komputer_12.pdf

(178 KB) Pobierz
Komputer jako czarna skrzynka
Wej ś cie
Wyj ś cie
(Dane)
(Wyniki)
Program
JAK DZIAŁA KOMPUTER ?
EB
II PWr
1
EB
II PWr
2
Schemat blokowy komputera
Schemat blokowy komputera
Procesor – przetwarzanie danych i sterowanie pracą pozostałych układów.
Procesor przetwarza dane wykonując na nich elementarne operacje
zwane rozkazami (instrukcjami).
CPU
MEM
WE/WY
ROM
RAM
Pami ęć – przechowywanie danych, programu i wyników.
RAM (ang. Random Access Memory) – pamięć operacyjna, ulotna.
DB
AB
AB
ROM (ang. Read Only Memory) – pamięć nieulotna, pamiętanie progra-
mów startowych (BIOS).
CB
Układy wej ś cia/wyj ś cia – pośredniczą w wymianie informacji pomiędzy
procesorem i pamięcią a urządzeniami zewnętrznymi (peryferyjnymi).
CPU – centralna jednostka przetwarzająca (procesor) DB – magistrala danych
MEM – pamięć (wewnętrzna)
AB – magistrala adresowa
WyŜej wymienione bloki wymieniają informację i współpracują ze sobą
za pośrednictwem magistrali .
WE/WY – układy wejścia/wyjścia
CB – magistrala sterująca
EB
II PWr
3
EB
II PWr
4
1049372086.106.png 1049372086.117.png 1049372086.128.png 1049372086.139.png 1049372086.001.png 1049372086.010.png 1049372086.020.png 1049372086.030.png 1049372086.040.png 1049372086.051.png 1049372086.062.png 1049372086.063.png 1049372086.064.png 1049372086.065.png 1049372086.066.png 1049372086.067.png 1049372086.068.png 1049372086.069.png 1049372086.070.png 1049372086.071.png 1049372086.072.png 1049372086.073.png 1049372086.074.png 1049372086.075.png 1049372086.076.png 1049372086.077.png 1049372086.078.png
Schemat blokowy komputera
Układy cyfrowe
Magistrala – zestaw linii oraz układów przełączających, łączących dwa lub
więcej układów mogących być nadajnikami lub odbiornikami informacji.
Poszczególne bloki komputera są budowane z układów cyfrowych zwanych
takŜe układami logicznymi .
Na
Układy cyfrowe są zbudowane z elementów elektronicznych: tranzystory, diody.
Są one wytworzone wewnątrz lub na powierzchni wspólnego podłoŜa i tworzą
tzw. układ scalony.
Od
Od
Magistrala danych – przesyłanie danych, wyników i kodów instrukcji.
Magistrala adresowa – przesyłane są adresy komórek pamięci lub układów wej/wyj
Magistrala steruj ą ca – sterowanie pracą układów współpracujących z procesorem.
Szeroko ść magistrali – liczba bitów danych przesyłanych równolegle.
Typowe szerokości: 8, 16, 32, 64 bity.
Szybko ść magistrali: od 5 MHz do kilkuset MHz (533 MHz)
EB
II PWr
5
EB
II PWr
6
Układy cyfrowe
Układy cyfrowe
Układ cyfrowy moŜna przedstawić jako blok z określoną liczbą wejść i wyjść.
Sygnały wejściowe i wyjściowe są sygnałami binarnymi i tworzą słowa:
wejściowe i wyjściowe.
WE J
W zaleŜności od liczby elementów w pojedynczej strukturze (stopień upakowania)
rozróŜnia się układy scalone:
WYJ
małej skali integracji (SSI) - do kilkudziesięciu elementów (wczesne 1960)
ś redniej skali integracji (MSI) - setki elementów (późne 1960)
wielkiej skali integracji (LSI) – dziesiątki tysięcy elementów (środek 1970)
wielkiej skali integracji (LSI) – dziesiątki tysięcy elementów (środek 1970)
bardzo wielkiej skali integracji (VLSI) – setki tysięcy elementów (1980-te)
ultra wielkiej skali integracji (ULSI) – miliony elementów
1 0 1 1 0
EB
II PWr
7
EB
II PWr
8
1049372086.079.png 1049372086.080.png 1049372086.081.png 1049372086.082.png 1049372086.083.png 1049372086.084.png 1049372086.085.png 1049372086.086.png 1049372086.087.png 1049372086.088.png 1049372086.089.png 1049372086.090.png 1049372086.091.png 1049372086.092.png 1049372086.093.png 1049372086.094.png 1049372086.095.png 1049372086.096.png 1049372086.097.png 1049372086.098.png 1049372086.099.png 1049372086.100.png 1049372086.101.png 1049372086.102.png 1049372086.103.png 1049372086.104.png 1049372086.105.png 1049372086.107.png 1049372086.108.png 1049372086.109.png 1049372086.110.png 1049372086.111.png 1049372086.112.png 1049372086.113.png 1049372086.114.png 1049372086.115.png 1049372086.116.png 1049372086.118.png 1049372086.119.png 1049372086.120.png 1049372086.121.png 1049372086.122.png 1049372086.123.png 1049372086.124.png 1049372086.125.png 1049372086.126.png 1049372086.127.png 1049372086.129.png 1049372086.130.png 1049372086.131.png 1049372086.132.png
Układy cyfrowe
Elementy procesora
Podstawowe układy cyfrowe:
bramki – realizują proste funkcje logiczne: sumę, iloczyn, negację
przerzutniki - układ cyfrowy pozwalający zapamiętać 1 bit informacji.
Jednostka arytmetyczno-logiczna (ALU, ang. Arithmetic-Logic Unit) – uniwersalny
układ cyfrowy przeznaczony do wykonywania operacji arytmetycznych i logicznych.
Argument A
ALU
Proste układy cyfrowe są cegiełkami , z których są budowane układy złoŜone:
rejestry – mała bardzo szybka pamięć
Wynik
Argument B
liczniki – do zliczania
liczniki – do zliczania
sumatory – do wykonywania operacji na danych
komparatory – do porównywania
Sygnały sterujące
Do zestawu operacji wykonywanych przez ALU naleŜą:
- dodawanie i odejmowanie arytmetyczne
- przesuwanie bitów słowa w prawo i w lewo
- porównywanie wartości dwóch słów
- operacje logiczne (suma, iloczyn, negacja)
dekodery – do dekodowania danych
konwertery – do wykonywania konwersji
EB
II PWr
9
EB
II PWr
10
Elementy procesora
Elementy procesora
Dekoder – układ cyfrowy, który tłumaczy rozkazy na postać, jaka moŜe być
przekazana do układu sterowania celem wykonania.
Rejestr - układ cyfrowy przeznaczony do krótkoterminowego przechowywania
niewielkich ilości informacji.
Jednostka steruj ą ca – steruje pracą poszczególnych komponentów procesora.
Na podstawie instrukcji pobieranych z dekodera mówi jednostce arytmetyczno-
logicznej co i kiedy ma być wykonywane.
TakŜe koordynuje pracę innych elementów komputera.
Część rejestrów jest dostępnych dla uŜytkownika (rejestry dostępne programowo),
inne są niedostępne i słuŜą do specjalnych celów. Np.
- rejestr rozkazów – słuŜy do pamiętania rozkazu
TakŜe koordynuje pracę innych elementów komputera.
- rejestr rozkazów – słuŜy do pamiętania rozkazu
- licznik rozkazów – słuŜy do pamiętania adresu rozkazu, jaki ma być wykonany.
Pami ęć wewn ę trzna cache bardzo szybka pamięć podręczna.
SłuŜy do przechowywania najczęściej wykorzystywanych rozkazów i danych.
Rejestry stanowią najszybszy rodzaj pami ę ci , będącej częścią procesora, z którą
kontakt odbywa się z pełną szybkością określoną przez zegar systemowy.
EB
II PWr
11
EB
II PWr
12
1049372086.133.png 1049372086.134.png 1049372086.135.png 1049372086.136.png 1049372086.137.png 1049372086.138.png
 
Schemat blokowy procesora
RAM
Rejestry
A
F
ALU
Wyniki
Dane
B
C
D
E
Cache
H
L
DANE
Program
Program
Zewn. sygnały sterujące
Zewn. sygnały sterujące
DANE
Układ
sterowania
IR
Dek
PROCESOR
PROGRAM
IR – rejestr rozkazów
Dek – dekoder
ALU – jednostka arytmetyczno-logiczna
EB
II PWr
13
Rozkazy procesora
Rozkazy procesora
Rozkaz – polecenie wykonywane przez procesor komputera.
Program
Instrukcje u Ŝ ytkownika
Kod operacji
Argumenty(adresy)
Konwersja na j ę zyk
maszynowy
• rozkazy arytmetyczne
• rozkazy logiczne
Rozkazy maszynowe
Przykłady:
• rozkazy operacji na bitach
Konwersja na
mikrokod
DODAJ A 25
DODAJ A 25
POMNÓś A B C
mikrokod
• rozkazy sterowania
• rozkazy we/wy
Rozkazy mikrokodowe
Poszczególne procesory charakteryzują się zestawem rozkazów, jakie mogą wyko-
nywać. Zestaw taki tworzy tzw. list ę rozkazów danego procesora.
Lista moŜe zawierać od kilkudziesięciu do paruset rozkazów.
EB
II PWr
15
EB
II PWr
16
1049372086.140.png 1049372086.141.png 1049372086.142.png 1049372086.143.png 1049372086.144.png 1049372086.145.png 1049372086.146.png 1049372086.147.png 1049372086.148.png 1049372086.002.png 1049372086.003.png 1049372086.004.png 1049372086.005.png 1049372086.006.png 1049372086.007.png
 
1049372086.008.png
 
1049372086.009.png 1049372086.011.png 1049372086.012.png 1049372086.013.png 1049372086.014.png 1049372086.015.png 1049372086.016.png
 
Zegar systemowy
Cykl maszynowy
Zegar systemowy wyznacza tzw. cykl maszynowy , w czasie którego procesor
wykonuje część lub cały rozkaz.
Praca komputera jest synchronizowana zegarem systemowym (wbudowanym na
płycie głównej).
Cykl maszynowy składa się z 4 operacji rozdzielonych na dwa etapy:
Etap pobrania rozkazu
1. Pobranie rozkazu do pamięci wewnętrznej procesora
2. Dekodowanie rozkazu
cykl
Liczba cykli na sekundę jest mierzona w Hz.
Liczba cykli na sekundę jest mierzona w Hz.
1 MHz = 10 6 Hz,
1GHz = 10 9 Hz
Pierwsze mikroprocesory: ok. 5 MHz
Aktualnie: > 3 GHz
Etap wykonania rozkazu
3. Wykonanie rozkazu przez ALU
4. Przesłanie wyniku do rejestru lub pamięci
Wiele rozkazów moŜe wymagać więcej cykli maszynowych. Np. rozkaz pobrania
z pamięci 2 liczb, obliczenia ich sumy i zapisania wyniku do pamięci wymaga 4
cykli maszynowych.
W czasie kaŜdego cyklu wykonywana jest pewna liczba rozkazów elementarnych.
Im szybszy zegar , tym wi ę cej rozkazów będzie wykonanych w jednostce czasu.
EB
II PWr
17
EB
II PWr
18
Przepływ informacji w cyklu rozkazowym
Cykl pracy procesora
Adres rozkazu
Licznik rozkazów
1
Pobranie
rozkazu
Rozkaz
Rejestr rozkazów
Rejestry
KOD
AR1
AR2
W
2
4
Dekodowanie
rozkazu
Przeslani
e wyniku
e wyniku
rozkazu
Adres argumentu
Arg ument 1
A rgume nt 2
3
Wykonanie
rozkazu
Kod
operacji
ALU
ALU
Wynik
Pami ęć operacyjna
EB
II PWr
19
EB
II PWr
20
1049372086.017.png 1049372086.018.png 1049372086.019.png 1049372086.021.png 1049372086.022.png 1049372086.023.png 1049372086.024.png 1049372086.025.png 1049372086.026.png
 
1049372086.027.png 1049372086.028.png 1049372086.029.png 1049372086.031.png 1049372086.032.png 1049372086.033.png
 
1049372086.034.png 1049372086.035.png 1049372086.036.png 1049372086.037.png 1049372086.038.png 1049372086.039.png 1049372086.041.png 1049372086.042.png 1049372086.043.png 1049372086.044.png 1049372086.045.png 1049372086.046.png 1049372086.047.png 1049372086.048.png 1049372086.049.png 1049372086.050.png 1049372086.052.png 1049372086.053.png 1049372086.054.png 1049372086.055.png 1049372086.056.png 1049372086.057.png 1049372086.058.png 1049372086.059.png 1049372086.060.png 1049372086.061.png
 
Zgłoś jeśli naruszono regulamin