ZAGADNIENIA SZKOLENIOWE:
1. Budowa i przeznaczenie wałów napędowych.
2. Budowa i przeznaczenie mostu napędowego.
3. Budowa i zasada działania mechanizmu różnicowego.
4. Budowa i przeznaczenie zawieszenia samochodu.
PRZEBIEG I HARMONOGRAM ZAJĘĆ
2
Zagadnienie 1
Wały napędowe służą do przekazywania napędu pomiędzy oddzielnymi zespołami układu przeniesienia mocy, przy zmieniającym się wzajemnym położeniu tych zespołów w czasie jazdy.
Wał napędowy składa się z dwóch członów połączonych wielowypustem zapewniającym przenoszenie napędu przy zmianie czynnej długości wału. Każdy z członów wału jest zakończony przegubem krzyżakowym. W celu zabezpieczenia połączeń wielowypustowych przed zanieczyszczeniem, stosuje się osłony gumowe, których końce są szczelnie dociśnięte do wału za pomocą metalowych opasek ściągających.
Wały napędowe nie powinny wywoływać drgań podczas jazdy i dlatego nie powinny być zbyt długie. W samochodach ciężarowych o dużym rozstawie osi stosuje się wały napędowe dzielone, połączone łożyskiem pośrednim.
Łożysko pośrednie jest zbudowane z krótkiego wałka umieszczonego w obudowie i łożyskowanego na dwóch łożyskach stożkowych, zakończonego po obu stronach złączami kołnierzowymi. Jest mocowane do ramy lub mostu środkowego na podporze.
6
Omawiam na podstawie literatury
3
Zagadnienie 2.
Głównym zadaniem mostu napędowego jest przeniesienie napędu z wału napędowego na koła jezdne oraz przenoszenie obciążeń pochodzących od kół i nadwozia pojazdu. Konstrukcja mostu musi zapewnić również zdolność pojazdu do pokonywania zakrętów bez poślizgów.
Najważniejszymi zespołami mostu napędowego są:
- przekładnia główna;
- mechanizm różnicowy;
- półosie napędowe;
- obudowa.
Przekładnia główna służy do zwiększania siły napędowej oraz do przekazywania napędu na koła samochodu. Może ona mieć postać:
- przekładni kątowej, jeżeli wał napędowy jest usytuowany pod kątem 90o do półosi mostu napędowego;
- przekładni czołowej, w pojazdach, w których silnik jest ustawiony równolegle do osi kół pojazdu;
- przekładni dwustopniowej, stosowanej w samochodach ciężarowych o dużej ładowności; jest ona połączeniem przekładni kątowej i czołowej.
Mechanizm różnicowy ma za zadanie rozdzielenie napędu na półosie i umożliwienie toczenia się kół tej samej osi z różnymi prędkościami obrotowymi.
Półosie napędowe służą do przenoszenia napędu od kół koronowych mechanizmu różnicowego do kół napędowych (są, więc wałami napędowymi).
W przednich mostach napędowych (koła kierowane) lub w wypadku zawieszenia niezależnego, półosie przenoszące napęd do kół napędowych muszą mieć odpowiednie przeguby.
Współcześnie stosowane przeguby w przednich osiach napędowych mają następujące cechy:
- możliwość pracy przy kątach załamania do 45o;
- zwartą budowę;
- dużą wytrzymałość;
- zdolność do przenoszenia dużych obciążeń;
- dużą sprawność i trwałość.
10
4
Zagadnienie 3
Podczas ruchu na zakręcie lub na nierównościach każde koło samochodu przebywa w tym samym czasie inną drogę. Aby koła mogły toczyć się bez poślizgu, ich prędkość musi być różna. Nie byłoby to możliwe, gdyby napęd był przekazywany z przekładni głównej na sztywną oś łączącą obydwa koła napędowe. Dlatego każde z kół jest napędzane osobnymi półosiami, połączonymi z kołami koronowymi, których prędkości są różnicowane przez satelity.
W warunkach terenowych właściwości mechanizmu różnicowego powodują pogorszenie własności dynamicznych samochodu. Gdy jedno z kół traci przyczepność, np.[. w ciężkim gliniastym terenie, i zacznie się ślizgać, wówczas liczba obrotów drugiego koła tej samej osi może zmaleć do zera i pojazd pozostanie unieruchomiony. Aby tego uniknąć, w terenowych samochodach ciężarowych stosuje się mechanizmy różnicowe o zwiększonym tarciu wewnętrznym (samoblokujące) lub mechanizmy różnicowe z blokadą. Blokowanie mechanizmu różnicowego polega na sprzęganiu obu półosi (wyeliminowaniu mechanizmu różnicowego) i uzyskaniu sztywnego połączenia obu kół napędowych.
Dzięki zablokowaniu mechanizmu różnicowego, w sytuacji, gdy jedno z kół utraci przyczepność do podłoża, drugie koło będzie się obracało i umożliwi jazdę. Należy pamiętać o tym, aby po wyjechaniu na drogę o dobrej nawierzchni wyłączyć blokadę mechanizmu różnicowego. Jazda z zablokowanym mechanizmem różnicowym grozi zniszczeniem (ukręceniem) półosi napędowych.
8
5
Zagadnienie 4.
Zawieszenie samochodu jest to zespół elementów sprężystych i wiążących je łączników, łączący osie lub poszczególne koła samochodu z konstrukcją nośną. Zawieszenie jest zbudowane z trzech rodzajów zespołów:
- elementów sprężystych;
- elementów tłumiących;
- elementów prowadzących.
W zależności od konstrukcji zespołu prowadzącego, zawieszenia określa się jako zależne i niezależne.
Elementy sprężyste mogą być następujących rodzajów:
- metalowe;
- gumowe;
- powietrzne;
- hydropneumatyczne;
- hydroelastyczne.
Metalowe elementy sprężyste to:
- resory piórowe;
- sprężyny śrubowe;
- drążki skrętne.
Resory piórowe jest wielopłytkową sprężyną z płaskowników różnej długości, zwanych piórami. Pióra są ściągnięte śrubą ustalającą w jedną całość i zabezpieczone opaskami ściągającymi przed przesuwaniem się na boki. Resory są zwykle mocowane przegubowo obydwoma końcami pióra głównego. Pióro główne ma końce ukształtowane w tzw. ucha, które służą do połączenia resoru z wieszakiem lub wspornikiem na ramie. Sprężyny śrubowe są wykonane z grubego drutu o przekroju kołowym. W czasie obciążenia sprężyna jest ściskana. Sprężyny śrubowe stosuje się w zawieszeniach niezależnych. Sprężyny śrubowe nie wymagają smarowania, są wystarczająco sprężyste, a jednocześnie dostatecznie sztywne.
Drążki skrętne mogą być wykonane w postaci pręta, rury lub pakietu blach stalowych oraz wiązki płaskowników. Jeden koniec drążka jest unieruchomiony w ramie lub w elementach nośnych nadwozia, a drugi jest osią obrotu przemieszczającego się kątowo wahacza i wykonuje się ruchy skrętne.
Gumowe elementy sprężyste w zawieszeniach samochodów są stosowane jako pomocnicze, a niekiedy jako główne elementy sprężyste. Są one ściskane lub ścinane.
Powietrzne elementy sprężyste - działanie ich polega na sprężaniu i rozprężaniu pewnej ilości gazu wypełniającego zamknięty zbiornik ,w którym panuje określone ciśnienie. Zwiększenie sztywności uzyskuje się poprzez podwyższenie ciśnienia sprężonego powietrza. W niektórych pojazdach poprzez napełnianie lub opróżnianie elementów powietrznych możliwa jest regulacja wysokości położenia nadwozia w stosunku do jezdni. Twardość zawieszenia zwiększa się samoczynnie, dzięki zastosowaniu specjalnego zaworu korygującego, połączonego ze zbiornikiem instalacji powietrznej.
Elementy hydropneumatyczne. Zbudowane są w kształcie cylindra połączonego z zbiornikiem kulistym. W zbiorniku tym znajduje się przepona dzieląca go na dwie części. W jednej części znajduje się gaz, stanowiący element sprężysty zawieszenia. Drugą część wypełnia olej i jest połączona z cylindrem. W cylindrze znajduje się tłok, którego łożysko jest związane z wahaczem koła.
Elementy hydroelastyczne spełniają jednocześnie zadanie elementów sprężystych i tłumiących zawieszenia. Efekt ten jest uzyskiwany dzięki wykorzystaniu własności sprężystych gumy, z których jest zbudowany element, oraz własności tłumiących cieczy (mieszaniny wody i spirytusu), przepływającej przez otworki przepustowe.
Zespół elementów tłumiących
Współcześnie w zawieszeniach samochodów stosuje się amortyzatory hydrauliczne, w których do tłumienia drgań jest wykorzystywany opór cieczy przepływającej przez niewielkie otworki. Większość amortyzatorów jest obustronnego działania i mają niesymetryczną charakterystykę. Stosuje się dwa rodzaje amortyzatorów dźwigniowe i teleskopowe.
Stabilizatory są stosowane w zawieszeniach samochodów w celu zmniejszenia przechyłu bocznego nadwozia względem jezdni. Stosowane są stabilizatory mechaniczne i hydrauliczne.
Typowy stabilizator mechaniczny jest wykonany w postaci drążka skrętnego, związanego z elementami prowadzącymi kół jednej osi i z nadwoziem w tulejach gumowych. Kąt skręcenia drążka jest proporcjonalny do różnicy ugięć lewego i prawego koła. W ten sposób stabilizator powoduje zwiększenie sztywności zawieszenia po stronie koła bardziej obciążonego, a zmniejsza sztywność po stronie mniej obciążonej.
Stabilizatory hydrauliczne mają takie same cechy jak mechaniczne i dodatkowo przyczyniają się do tłumienia drgań.
Zawieszenie samochodu ciężarowego STAR 266
- przód:
· resory piórowe,
· amortyzatory;
- tył:
· zderzaki gumowe,
· drążki reakcyjne.
lancet.eskulap