komputer_12.pdf
(
178 KB
)
Pobierz
Komputer jako czarna skrzynka
Wej
ś
cie
Wyj
ś
cie
(Dane)
(Wyniki)
Program
JAK DZIAŁA KOMPUTER ?
EB
II PWr
1
EB
II PWr
2
Schemat blokowy komputera
Schemat blokowy komputera
Procesor
– przetwarzanie danych i sterowanie pracą pozostałych układów.
Procesor przetwarza dane wykonując na nich elementarne operacje
zwane
rozkazami
(instrukcjami).
CPU
MEM
WE/WY
ROM
RAM
Pami
ęć
– przechowywanie danych, programu i wyników.
RAM (ang. Random Access Memory) – pamięć operacyjna, ulotna.
DB
AB
AB
ROM (ang. Read Only Memory) – pamięć nieulotna, pamiętanie progra-
mów startowych (BIOS).
CB
Układy wej
ś
cia/wyj
ś
cia
– pośredniczą w wymianie informacji pomiędzy
procesorem i pamięcią a urządzeniami zewnętrznymi (peryferyjnymi).
CPU – centralna jednostka przetwarzająca (procesor) DB – magistrala danych
MEM – pamięć (wewnętrzna)
AB – magistrala adresowa
WyŜej wymienione bloki wymieniają informację i współpracują ze sobą
za pośrednictwem
magistrali
.
WE/WY – układy wejścia/wyjścia
CB – magistrala sterująca
EB
II PWr
3
EB
II PWr
4
Schemat blokowy komputera
Układy cyfrowe
Magistrala
– zestaw linii oraz układów przełączających, łączących dwa lub
więcej układów mogących być nadajnikami lub odbiornikami informacji.
Poszczególne bloki komputera są budowane z
układów cyfrowych
zwanych
takŜe
układami logicznymi
.
Na
Układy cyfrowe są zbudowane z elementów elektronicznych:
tranzystory, diody.
Są one wytworzone wewnątrz lub na powierzchni wspólnego podłoŜa i tworzą
tzw.
układ scalony.
Od
Od
Magistrala danych
– przesyłanie danych, wyników i kodów instrukcji.
Magistrala adresowa
– przesyłane są adresy komórek pamięci lub układów wej/wyj
Magistrala steruj
ą
ca
– sterowanie pracą układów współpracujących z procesorem.
Szeroko
ść
magistrali
– liczba bitów danych przesyłanych równolegle.
Typowe szerokości: 8, 16, 32, 64 bity.
Szybko
ść
magistrali:
od 5 MHz do kilkuset MHz (533 MHz)
EB
II PWr
5
EB
II PWr
6
Układy cyfrowe
Układy cyfrowe
Układ cyfrowy moŜna przedstawić jako blok z określoną liczbą wejść i wyjść.
Sygnały wejściowe i wyjściowe są sygnałami binarnymi i tworzą słowa:
wejściowe i wyjściowe.
WE
J
W zaleŜności od liczby elementów w pojedynczej strukturze (stopień upakowania)
rozróŜnia się układy scalone:
WYJ
•
małej skali integracji (SSI)
- do kilkudziesięciu elementów (wczesne 1960)
•
ś
redniej skali integracji (MSI)
- setki elementów (późne 1960)
•
wielkiej skali integracji (LSI)
– dziesiątki tysięcy elementów (środek 1970)
•
wielkiej skali integracji (LSI)
– dziesiątki tysięcy elementów (środek 1970)
•
bardzo wielkiej skali integracji (VLSI)
– setki tysięcy elementów (1980-te)
•
ultra wielkiej skali integracji (ULSI)
– miliony elementów
1 0 1 1 0
EB
II PWr
7
EB
II PWr
8
Układy cyfrowe
Elementy procesora
Podstawowe układy cyfrowe:
•
bramki
– realizują proste funkcje logiczne: sumę, iloczyn, negację
•
przerzutniki
- układ cyfrowy pozwalający zapamiętać 1 bit informacji.
Jednostka arytmetyczno-logiczna
(ALU, ang. Arithmetic-Logic Unit) – uniwersalny
układ cyfrowy przeznaczony do wykonywania operacji arytmetycznych i logicznych.
Argument A
ALU
Proste układy cyfrowe są
cegiełkami
, z których są budowane układy złoŜone:
•
rejestry
– mała bardzo szybka pamięć
Wynik
Argument B
•
liczniki
– do zliczania
•
liczniki
– do zliczania
•
sumatory
– do wykonywania operacji na danych
•
komparatory
– do porównywania
Sygnały sterujące
Do zestawu operacji wykonywanych przez ALU naleŜą:
- dodawanie i odejmowanie arytmetyczne
- przesuwanie bitów słowa w prawo i w lewo
- porównywanie wartości dwóch słów
- operacje logiczne (suma, iloczyn, negacja)
•
dekodery
– do dekodowania danych
•
konwertery
– do wykonywania konwersji
EB
II PWr
9
EB
II PWr
10
Elementy procesora
Elementy procesora
Dekoder
– układ cyfrowy, który tłumaczy rozkazy na postać, jaka moŜe być
przekazana do układu sterowania celem wykonania.
Rejestr
- układ cyfrowy przeznaczony do krótkoterminowego przechowywania
niewielkich ilości informacji.
Jednostka steruj
ą
ca
– steruje pracą poszczególnych komponentów procesora.
Na podstawie instrukcji pobieranych z dekodera mówi jednostce arytmetyczno-
logicznej co i kiedy ma być wykonywane.
TakŜe koordynuje pracę innych elementów komputera.
Część rejestrów jest dostępnych dla uŜytkownika (rejestry dostępne programowo),
inne są niedostępne i słuŜą do specjalnych celów. Np.
-
rejestr rozkazów
– słuŜy do pamiętania rozkazu
TakŜe koordynuje pracę innych elementów komputera.
-
rejestr rozkazów
– słuŜy do pamiętania rozkazu
-
licznik rozkazów
– słuŜy do pamiętania adresu rozkazu, jaki ma być wykonany.
Pami
ęć
wewn
ę
trzna cache
–
bardzo szybka pamięć podręczna.
SłuŜy do przechowywania najczęściej wykorzystywanych rozkazów i danych.
Rejestry stanowią
najszybszy rodzaj pami
ę
ci
, będącej częścią procesora, z którą
kontakt odbywa się z pełną szybkością określoną przez zegar systemowy.
EB
II PWr
11
EB
II PWr
12
Schemat blokowy procesora
RAM
Rejestry
A
F
ALU
Wyniki
Dane
B
C
D
E
Cache
H
L
DANE
Program
Program
Zewn. sygnały sterujące
Zewn. sygnały sterujące
DANE
Układ
sterowania
IR
Dek
PROCESOR
PROGRAM
IR – rejestr rozkazów
Dek – dekoder
ALU – jednostka arytmetyczno-logiczna
EB
II PWr
13
Rozkazy procesora
Rozkazy procesora
Rozkaz
– polecenie wykonywane przez procesor komputera.
Program
Instrukcje u
Ŝ
ytkownika
Kod operacji
Argumenty(adresy)
Konwersja na j
ę
zyk
maszynowy
• rozkazy arytmetyczne
• rozkazy logiczne
Rozkazy maszynowe
Przykłady:
• rozkazy operacji na bitach
Konwersja na
mikrokod
DODAJ A 25
DODAJ A 25
POMNÓś A B C
mikrokod
• rozkazy sterowania
• rozkazy we/wy
Rozkazy mikrokodowe
Poszczególne procesory charakteryzują się zestawem rozkazów, jakie mogą wyko-
nywać. Zestaw taki tworzy tzw.
list
ę
rozkazów
danego procesora.
Lista moŜe zawierać od kilkudziesięciu do paruset rozkazów.
EB
II PWr
15
EB
II PWr
16
Zegar systemowy
Cykl maszynowy
Zegar systemowy wyznacza tzw.
cykl maszynowy
, w czasie którego procesor
wykonuje część lub cały rozkaz.
Praca komputera jest synchronizowana
zegarem systemowym
(wbudowanym na
płycie głównej).
Cykl maszynowy składa się z 4 operacji rozdzielonych na dwa etapy:
•
Etap pobrania rozkazu
1. Pobranie rozkazu do pamięci wewnętrznej procesora
2. Dekodowanie rozkazu
cykl
Liczba cykli na sekundę jest mierzona w Hz.
Liczba cykli na sekundę jest mierzona w Hz.
1 MHz = 10
6
Hz,
1GHz = 10
9
Hz
Pierwsze mikroprocesory: ok. 5 MHz
Aktualnie: > 3 GHz
•
Etap wykonania rozkazu
3. Wykonanie rozkazu przez ALU
4. Przesłanie wyniku do rejestru lub pamięci
Wiele rozkazów moŜe wymagać więcej cykli maszynowych. Np. rozkaz pobrania
z pamięci 2 liczb, obliczenia ich sumy i zapisania wyniku do pamięci wymaga 4
cykli maszynowych.
W czasie kaŜdego cyklu wykonywana jest pewna liczba rozkazów elementarnych.
Im szybszy zegar
,
tym wi
ę
cej rozkazów
będzie wykonanych w jednostce czasu.
EB
II PWr
17
EB
II PWr
18
Przepływ informacji w cyklu rozkazowym
Cykl pracy procesora
Adres rozkazu
Licznik rozkazów
1
Pobranie
rozkazu
Rozkaz
Rejestr rozkazów
Rejestry
KOD
AR1
AR2
W
2
4
Dekodowanie
rozkazu
Przeslani
e wyniku
e wyniku
rozkazu
Adres argumentu
Arg
ument
1
A
rgume
nt 2
3
Wykonanie
rozkazu
Kod
operacji
ALU
ALU
Wynik
Pami
ęć
operacyjna
EB
II PWr
19
EB
II PWr
20
Plik z chomika:
nfffmfpowea
Inne pliki z tego folderu:
kruszarki-dobór.docx
(555 KB)
Koncepcja.pdf
(322 KB)
dobrane-kruszarki (1).docx
(12 KB)
michlowicz_koncepcja3 (1).pdf
(322 KB)
michlowicz_koncepcja2.pdf
(238 KB)
Inne foldery tego chomika:
Pliki dostępne do 01.06.2025
Pliki dostępne do 09.04.2026
Pliki dostępne do 19.01.2025
W(zakazane)
Y
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin