawało dopiero wtedy,

gdy wyposażę je w odpowiednią

oprawę. Powstała koncepcja Sty-

lowej iluminofonii RGB, czyli

czegoś, co prezentuje się ładnie,

niezależnie od tego czy świeci,

czy też nie. Poza tym dużo przy-

jemniej spoglądnąć od czasu do

czasu na mieniące się barwami

tęczy dzieło sztuki (może trochę

przesadzam) niż na kupę elektro-

nicznego złomu z wystającymi tu

i ówdzie diodami. Stylowość

Rys. 6

Elektronika dla Wszystkich

Szkoła Konstruktorów

kojarzyła mi się głównie z piękną, gładką

drewnianą obudową. Diody postanowiłem

skryć pod bańką matowej żarówki. Wielkim

zaskoczeniem było dla mnie to, że dużo łatwiej

wykonać drewniane pudełko niż znaleźć mato-

wą żarówkę. W końcu jednak i to się udało -

powstały nawet dwa warianty. Jeden z nor-

malną bańką matową, drugi z opalizowaną.

Mnie zdecydowanie bardziej podoba się ten

pierwszy, jednak w sklepie dużo łatwiej dostać

drugi typ żarówki. (...)

Adam otrzymuje nagrodę i siedem punk-

tów, a oryginalny, pełny opis pracy można

znaleźć w Elportalu w materiałach dodatko-

wych do zadania 122 jako Ples.zip (259kB).

Na fotografii 5 można zobaczyć model

porządnie wykonany przez Jakuba Zająca

z Suchoraby. Schemat układu pokazany jest

na rysunku 7 . W liście czytamy: (...) Chcia-

łem już wcześniej przysłać jakiś model, lecz

to, co spróbowałem sklecić, niezbyt chciało

działać, a tak szczerze, to w ogóle nie wykazy-

wało tendencji do jakiejkolwiek pracy. Jednak

nie poddałem się i spróbowałem swoich moż-

liwości i tym razem. Opłaciło się. W końcu

moje urządzenie ,,ożyło’’. Nie zachowuje się

tak, jak myślałem. Ale efekt i tak jest interesu-

jący. Nie jest to jakiś wymyślny sterownik,

tylko raczej prosty układzik. (...) Przerzuciłem

się z pisaka na metodę z wykorzystaniem

papieru kredowego. No i w końcu zaczęły mi

wychodzić całkiem fajne płytki. Model jest

wykonany na pierwszej płytce, którą w ten

sposób zrobiłem. (...) Na sześciu bramkach

wykonałem trzy generatory. (...) kondensatory

C5-C7, dzięki którym jest uzyskiwany efekt

płynnego przejścia. (...) Tranzystorki T1-T6

w układach Darlingtona, ponieważ pojedyn-

cze tranzystory miałyby zbyt małe wzmocnie-

nie. (...) Najpierw ustalamy częstotliwości

błysków poszczególnych kolorów potencjo-

metrami montażowymi. (...)

Cieszę się, że mogę także Jakubowi przy-

dzielić nagrodę. Jakub przyznał się do braku

sukcesów w przeszłości, niemniej nadesłany

model wskazuje, że sytuacja może się rady-

kalnie zmienić, byle tylko młody kandydat na

konstruktora nie podejmował się zbyt trud-

nych zadań. Domyślam się, że reakcja nie-

zgodna z oczekiwaniami dotyczy działania

Fot. 5 Model Jakuba Zająca

kondensatorów C5...C7. Dalsze eksperymen-

ty pozwolą nabrać doświadczenia i pomogą

zrozumieć, że w tym układzie trudne byłoby

dobranie obwodów RC z „elektrolitami”, by

uzyskać płynne zmiany jasności struktur.

Fotografia 6 pokazuje Mikroprocesorowy

sterownik diody LED RGB , wykonany przez

Pawła Konopackiego z Gliwic, studenta Poli-

techniki Śląskiej (model pokazany jest też na

fotografii trójwymiarowej, która trzeba oglą-

dać w okularach anaglifowych, jakie otrzyma-

li w prezencie prenumeratorzy EdW). W liście

czytamy: (...) Model ten powstawał od dawna

(już jakiś czas temu poprosiłem Radakcję

o wykonanie płytek prototypowych). (...).

Uznałem jednak, że skoro do Redakcji na-

płynie zapewne kilka prac wykorzystujących

diody RGB, fajnie by było, gdyby zna-

lazła się tam też moja - łatwiej byłoby

porównać ją z innymi. Dlatego zdecy-

dowałem się wysłać to zadanie :-) .

Paweł przysłał kompletną doku-

mentację projektu zrealizowanego

według rysunku 8 . Ten opracowywa-

ny od jakiegoś czasu projekt z sześcio-

nóżkową diodą LED mógłby być skie-

rowany do publikacji, jednak ostatnio

pojawiły się nowe, o wiele lepsze

diody LED RGB z czterema wypro-

wadzeniami ( fotografia 7 ), dlatego

sensowniejsze wydaje się przeprojek-

towanie płytki pod taką diodę i publi-

kacja nowej wersji. Oczywiście może-

my wykonać nową płytkę próbną.

A autor być może skorzysta z propo-

zycji z niniejszego artykułu i wzboga-

ci program o nowe efekty świetlne,

ewentualnie rezygnując z trybu testo-

wego. W tym rozwiązaniu bardzo

cenną cechą są małe rozmiary płytki,

więc może warto też dodatkowo

wykonać wersję minimum bez tran-

zystorów, tylko z trzema rezystorami

Fot. 6 Sterownik Pawła Konopackiego

Rys. 7

Punktacja Szkoły Konstruktorów

Filip Rus Zawiercie . . . . . . . . . . . . 17

Maciej Grzanka Pogórze . . . . . . . . 16

Marek Jankiewicz Połczyn Zdr. . . 16

Marcin Dyoniziak Brwinów . . . . . 15

Paweł Świtalski Siedlce . . . . . . . . . 15

Tomasz Albrecht Koluszki . . . . . . . 14

Piotr Diaków Kraków . . . . . . . . . . 14

Łukasz Kwiatkowski Kraków . . . . 14

Ryszard Pichl Gdynia . . . . . . . . . . 14

Marcin Piotrowski Białystok . . . . . 14

Adam Ples Jaworzno . . . . . . . . . . . 14

Szymon Snarski Czeladź . . . . . . . . 14

Jakub Zając Suchoraba . . . . . . . . . 13

Przemysław Musz Trzebnica . . . . . 12

Tomasz Olszewski Pszczółczyn . . . 12

Karol Sikora Koszalin . . . . . . . . . . 12

Przemysław Szpiler Oleśnica . . . . . 12

Mariusz Jaglarz Chrzanów . . . . . . 11

Rafał Kobyłecki Czarnowo . . . . . . 11

Marcin Pazdro Borowa . . . . . . . . . 11

Adrian Wojtaszewski Łódź . . . . . . 11

Jacek Rączka Połomia . . . . . . . . . . 10

Michał Urbaniak Dębogóra . . . . . . 10

Marcin Dobrogowski Gajowniki . . . 9

Arkadiusz Kocowicz Czarny Las . . . 9

Jarosław Łangowski Bydgoszcz . . . 9

Sławomir Wanecki Poznań . . . . . . . 9

Marek Osiak Starogard Gd. . . . . . . . 8

Leszek Szczepaniak Lublin . . . . . . . 8

Janusz Telega Gdańsk . . . . . . . . . . . 8

Michał Waśkiewicz Białystok . . . . . 8

Bartosz Wesołowski Tarnowałaka . . 8

Adam Kawa Częstochowa . . . . . . . . 7

Michał Koziak Sosnowiec . . . . . . . . 7

Rafał Kozik Bielsko-Biała . . . . . . . 7

Wojciech Macek . . . . . . . . . . . . . . . 7

Piotr Masłowski Wrocław . . . . . . . . 7

Marcin Szatkowski Ciechanów . . . . 7

Piotr Tatoń Kęty . . . . . . . . . . . . . . . 7

Paweł Konopacki Gliwice . . . . . . . . 6

Piotr Kuranty Sól . . . . . . . . . . . . . . 6

Piotr Łaskarzewski Lewin Brzeski . 6

Eryk Michałowski Lublin . . . . . . . . 6

Łukasz Oszmaniec Żory . . . . . . . . . . 6

Marcin Połomski Kraków . . . . . . . . 6

Adam Robaczewski Wejherowo . . . . 6

Adam Władziński Górzno . . . . . . . . 6

Dawid Arendarski Bogunice . . . . . . 5

Aleksander Bernaczek

Magnuszowice . . . . . . . . . . . . . . . . . 5

Piotr Cieśliński Kraków . . . . . . . . . 5

Filip Grabarek Opole . . . . . . . . . . . 5

Damian Jasik Kończyce . . . . . . . . . 5

Piotr Krzyżaniak Rybnik . . . . . . . . . 5

Marcin Nosal . . . . . . . . . . . . . . . . . 5

Bartłomiej Ogryczak Kościan . . . 5

Anna Przybysz Szczecin . . . . . . . . . 5

Kacper Rogalski Zielona Góra . . . . 5

Andrzej Szulda Olsztyn . . . . . . . . . . 5

Mateusz Wiśniewski Wisznice . . . . . 5

Paweł Wojewoda . . . . . . . . . . . . . . 5

Rafał Kuchta Skrzyszów . . . . . . . 129

Szymon Janek Lublin . . . . . . . . . . 96

Jakub Borzdyński Glinik . . . . . . . 85

Robert Jaworowski Augustów . . . 77

Jarosław Tarnawa Godziszka . . . . 68

Jarosław Chudoba Gorzów Wlkp. . 65

Jakub Sobański Rudka . . . . . . . . . 60

Radosław Krawczyk Ruda Śl. . . . . 59

Arkadiusz Zieliński Częstochowa . 53

Kamil Kozłowski Gdańsk . . . . . . . 43

Tomasz Jadasch Kęty . . . . . . . . . . 41

Dawid Lichosyt Gorenice . . . . . . . 38

Dariusz Iwanoczko Brzeg Dolny . . 34

Mateusz Ulfik Przezchlebie . . . . . . 33

Witold Kardyś Pabianice . . . . . . . . 32

Bartek Czerwiec Mogilno . . . . . . . 30

Jacek Konieczny Poznań . . . . . . . . 29

Dawid Kozioł Elbląg . . . . . . . . . . . 29

Piotr Raczyński Gdynia . . . . . . . . . 29

Piotr Bechcicki Sochaczew . . . . . . 27

Jakub Jagiełło Gorzów Wlkp. . . . . 27

Marcin Kopa Kleosin . . . . . . . . . . 27

Paweł Karcz Kraków . . . . . . . . . . . 26

Piotr Dereszowski Chrzanów . . . . . 25

Jakub Siwiec Tarnów . . . . . . . . . . . 25

Michał Gołaszewski Lubiszewice . 23

Przemysław Korpas Skierniewice . 23

Paweł Knioła Lubiewo . . . . . . . . . . 21

Marcin Rekowski Brusy . . . . . . . . 20

Paweł Szwed Grodziec Śl. . . . . . . . 20

Dominik Ciurej Trzemesna . . . . . . 19

Tomek Chronowski Mała Wieś . . . 18

Piotr Nowicki Ćmielów . . . . . . . . . 18

Jakub Cieśliński Świętochłowice . 17

Elektronika dla Wszystkich

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: