ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ
Wpływ siły jonowej roztworu na szybkość reakcji.
Ćwiczenie wykonali:
Joanna Kiszyniew;
Przemysław Korożan.
Wstęp teoretyczny:
Efektem solnym nazywamy zmiany szybkości reakcji jonowych pod wpływem elektrolitu obojętnego. Wraz ze stężeniem elektrolitów zmieniają się współczynniki aktywności reagujących jonów, co może pociągać za sobą zmiany stężenia tych jonów.
Według Bronsted’a i Bjerruma dwucząsteczkowa reakcja jonowa przebiega poprzez etap powstawiania kompleksu aktywnego. Bjerrum przyjął, że kompleks (X) i reagujące jony (R,Y) znajdują się w równowadze. O szybkości całego procesu decyduje szybkość rozpadu kompleksu (X) z utworzeniem produktów reakcji (Z):
A więc:
Stężenie produktu pośredniego cx można wyrazić poprzez stężenia reagetów jonowych cR i cY oraz współczynniki aktywności fR , fY i fX. W tym celu stosujemy prawo działania mas w odniesieniu do pierwszego etapu reakcji:
Z tego wynika:
Po podstawieniu otrzymuje się równanie kinetyczne w postaci:
W przypadku gdy stężenia elektrolitów są małe współczynniki aktywności można obliczyć korzystając z prawa Debye’a:
Gdzie:
A – stała zależna od stałej dielektrycznej rozpuszczalnika i temperatury;
zm – ładunek jonu;
I – siła jonowa roztworu.
Przyjmując, że ładunek kompleksu pośredniego (X) wynosi:
Otrzymujemy:
Wynika stąd, że szybkość reakcji zwiększa się ze wzrostem siły jonowej jeżeli jony R i Y mają ładunki jednoimienne; maleje, gdy ładunki R i Y są różnoimienne i nie ulega zmianie w przypadku braku ładunków.
Po uporządkowaniu powyższych zależności otrzymujemy:
Stężenie KNO3 w
roztworze
[mol/dm3]
Czas od chwili rozpoczęcia pomiaru
[s]
[ - ]
Logarytm naturalny z ekstynkcji
0,00
0
0,167
-1,78976
120
0,105
-2,25379
240
0,078
-2,55105
360
0,066
-2,7181
480
0,058
-2,84731
600
0,042
-3,17009
5×10-3
0,178
-1,72597
0,168
-1,78379
0,145
-1,93102
0,128
-2,05573
0,113
-2,18037
0,1
-2,30259
0,025
0,242
-1,41882
0,214
-1,54178
0,189
-1,66601
0,169
-1,77786
0,153
-1,87732
0,139
-1,97328
0,05
0,121
-2,11196
0,102
-2,28278
0,087
seterah