ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ
LABORATORIUM STUDENCKIE
Ćwiczenie nr 4
Temat ćwiczenia: Momenty dipolowe
Wyposażenie ćwiczenia:
Aparatura i urządzenia: Mostek C (typ E315 A)
Kondensator
Suszarka elektryczna
Refraktometr
Szkło: Zlewka na 100 cm3
Lejek
Odczynniki: Czterochlorek węgla
Roztwory nitrobenzenu w CCl4 o stężeniach wyrażonych w ułamkach molowych nitrobenzenu:-0,025;0,05;0,075;0,1
Aceton
Bibuła
Przy wyznaczaniu momentów dipolowych opieramy się na teorii Debye’a, w myśl, której między momentem dipolowym i polaryzacją P jednego mola nie oddziaływujących na siebie molekuł istnieje zależność:
(1)
gdzie:
PE,PA - polaryzacja elektronowa i atomowa
N – liczba Avogadro
k – stała Boltzmana
T – temperatura w skali Kelwina
Potrzebne do obliczenia polaryzacji wartości przenikalności dielektrycznej wyznacz się z pomiarów pojemności kondensatora.
Aby spełnić warunek, przy którym słuszny jest wzór Debye’a (brak oddziaływań elektrostatycznych między dipolami) przeprowadza się serię pomiarów z rozcieńczonymi roztworami badanej substancji w niepolarnym rozpuszczalniku, a uzyskane wyniki ekstrapoluje się do stężenia zerowego.
Opracowanie wyników:
Na podstawie mierzonych pojemności kondensatora w CCl4 i powietrzu obliczam stałą dielektryczną czterochlorku węgla:
=2,3951
Natomiast względną stałą dielektryczną obliczam z zależności:
Wyniki obliczeń zestawione są w tabeli nr 1.
Tabela 1:Wyniki pomiarów pojemności kondensatora i wartości stałej dielektrycznej w zależności od stężeń.
Rodzaj wypełnienia kondensatora
Pojemność kondensatora
Względna stała dielektryczna roztworu
Max.
cA
Min.
cB
Różnica
Powietrze
5.654
24.38
18.726
--
CCl4
10.91
55.76
44.85
1.0000
Roztwór RNO2 w CCl4 x=0,025
13.63
68.68
55.05
1.2274
Roztwór RNO2 w CCl4 x=0,05
18.81
95.83
77.02
1.7173
Roztwór RNO2 w CCl4 x=0,075
22.15
110.8
88.65
1.9766
Roztwór RNO2 w CCl4 x=0,1
28.56
148.4
119.84
2.6720
Rys. 1: Zależność względnej stałej dielektrycznej roztworu od stężenia.
Obliczamy współczynnik kierunkowy prostej metodą graficzną:
Obliczamy współczynnik kierunkowy prostej metodą najmniejszych kwadratów:
n=4
Sxi×yi=0.5738
Sxi=0.25
Syi=8.0858
Sxi2=0,0187
(Sxi)2=0.0625
=21,644
Obliczamy wartość polaryzacji molowej nitrobenzenu z zależności:
MRNO=123,12g/mol
MCCl4=153,6g/mol
rRNO=1,203g/cm3
rCCl4=1,594g/cm3
więc:
VRNO=102,34cm3/mol
VCCl4=96,36cm3/mol
PRNO2,00=3215,88cm3/mol
Moment dipolowy nitrobenzenu obliczamy z zależności:
refrakcję molową nitrobenzenu obliczamy z równania:
cm3/mol
T=293K
po podstawieniu otrzymujemy:
seterah