Cd ||  powszechnie obowiązujące źródła prawa

e) prawo europejskie

Wyróżnia się 2 typy prawa europejskiego

Prawo europejskie pierwotne i wtórne

§         Prawo pierwotne – są to umowy międzynarodowe (traktaty) zawierane pomiędzy państwami – członkami Uni Europejskiej określające podstawowe zasady działania wspólnoty np. traktaty rzymskie, z Maastricht, Amsterdamski, Nicejski

§         prawo wtórne – to prawo stanowione przez wewnętrzne organy unii europejskiej

(komisje europejska i parlament europejski)

np. rozporządzenia europejskie, dyrektywy

art. 91 ust.3

Þratyfikacja – zatwierdzenie tzw. złożonej umowy międzynarodowej przez powołany do tego organ państwowy.

f) akty prawa miejscowego – są wydawane przez organy lokalne

art. 94

Zatem:

Koniecznie upoważnienie ustawowe (czyli w hierarchii aktów prawnych znajdują się po ustawach)

Badanie konstytucyjności prawa

Jest to proces polegający na usuwaniu z systemu prawnego prawnych sprzecznych z regułami tego systemu prawnego.

Organem uprawnionym orzekania o zgodności aktu niż a z aktem wyższego rzędu tak:

A.    Trybunał Konstytucyjny orzeka o:

1.Zgodność ustaw i umów międzynarodowych z KR

2.Zgodność ustaw ratyfikowanych umowami międzynarodowymi, których ratyfikowanie wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie.

3.Zgodność przepisów prawa wydanego przez centralne organy państwowe.

B.     Sądy administracyjne

badają zgodność aktów prawa miejscowego z ustawami

C.     Zgodność prawa krajowego z europejskim:

v     Komisja Europejska

v     Europejski Trybunał Sprawiedliwości

Badanie konstytucyjności prawa ma podwójny charakter:

v     zgodność materialna: czy normy zawarte w akcie niższego rzędu nie są sprzeczne z normami zawartymi w akcie wyższego rzędu.

v     zgodność formalna: czy akt niższego rzędu został uchwalony zgodnie z regułami zawartymi w akcie wyższego rzędu.

Publikowanie aktów normatywnych:

Akty normatywne ogłaszane są w dziennikach urzędowych.

Ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest zasadniczo obowiązkowe.

Wyłącznie takiego obowiązku może zastąpić jedynie w drodze ustawy i jedynie co do aktu normatywnego niezawierającego przepisów powszechnie obowiązujących.

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i nie których innych aktów prawnych

Art. 8

Wymienia nazwy dzienników urzędowych:

v     Dziennik Ustaw

v     Dziennik Urzędowy RP „Monitor Polski”

Pyt. Egzam.

Jednym z dzienników urzedowych jest:

Dziennik Zachodni

Gazeta Prawna,

Monitor Polski

Kolizje przepisów prawnych

o kolizji przepisów wprawnych mówimy, gdy:

§         stosunek społeczny jest regulowany przez więcej niż jeden przepis prawny -i-

§         przepisy te są ze sobą sprzeczne.

kolizje przepisów prawnych w czasie (sprzeczne przepisy zostały wydane w różnym czasie).

Zasada:

sprzeczności w czasie są rozstrzygane przez tzw. przepisy przejściowe i wprowadzające (ordynacja podatkowa Art. 324)

Art. 326

W braku przepisów przejściowych i wprowadzających kolizje są rozstrzygane przez tzw. Reguły Kolizyjne.

·         LEX SUPERIOR DEROGAT LEGI INFERIOR

norma wyższej rangi uchyla normę niższej rangi.

·         LEX SPECIALIS DEROGAT LEGI GENERALI

norma szczególna uchyla normę ogólną.

·         LEX POSTERIOR DEROGAT LEGI PRIORI

norma pożniejsza uchyla normę wcześniejszą.

              Inne reguły dotyczące czasu:

LEX RETRO NON AGIT

prawo nie działa wstecz

NULLUM CRIMEN SINE LEGE

nie ma przestępstwa bez ustawy.

·         kolizje przepisów prawnych w przestrzeni (sprzeczne przepisy obowiązują w różnych miejscach) w różnych częściach tego samego kraju lub w różnych państwach:

§         w prawie karnym:

- Zasada terytorialności

      - Zasada obywatelstwa

- Gdy czyn jest przestępstwem w miejscu popełnienia

ALE: klauzura porządku publicznego, ekstradycja, azyl.

§         w prawie cywilnym

tzw. Prawo prywatne międzynarodowe (przepisy kolizyjne odsyłające do prawa konkretnego państwa), przykładowo:

v     Co do prawa osobowego- Lex patriae = prawo ojczyste

v     Co do prawa rzeczowego- Lex rei sitae = miejsce znajdowania się rzeczy

v     Co do prawa umów – Lex Donato site = prawo tego, który świadczy niepieniężnie, ale strony mogą ustalić inaczej;

Umowa z konsumentem – Lex consumenti = prawo konsumenta

v     Co do szkody – Lex loci delicti = miejsce powstania szkody

Luki w prawie

O luce w prawie mówimy, gdy:

·         stosunek społeczny nie jest uregulowany przez żaden przepis -a-

·         biorąc pod uwagę założenia systemu prawa powinien on być uregulowany

Stosujemy wtedy wnioskowania logiczne:

1.      Wnioskowanie PER ANALOGIAM

2.      Wnioskowanie A FORTIORI

3.      Wnioskowanie A CONTRARIO//A SIMILI

Ad. 1

Wnioskowanie per analogiam

-Analogia legis – odwołanie się do przepisu regulującego inną, podobną sytuację.

-Analogia juris – odwołanie się do ogólnych zasad systemu „ducha prawa”, wartości, które

przyświecają porządkowi prawnemu.

Ad 2

Wnioskowanie a fortiori

-A maiori ad minus – jeżeli wolno więcej to tym bardziej wolno mniej

-A minori ad maius – jeżeli nie wolno czegoś mniejszego to tym bardziej nie wolno czegoś większego.

Ad 3

Wnioskowanie a contrario// a simili

-A contrario – (z przeciwieństwa) jeżeli jest postanowione, że coś przysługuje to wynika z tego, że nie przysługuje - a-

-A simili – (z podobieństwa) podobne przypadki zapewne są przez prawo traktowane podobnie

Przedmiot regulacji prawnej

1.Pojęcie stosunków prawnych:

stosunek społeczny- wszelkie relacje zachodzące pomiędzy ludźmi:

·         stosunki tetyczne (stanowione)- te stosunki społeczne, co do których odnoszą się jakieś romy postępowania.

UWAGA: mogą to być normy dowolnego charakteru np. normy moralne, towarzyskie, sportowe, prawne itd.

·         stosunki faktyczne- te relacje między ludzkie do których nie odnosi się żadna norma.

Stosunki prawne- to stosunki społeczne (tetyczne) uregulowane przez prawo.

2.Elementy stosunku prawnego:

A.               Podmiot prawa

B.               Prawo podmiotowe

C.               Podmiot obowiązku

D.               Obowiązek

E.              Przedmiot stosunku prawnego

Przykład 1.

Adam pożycza Barbarze 100zł (umowa pożyczki)

A. Adam

B. Adam ma prawo zarządzać od Basi 100zł

C. Barbara

D. Obowiązkiem Barbary jest zwrot 100zł Adamowi

E. Są pieniądze czyli 100zł

Przykład 2.

Cezary kupuję od Doroty ksiązke za 100zł ( umowa kupna-sprzedaży )

A.    Cezary

B.     Cezary może zażądać od Doroty książki

C.     Dorota

D.    Wydanie książki Cezaremu

E.     Książka

Przykład 3.

Ewa podwozi Filipa spod domy ba uczelnię za 10 zł  ( umowa przewozu )

                    10 zł

    Ewa                                          Filip

                  przewóz             

3.Pojęcie zdarzenia prawnego

Istniejące w danym momencie stosunki prawne mogą ulegać zmianom.

Przyczynę tych zmian, a zatem każde wydarzenie pociągające ze sobą powstanie nowszego, zmianie istniejącego lub ustanie jakiegoś stosunku prawnego

nazywamy ZDARZENIEM PRAWNYM.

Zdarzenie prawne- to każde zdarzenie pociągające zmiany w istniejących stosunkach prawnych- każde zdarzenie wywołujące skutki prawne

4.Podział zdarzeń prawnych

Zdarzenia prawne

¯                                           ¯

                           działania                              zdarzenia sensu stricto

Zdarzenia Sensu Stricto- są niezależne od woli człowieka (np. śmierć z przyczyn naturalnych, klęski żywiołowe, upływ c...