Opracowała: Maria Romanowska
G. E. Lessing „Wychowanie rodzaju ludzkiego”
Lessing Gotthold Ephraim (1729-1781), niemiecki pisarz, najwybitniejszy twórca literatury niemieckiego oświecenia, filozof. Studiował filologię klasyczną w Wittenberdze.
Oddziałał niezwykle mocno na życie umysłowe w Niemczech, przygotowując grunt dla ruchu burzy i naporu. Poglądy filozoficzne skoncentrował na trzech dziedzinach: estetyce, religii i istocie ludzkiego bytu. Stał się jednym z głównych sprawców przewagi w literaturze romantyzmu poezji nad prozą.
Ze swoich badań nad religią wyprowadził wniosek, że wiara i rozum nie dadzą się ze sobą pogodzić, ponieważ wiara na zawsze pozostanie obca wszelkim dociekaniom naukowym (temu właśnie poglądowi Lessinga przeciwstawił się A. Mickiewicz w balladzie Romantyczność i w Dziadach cz. IV).
Do najważniejszych dzieł Lessinga należą: Über die Wirklichkeit der Dinge ausser Gott (1760-1765), (1767-1769), Dass mehr als fünf Sinne sein können (1770), Wychowanie rodzaju ludzkiego (1780).
(źródło: portalwiedzy.onet.pl)
Tekst powstał w 1770 roku. Lessing pisze, że:
„Wychowanie jest objawienie, które stało się udziałem jednostki, objawienie zaś jest wychowaniem, które było i pozostaje jeszcze udziałem rodzaju ludzkiego.”
Dalej Lessing opisuje historię narodu izraelskiego i wykazuje jej związek z wychowaniem. Na początku stosunek Boga do narodu izraelskiego opierał się na nagrodach i karach (porównanie do okresu dzieciństwa). Do nauki o nieśmiertelności duszy konieczne były:
– ćwiczenia wstępne (groźba kary do 3 lub 4 pokolenia)
– napomknienia (wzbudzenie ciekawości)
– wskazówki (zalążek ukrytej prawdy)
Do przekazu dochodzi:
– szata zewnętrzna (forma alegorii i pouczających przykładów)
– styl (czasami zwykły i naiwny, czasami poetyczny, pełen tautologii)
Dalej Lessing pisze o Chrystusie jako lepszym pedagogu, który „wyrwał z rąk dziecka przestarzały elementarz” i stał się pierwszym wiarygodnym i praktycznym nauczycielem.
Następnie pisze o roli rozumu i o tym, że wychowanie musi mieć cel. Według niego Nowy Testament także stanie się przestarzały i nadejdzie trzecia epoka.
Podsumowując:
– Lessing odrzuca Boga jako koncepcję
– postuluje wiarę w rozum
– nie ma u niego przedsądów (jak np. u Burke' a)
A tak naprawdę to podobno ten Lessing to mało ważny i nie wiadomo, dlaczego mieliśmy go czytać. ;-)
brytysia