skrypt_v7.pdf
(
1099 KB
)
Pobierz
Microsoft Word - skrypt_v7a.doc
Materiały dla studentów II roku Geografii
Wersja 7
©
dr Bartosz Korabiewski
Wrocław 2006
0
1. SKŁAD GRANULOMETRYCZNY GLEBY .........................................................................................................2
1.1
P
ODZIAŁ UTWORÓW GLEBOWYCH NA FRAKCJE I GRUPY GRANULMETRYCZNE
..................................................2
1.2
M
ETODY OZNACZANIA SKŁADU GRANULOMETRYCZNEGO
...............................................................................2
1.2.1
Organoleptyczne określanie grup granulometrycznych utworów glebowych .................................2
1.2.2
Oznaczanie składu granulometrycznego gleby metodą areometryczną Bouyoucosa w
modyfikacji Casagrande’a i Prószyńskiego .....................................................................................................5
1.2.3
Krzywa pF ........................................................................................................................................8
2. WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNE GLEB...............................................................................................................10
2.1.
W
APŃ W GLEBIE
.......................................................................................................................................10
2.1.1
Oznaczanie węglanu wapnia w glebie metodą polową.................................................................10
2.1.2
Oznaczanie zawartości CaCO
3
w glebie metodą Scheiblera........................................................11
2.1.3. Oznaczanie zawartości CaCO
3
w glebie metodą calcitbomby............................................................13
2.2
O
DCZYN GLEB
..........................................................................................................................................15
2.2.1
Warunki kształtowania odczynu gleb ............................................................................................15
2.2.2
Oznaczanie pH gleby metodą potencjometryczną........................................................................16
2.2.3
Oznaczanie pH gleby metodą kolorymetryczną............................................................................16
2.3
P
RÓCHNICA
.............................................................................................................................................17
2.3.1
Metody oznaczania węgla organicznego ......................................................................................17
2.3.2
Oznaczanie zawartości próchnicy w glebie metodą Tiurina..........................................................17
3. MORFOLOGIA PROFILU GLEBOWEGO........................................................................................................20
3.1
O
PIS PROFILI GLEBOWYCH WAŻNIEJSZYCH TYPÓW GLEB
P
OLSKI NA PODSTAWIE MONOLITÓW GLEBOWYCH
..........20
4. KARTOGRAFIA GLEB .....................................................................................................................................22
4.1
K
ARTOGRAFIA GLEB
-
PRACE KAMERALNE
.......................................................................................................22
4.1.1
Definiowanie gleb ..........................................................................................................................23
4.1.2
Wydzielanie zasięgów gleb. ..........................................................................................................24
4.1.3
Znakowanie wydzielonych gleb. ....................................................................................................24
5. WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE GLEB ..................................................................................................................27
5.1
O
ZNACZANIE GĘSTOŚCI WŁAŚCIWEJ I OBJĘTOŚCIOWEJ
GLEBY
...........................................................................27
1
Materiały do ćwiczeń z Gleboznawstwa – Bartosz Korabiewski
Materiały do ćwiczeń z Gleboznawstwa – Bartosz Korabiewski
1. SKŁAD GRANULOMETRYCZNY GLEBY
1.1 Podział utworów glebowych na frakcje i grupy granulmetryczne
1. Gleba jako utwór trójfazowy składa się z 3 faz: stałej, ciekłej i gazowej
2. Skład fazy stałej:
składniki mineralne - cząstki o różnych wymiarach
składniki organiczne [gleby torfowe - nie mówi się o składzie granulometrycznym ].
3. Zakłada się kulistość cząstek (średnica zastępcza ziarna).
Frakcja granulometryczna -
zbiór cząstek glebowych o określonych wymiarach grupowanych w
zbiory na podstawie średnicy.
Procentowa zawartość poszczególnych frakcji granulometrycznych jest składem granulometrycznym
gleby w części mineralnej.
Grunty są zazwyczaj utworami wielofrakcyjnymi, dlatego dzieli się je na grupy (grupy
granulometryczne, typu lub rodzaje) ze względu na procentowy udział frakcji podstawowych i pozostałych.
Nazwy grup granulometrycznych są zbieżne z nazwami frakcji dominujących czy podstawowych.
Wielkość frakcji wyrażana jest w:
•
mm
,
•
µm
(wartość w mm
x
0,001)
•
φ
(
phi)
φ
= -log
2
d , gdzie d-średnica ziarna w mm
Grupa granulometryczna (typ gruntu)
– nazwa utworu, która jest pochodną % udziału
poszczególnych frakcji ze szczególnym uwzględnieniem frakcji
podstawowej. W gleboznawczym podziale z 1976 r pierwszorzędnym
kryterium, które określa nazwę grupy granulometrycznej jest nazwa
frakcji
dominującej
(jej udział wynosi > 50% z wyjątkiem pyłów, które są
dominujące już od 40% zawartości frakcji pylastej). Dalsze szczegółowe
określenie następuje na podstawie
% zawartości części spławialnych
oraz
zawartość frakcji pylastej
.
Skład granulometryczny – klasyfikacja wg PTGleb 1976
Podział osadów klastycznych na podstawie uziarnienia wg PTGleb (1976).
CZĘŚCI SZKIELETOWE
CZĘŚCI ZIEMISTE
CZ
.
SPŁAWIALNE
KAMIENIE
ŻWIR
PIASEK
PYŁ
IŁ
grube średnie drobne gruby
drobny
gruby średni drobny gruby drobny pyłowy
gruby
pyłowy
drobny
koloidalny
[mm]
200 100
20
10
1,0 0,5 0,25
0,1
0,05
0,02 0,006 0,002
phi
- 5
0
1
2
3
4
5
2
Materiały do ćwiczeń z Gleboznawstwa – Bartosz Korabiewski
Podział na grupy granulometryczne wg PTGleb (tabela uproszczona).
% udział poszczególnych frakcji
GRUPA GRANULOMETRYCZNA
kamienie żwir
piasek
pył
cz. spław.
>20mm
20-1
1-0.1
0.1-0.02
<0.02
1. UTWORY KAMIENISTE
>50%
2. UTWORY ŻWIROWE
[żwiry]
>50%
żwir piaszczysty
"
przewaga
<10
żwir gliniasty
r ó ż nofrakcyj ne
>10
3. UTWORY PIASZCZYSTE
[piaski]
>50%
<20%
piasek luźny
"
0 - 5
piasek słabogliniasty
"
6 - 10
piasek gliniasty lekki
"
11 - 15
piasek gliniasty mocny
"
16 - 20
4. UTWORY PYŁOWE
[pyły]
>40%
<50%
pył zwykły
"
<35
pył ilasty
"
36 - 50
5. UTWORY ILASTE
[iły]
brak
brak
<10%
>50%
ił
-
-
<10%
"
>50%
6. UTWORY GLINIASTE
[gliny]
róż nofrakcyjne
>20%
glina lekka silnie spiaszczona
20 - 25
glina lekka słabo spiaszczona
26 - 35
glina średnia
36 - 50
glina ciężka
>50
Żwiry, piaski, gliny, iły zawierające 25-40% frakcji pyłu dodatkowo określane są jako „
pylaste
”.
3
Materiały do ćwiczeń z Gleboznawstwa – Bartosz Korabiewski
Skład granulometryczny – klasyfikacja wg PN 1998
Podział osadów klastycznych na podstawie uziarnienia wg PN (1998).
CZĘŚCI SZKIELETOWE
CZĘŚCI ZIEMISTE
KAMIENIE
ŻWIR
PIASEK
PYŁ
IŁ
duże średnie małe gruby średni drobny bardzo
gruby
gruby średni drobny bardzo
drobny
gruby
drobny
gruby drobny
500 250
75
20
5,0
2,0
1,0
0,5 0,25
0,1
0,05
0,02
0,002 0,0002
Podział mineralnych utworów glebowych na grupy i podgrupy granulometryczne wg PN-R-04033 (1998).
Utwory glebowe dzieli się w zależności od % zawartości części szkieletowych na: zwykłe, szkieletowate,
szkieletowe.
Utwory zwykłe
zawierają
Do 5% części szkieletowych
Oznaczenie dominującej frakcji piasku
a) gruboziarniste
- 25% i więcej piasku bardzo grubego i grubego oraz < 50% piasku o innej granulacji,
b) średnioziarniste
- 25% i więcej piasku bardzo grubego, grubego i średniego oraz <50% piasku drobnego i
bardzo drobnego,
c) drobnoziarniste
- 50% i więcej piasku drobnego lub mniej niż 25% piasku bardzo grubego, grubego i
średniego oraz mniej niż 50% piasku bardzo drobnego,
d) bardzo drobnoziarniste
- 50% i więcej piasku bardzo drobnego.
np.
piasek gliniasty gruboziarnisty
glina lekka grubopiaszczysta
Utwory szkieletowate
zawierają
od 5 do 60% części szkieletowych w całej masie glebowej:
a)
słabo szkieletowate
– 5-15% części szkieletowych (np. glina średnia słabo kamienista – gsk1),
b)
szkieletowate
– 15-25% cz. szkielet. (np. glina średnia kamienista – gsk2),
c)
mocno szkieletowate
– 25-35% cz. szkieletowych (np. glina średnia mocno kamienista – gsk3),
d)
bardzo mocno szkieletowate
– 35-60% cz. szkieletowych (np. glina średnia bardzo mocno kamienista –
gsk4).
Utwory szkieletowe
> 60% części szkieletowych:
a)
piaszczysto-szkieletowe
(żp, kp)
b)
gliniasto-szkieletowe
(żg, kg)
c)
ilasto-szkieletowe
(żi, ki)
d)
szkieletowe
(ż, k) - gdy zawierają tak mało części ziemistych, że nie zapełniają on przestworów
międzyszkieletowych większych od 1 mm średnicy
4
Plik z chomika:
Nari.shma
Inne pliki z tego folderu:
pytanie 1 i 2.doc
(92 KB)
gleba5.jpg
(2392 KB)
gleba4.jpg
(2717 KB)
gleba3.jpg
(2870 KB)
gleba2.jpg
(1213 KB)
Inne foldery tego chomika:
! praca lic
! prace
Astronomia
Biogeografia
Biogeomorfologia
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin