UnEncrypted.pdf

PRACA ZALICZENIOWA

PROSEMINARIUM dr Katarzyny Kołodziej-Śledziewskiej

„Integracja gospodarcza”

UW WNE

„ Asean – Stowarzyszenie Krajów Azji Południowo-Wschodniej”

Sałata Dorota gr.302

Spis treści

1. Wstęp..........................................................................................................................................3

2. Powstanie ASEAN.......................................................................................................................3

3. Ramy organizacyjne ASEAN.......................................................................................................4

4. Kierunki współpracy państw członkowskich.................................................................................6

5. Dane makroekonomiczne.............................................................................................................6

6. Współpraca gospodarcza w ramach ASEAN...............................................................................9

7.Zakończenie................................................................................................................................15

8.Źródła..........................................................................................................................................16

WSTĘP

Moja praca dotyczy Stowarzyszenia Krajów Azji Południowo-Wschodniej (Association for

South East Asian nations) ASEAN. Postaram się w niej przybliżyć pokrótce zarówno historyczną

jak i aktualna sytuację tego regionu.

Celem mojej pracy jest bliższe poznanie regionu ASEAN, sytuacji tam panującej, jakości

życia oraz wpływu jaki powstanie tej organizacji wywarło na państwa do niej należące.

Chciałabym też dowiedzieć się czy w trakcie trwania organizacji państwa członkowskie dążą do

spełnienia zakładanych w momencie powstawania organizacji celów.

Postaram się przedstawić najpierw sytuację która towarzyszyła powstawaniu

Stowarzyszenia, rozwój wzajemnych stosunków w ramach ASEAN, jej struktury organizacyjne.

Następnie chciałabym przyjrzeć się rozwojowi współpracy gospodarczej w regionie a dzięki temu

ocenić jakość tej organizacji. W tym celu posłużę się szeregiem wykresów, które powstały w

oparciu o dane empiryczne .

POWSTANIE ASEAN

Tereny Azji Południowo-Wschodniej były w swej historii obszarem bardzo podzielonym, bez

żadnej regionalnej tożsamości.

Podjęcie współpracy regionalnej mogło wzmocnić ten region w walce o niepodległość

przeciw Europie, USA, Japonii. Przywódcy poszczególnych krajów pochłonięci jednak wojnami

wewnętrznymi, nie dostrzegali szansy jaką mogło być wspólne działanie w regionie.

Pierwsze próby współpracy regionalnej podjęto w latach 50 i 60-tych. W okresie tym politycy

podjęli próbę wezwania do zacieśniania więzi między państwami w dziedzinach: polityki,

gospodarki, kultury, apelowali o wspólną obronę uzyskanej niedawno niepodległości. W latach

tych w regionie powstało wielo różnorodnych organizacji, jak między innymi: SEATO, ASA,

MAPHILDO, ASPAC. Założyciele chcieli przede wszystkim zjednoczyć się w celu zwalczania

komunistycznych wpływów szerzących się wówczas w Europie oraz podjąć współpracę w

dziedzinie ekonomiczno-społecznej i kulturalnej. Konflikty między państwami niweczą jednak

wszelkie plany.

Druga połowa lat 60-tych przynosi poprawę stosunków w regionie. Powstaje więc koncepcja

ściślejszego instytucjonalnego połączenia tych państw, aby wspólne uczestnictwo w organizacji

ułatwiało komunikowanie się i zapobieganie ewentualnym konfliktom w regionie. Dostrzeżono

również potrzeby ekonomiczno-społeczne rozwoju współpracy regionalnej. Liczono, że

współpraca ekonomiczna z sąsiadami może stać się ważnym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi

gospodarek narodowych i osłabieniu zależności od rynków zachodnich; traktowano ją jako ważny

środek podtrzymania wewnętrznej stabilizacji politycznej. Do wzrostu zainteresowania współpracą

regionalną przyczyniło się także zwiększenie roli Japonii w regionie. Przywódcy krajów Azji

Południowo-Wschodniej uważali, że wspólne działanie pomoże im poradzić sobie z rosnącym

potentatem ekonomicznym.

W końcu w 1967 roku przedstawiciele pięciu państw: Indonezji, Filipin, Singapuru, Tajlandii

i Malezji podpisali w Bangkoku deklarację powołującą do istnienia Stowarzyszenie Krajów Azji

Południowo-Wschodniej- ASEAN.

Organizacja stawiała sobie za cel:

-promowanie rozwoju gospodarczego, społecznego i kulturalnego regionu poprzez program

współpracy

-zabezpieczanie stabilności politycznej i ekonomicznej w regionie

-stworzenie forum do rozwiązywania problemów wewnątrz regionu

Realizacja tych celów miała przynieść członkom pokój, stabilizację i dostatek.

Powstanie organizacji dla każdego z członków miało duże znaczenie. Malezja liczyła na

osłabienie ekonomicznej i politycznej zależności od Wielkiej Brytanii oraz odnowienie stosunków z

Indonezją i Filipinami. Z kolei Filipiny chciały rozszerzenia więzi handlowo-ekonomicznych z

sąsiadami i większej samodzielności w polityce zagranicznej. Zainteresowanie Indonezji wiązało

się z obawą, że odmowa udziału w planowanej organizacji mogłaby doprowadzić do jej izolacji

wśród sąsiednich państw. Za udziałem zaś Singapuru przemawiała potrzeba umocnienia jego

wiarygodności jako państwa niezależnego oraz chęć nawiązania stosunków z sąsiadami i

uzyskania korzystnej pozycji międzynarodowej w regionie.

Państwa członkowskie od początku wykluczały możliwość dominacji któregokolwiek z nich

w Stowarzyszeniu. Położono nacisk na partnerstwo, równość i całkowitą suwerenność

uczestników.

Mimo wyliczenia dziedzin współpracy: handel, rolnictwo, przemysł, transport i komunikacja

ASEAN był raczej deklaracją dobrych intencji a nie wytyczeniem konkretnych zadań

Podczas pierwszych ośmiu lat istnienia organizacji brak było jakichkolwiek zmian

strukturalnych w krajach członkowskich. Jedynym efektem był wzrost wzajemnego zaufania i

wypracowanie dróg współpracy między rządami krajów, które jednak zawsze podkreślały

pierwszeństwo tożsamości narodowej i celów narodowych nad regionalnymi. Konkretną

działalność komplikowały sprzeczności interesów między państwami.

Dopiero w latach 70-tych zakończenie wojny w Wietnamie zmienia sytuację w regionie i

wywołuje potrzebę większego zbliżenia krajów regionu i skonkretyzowania planu działania.

W latach 80-tych dochodzi do zwiększenia liczby członków ugrupowania. W styczniu 1984r

w skład ASEAN weszło Brunei Darussalam. Z chwilą przystąpienia Brunei w ugrupowaniu tym

znalazły się wszystkie niepodległe, demokratyczne kraje regionu. W lipcu 1995r siódmym

członkiem ASEAN został Wietnam. Wejście do tego ugrupowania komunistycznego Wietnamu ma

znaczenie symboliczne, ponieważ przed ponad 30 laty jednym z motywów powstania ASEAN

była m.in. konieczność powstrzymania rozprzestrzeniania się komunizmu w tym regionie.

Przyjęcie Wietnamu w poczet członków ASEAN odbierane jest przez polityków jako chęć

zmniejszenia militarnej dominacji Chin w tym regionie. Od 1997r członkostwo w ASEAN uzyskało

także Laos oraz Myanmar (Birma). Państwa ASEAN zdecydowały się na włączenie Myanmar do

ugrupowania, mimo utrzymującego się tam reżimu wojskowego, dalekiego od demokracji. Jednak

przeważyła tu chęć utrzymania Myanmar poza zasięgiem wpływów chińskich, a także obawa

przed potencjalnym zagrożeniem ze strony Indii. Uznano decyzje o przyjęciu Myanmar za

„politycznie błędną” ale za to „poprawną strategicznie”. Jako dziesiąty członek do ugrupowania

została włączona Kambodża w kwietniu 1999r . Oznaczało to osiągnięcie założonego 30 lat

wcześniej celu, jakim było zjednoczenie wszystkich dziesięciu krajów Azji Południowo -

Wschodniej w ramach jednej wspólnej organizacji.

RAMY ORGANIZACYJNE ASEAN

Najwyższą władzą Stowarzyszenia są spotkania przywódców szefów rządów państw

członkowskich ASEAN. Odbywają się one w celu przeglądu bądź rewizji kierunków współpracy.

Pierwsze spotkanie „na szczycie” miało miejsce w 1976 r. w Bali. Szefowie państw dokonali

analizy dotychczasowej działalności i wytyczyli podstawy dalszego rozwoju ugrupowania.

Podpisano trzy ważne dokumenty: Deklarację zgody ASEAN, Traktat o przyjaźni i współpracy w

Azji Południowo-Wschodniej oraz Porozumienie o ustanowieniu Sekretariatu ASEAN.

II spotkanie odbyło się w 1977 r. w Kuala Lumpur i rozważano tam możliwość zacieśnienia

współpracy z krajami strefy Pacyfiku.

III spotkanie zostało zorganizowane dopiero w 1987r. w Manili. Przedmiotem obrad były

głównie zagadnienia gospodarcze i sprawy bezpieczeństwa. Przyjęto tam: Wspólny Komunikat;

Deklarację Manilską; porozumienia dotyczące: handlu, ceł, inwestycji i joint ventures.

Postanowiono także że spotkania przywódców będą odbywać się regularnie co 3-5 lat.

IV spotkanie zorganizowano w 1992r. w Singapurze. Postanowiono wtedy, że utworzona

zostanie strefa wolnego handlu (AFTA). Poza tym podjęto decyzję o restrukturyzacji instytucji

ASEAN i dokonano przeglądu stosunków zewnętrznych.

Na V spotkaniu w Bangkoku w 1995 uzgodniono, iż należy przyśpieszyć integrację

gospodarczą oraz pogłębić współpracę ekonomiczną przez wspólne działanie w takich

dziedzinach jak usługi, ochrona własności intelektualnej i kooperacja przemysłowa.

Konferencje Ministerialne są najwyższym obradującym regularnie organem decyzyjnym.

Uczestniczą w nich ministrowie spraw zagranicznych państw ugrupowania. Mają one następujące

zadania: podsumowanie rocznej działalności organizacji, kontrolę procesu realizacji założeń

Stowarzyszenia, akceptowanie konkretnych programów i projektów współpracy, formułowanie

nowych kierunków funkcjonowania i priorytetów na przyszłość, koordynowanie całokształtu

działania. Konferencje odbywają się raz do roku w państwach członkowskich na zasadzie rotacji

alfabetycznej. Ministrowie spraw zagranicznych spotykają się również na specjalnych lub

nadzwyczajnych spotkaniach, których celem jest określenie stanowiska Stowarzyszenia w

ważnych sprawach międzynarodowych.

Stała Komisja jest organem kierującym działalnością bieżącą w okresie między

Konferencjami Ministerialnymi i podejmującym pilne decyzje robocze. Jest odpowiedzialna za

utrzymywanie stosunków ASEAN z zagranicą. W skład stałej komisji wchodzą minister spraw

zagranicznych kraju siedziby oraz akredytowani tam ambasadorzy pozostałych państw ASEAN.

Stałe komitety zostały utworzone w celu prowadzenia szczegółowych dyskusji i

opracowywania programów współpracy gospodarczej w różnych dziedzinach. Ponoszą one

bezpośrednią odpowiedzialność za działalność ASEAN. Składają się z urzędników, specjalistów i

ekspertów delegowanych przez państwa członkowskie. Pięć komitetów jest podporządkowanych

Konferencji Ministrów Gospodarki. Są to: Komitet ds. Finansów i Bankowości, Komitet ds.

Żywności, Rolnictwa i Leśnictwa, Komitet ds. Transportu i Komunikacji, Komitet ds. Przemysłu i

Energetyki oraz Komitet ds. Handlu i Turystyki. Poza nimi mamy jeszcze komitet ds. Nauki i

Techniki, Kultury i Informacji oraz Praw Socjalnych a także Komitet Budżetowy.

Sekretariat ASEAN powstał w czerwcu 1976 r. Jego zadaniem jest koordynacja i pomoc w

sprawnej działalności Stowarzyszenia. Działa on jako centralny organ administracji ASEAN;

siedziba znajduje się w Dżakarcie. Na jego czele stoi Sekretarz Generalny, którego kadencja trwa

trzy lata.

Charakterystyczną cechą funkcjonowania ASEAN oficjalne prezentowanie wyłącznie

uzgodnionego wcześniej stanowiska. Wszelkie kontrowersje są rozstrzygane podczas debat „za

zamkniętymi drzwiami” i dopiero osiągnięty kompromis jest prezentowany na zewnątrz.

Konferencje ministerialne są poprzedzane zawsze 2-3 dniowymi nieoficjalnymi spotkaniami, na

których są dyskutowane rozbieżne poglądy i uzgadniane projekty dokumentów.

„Mushawarat” i „mufakat” czyli dyskusja i ścisłe konsultacje, aż do osiągnięcia całkowitego

konsensusu - to sztandarowe określenie stylu działania ASEAN. Polega on na tym, że

zastrzeżenie ze strony któregokolwiek członka dyskusji, zgodnie z zasadą „mushawarat”,

uniemożliwia przyjęcie propozycji i wymaga dalszej dyskusji, aż do osiągnięcia konsensusu, czyli

„mufakat”.

KIERUNKI WSPÓŁPRACY PAŃSTW CZŁONKOWSKICH

Przywódcy państw członkowskich ASEAN przez wiele lat powściągali się od dyskutowania

problemów związanych ze sferą polityki, zwłaszcza obrona i bezpieczeństwem. Utrzymywali, że

Stowarzyszenie ma charakter społeczno – ekonomiczny i nie angażuje się w działalność

polityczną, podkreślali również jego niezależność.

Wraz z rozwojem sytuacji międzynarodowej ASEAN zaczęło oficjalnie zajmować się

sprawami politycznymi. Pierwszą tego oznaką było przyjęcie w listopadzie 1971r Deklaracji o

neutralizacji Azji Południowo – Wschodniej. Jej myślą przewodnią było przekonanie, iż

odpowiedzialność za rozwój i stabilizację tego obszaru ponoszą kraje regionu oraz zapewnienie,

że gotowe są one do podjęcia wysiłków w celu uznania Azji Południowo – Wschodniej za strefę

pokoju, wolności i neutralności, wolną od ingerencji państw obcych.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: