Agata Piasecka, Wyobrażenia związane z pojęciem сердце w świetle rosyjskich frazeologizmów, „Folia Linguistica Rossica” 2, 2006, s. 121-132.
Właściwość ustabilizowanych związków frazeologicznych – odtwarzalność w procesie komunikacji językowej, ustabilizowany charakter.
· specyficzna więź między różnymi pokoleniami użytkowników tego samego języka
· frazeologia jest skarbnicą kultury materialnej i duchowej danej społeczności, wyrazicielem jej sposobu wartościowania świata, konstrukcji psychologicznej i mentalności
Serce – „instrument” biorący udział w kreowaniu tego, co niematerialne i mogące istnieć jedynie w sferze duchowej, w sferze ludzkich uczuć.
· dynamizm – serce może się poruszać
o ruch bez wskazania zmian wertykalnych lub horyzontalnych związany z fizycznym zachwianiem, utratą równowagi, brakiem poczucia stabilności
o zmiany wertykalne (góra – dobrze, dół – źle) – wartościowanie emocji
o zmiany horyzontalne (brak równowagi, strach, lęk)
o czasem ruch powoduje powstanie chaosu
§ dążenie do poczucia równowagi wewnętrznej
· umiejscowienie serca
o np. położenie ręki na piersi
o tajne, sekretne, intymne miejsce
§ w sercu zachodzą procesy – nie zawsze ktoś chce się tym dzielić z innymi
o może obejmować przestrzeń o charakterze zamkniętym
· w sercu gromadzą się pewne przeżycia, uczucia, wspomnienia, odczucia – serce to organ uczuć, przeciwieństwo rozumu
· serce podlega grawitacji (ciężko – źle, lekko – dobrze)
· w sercu coś się może dziać
o kipienie
o obumieranie
o topnienie
o pozytywne uczucia stanowią dla serca źródło ciepła o pozytywnym działaniu
§ ale chłód i gorąco to skrajności (konotacje negatywne)
o zwiększanie swej objętości
· serce posiada wartość sakralną
· serce to czułe, delikatne miejsce – może być narażone na chorobę czy ból
· serce posiada zdolności przewidywania przyszłości
matalena