64_104.pdf

agazyn

dodatek

lektroniki

miesięcznika

żytkowej

Poznać i zrozumi eć sprzęt

To warto wiedzieć

Pen t i um w uchu ,

cz y l i o cy f r owych apa r a t ach s ł uchowych

Uważni Czytelnicy EdW pamiętają

być może pewien chłód emocjonal−

ny towarzyszący omawianiu przeze

mnie ekspansji techniki cyfrowej

w artykule poświęconym fotografii.

Ale nie mylę się chyba, twierdząc, że

trudno znaleźć kogoś, komu mocniej

zabiłoby serce na widok setek milio−

nów następujących po sobie zer i jedy−

nek składających się na zapis cyfrowy

dźwięku czy obrazu. Brr! Okropność!

To prawdziwy bełkot beznamiętnych

szarych pudeł (czytaj: komputerów).

Trzeba jednak obiektywnie przyznać, że

odpowiednio użyte procesory, rozumieją−

ce i umiejące przetwarzać koszmarne cią−

gi bitów, mogą wykonywać naprawdę świetną robotę dla

dobra człowieka. I nie chodzi tu wcale o wspomaganie pracy

wybitnych naukowców pracujących w wielkich instytutach ba−

dawczych, ale o codzienną pomoc dla przeciętnych ludzi, ludzi

dotkniętych poważnym problemem zdrowotnym, jakim jest wada

słuchu. Chciałbym więc dziś przybliżyć Czytelnikom działanie nie−

pozornych z wyglądu, ale potężnych w działaniu cyfrowych aparatów

słuchowych.

High−tech w naszych głowach,

czyli trochę anatomii

Dla zdrowych ludzi fakt, że słyszą jest zupełnie oczywisty. Dlatego rzad−

ko zastanawiamy się nad niezwykle zaawansowanym urządzeniem, jakie

mamy w swoich głowach, mianowicie narządem słuchu. "Szlachetne

zdrowie nikt się nie dowie jako smakujesz aż się zepsujesz" − tę frazę

z fraszki Kochanowskiego zna na pamięć większość z nas, a o jej prawdzi−

wości wcześniej czy później przekonuje się niestety każdy. I dopiero wtedy,

gdy staramy się wspomóc nasz upośledzony czy słabnący narząd słuchu,

stwierdzamy jak trudne zadania realizuje on w każdej sekundzie naszego życia,

a precyzyjna i przemyślana konstrukcja wywołuje zachwyt inżynierów. Nasze

104

Elektronika dla Wszystkich

To warto wiedzieć

uszy zapewniają nam nieprzerwaną komuni−

kację z otaczającym nas światem. Odbierają

i analizują sygnały dźwiękowe, a po przetwo−

rzeniu wysyłają je do mózgu. Wszystko to

dzieje się w zamkniętej przestrzeni zajmują−

cej około 16 cm sześciennych dzięki wyko−

rzystaniu zasad akustyki, mechaniki, hydro−

dynamiki, elektroniki i matematyki wyższej.

Żeby zorientować się, przed jakimi wyzwa−

niami stają konstruktorzy nowoczesnych

aparatów słuchowych, zastanówmy się przez

chwilę nad tym, czego potrafi dokonać

sprawny narząd słuchu. Będą nam do tego

potrzebne podstawowe pojęcia stosowane

w akustyce. Dźwięk to zachodzące z odpo−

wiednią częstotliwością zmiany ciśnienia

w ośrodku sprężystym np. powietrzu, które

odkształcają błonę bębenkową naszych uszu.

Drgania te przenoszą się na niezwykle precy−

zyjny mechanizm, jakim jest ucho środkowe.

To układ trzech najmniejszych w naszym

organizmie kosteczek: młoteczka, kowadełka

i strzemiączka − nazwanych tak ze względu

na kształt, stanowiących pomost między bło−

ną bębenkową a uchem wewnętrznym. Za−

mienia on drgania akustyczne na mechanicz−

ne, a dzięki odpowiedniemu "przełożeniu"

zwiększa ich amplitudę prawie 30−krotnie.

Wszystko to umożliwia działanie następnej

części narządu słuchu, jakim jest ucho środ−

kowe. Tu, oprócz skomplikowanego układu

równowagi, którym nie będziemy się zajmo−

wać, znajduje się tak zwany ślimak, czyli

trzy rozszerzające się rurki wypełnione pły−

nem i zwinięte spiralnie na kształt muszli.

Przychodzące z ucha środkowego drgania

przedostają się przez "okienko owalne" do

ślimaka i wywołują zmiany ciśnienia w wy−

pełniającym go płynie. Zmiany te rozchodzą

się falowo od szczytu ślimaka i z powrotem.

Wzdłuż jednej ze ścian ślimaka mieści się

bardzo czuły narząd zwany aparatem Cortie−

go, którego zasadniczą część stanowi około

15000 komórek rzęsatych ułożonych rzęda−

mi. Od komórek tych odchodzą tysiące

włókien nerwowych przekazujących, w for−

mie impulsów elektrochemicznych, dane

o częstotliwości, natężeniu i barwie odbiera−

nych dźwięków do mózgu, gdzie powstają

wrażenia słuchowe. Nasz narząd słuchu do−

konuje też w zdumiewający, a nie poznany

jeszcze do końca sposób, fourierowskiej ana−

lizy docieranego doń sygnału na tony har−

moniczne. Dzięki temu potrafimy odróżnić

brzmienie trąbki od dźwięku skrzypiec, choć

obydwa instrumenty mogą wydawać z siebie

ton o tej samej częstotliwości, bez trudu roz−

poznajemy też głos znajomego przez telefon.

Mówiąc o możliwościach naszego słuchu,

trzeba wspomnieć o jego nadzwyczajnej dy−

namice. Słyszymy zarówno cichutki szept,

jak i 10 bilionów razy głośniejszy huk startu−

jącego odrzutowca. Olbrzymia rozpiętość

wartości natężeń dźwięku z jakimi spotyka−

my się na co dzień uniemożliwia stosowanie

skali liniowej dla porównywania głośności

różnych dźwięków. Ponadto, zgodnie z pra−

wem Webera−Fechnera, odczuwane wrażenie

słuchowe jest w przybliżeniu proporcjonalne

do logarytmu wywołującej je podniety (dzię−

ki takiej charakterystyce ucha głośne dźwię−

ki nie zamieniają naszego życia w koszmar).

W związku z tym wprowadzono w akustyce

względną miarę natężenia dźwięku wyrażoną

w decybelach i określoną wzorem:

i = 10log i / i 0 dB

gdzie: i − natężenie dźwięku w dB, i − na−

tężenie dźwięku bezwzględne w W/m 2 , i0 −

natężenie odniesienia dźwięku, które odpo−

wiada dolnej granicy słyszalności tonu

o częstotliwości 1kHz. Różnica natężeń

odbieranych przez nasz narząd słuchu wy−

rażona w skali decybelowej może wynosić

nawet ok. 130 dB. Ma on przy tym kapital−

ną możliwość adaptacji do tak różnych po−

ziomów sygnałów. W jednej chwili słyszy−

my huk padającego drzewa ściętego przez

drwala, a już w następnej dobiega nas deli−

katny śpiew skowronka. Ucho dysponuje

też odpowiednim układem zabezpieczają−

cym. Do opisanego wcześniej mechanizmu

ucha środkowego przyczepione są dwa deli−

katne mięśnie. Gdy do ucha wpada głośny

dźwięk o niskiej częstotliwości, mięśnie te

kurczą się w ciągu 0,01 sekundy, ogranicza−

jąc tym samym ruch miniaturowych kostek.

Zapobiega to (w przypadku dźwięków natu−

ralnych) uszkodzeniom narządu słuchu. Co

ciekawe, kiedy mówimy, nasz mózg wysyła

odpowiednie sygnały do tych mięśni

i zmniejsza czułość całego układu. Dzięki

temu nasz głos nie brzmi dla nas za głośno.

Nasz narząd słuchu potrafi również wyło−

wić i śledzić pożądane przez nas sygnały

z otaczającego nas szumu np. jakąś rozmo−

wę prowadzoną w gwarnym pomieszczeniu,

a także rozpoznać fałszywy dźwięk jednego

z instrumentów w stuosobowej orkiestrze.

Na koniec tego krótkiego wykładu z anato−

mii jeszcze jedna bardzo ważna sprawa.

Wrażliwość ucha ludzkiego na sygnał

dźwiękowy zmienia się w zależności od

częstotliwości tego sygnału. Wartości natę−

żeń dźwięku tonów o różnych częstotliwo−

ściach wywołujących wrażenie jednakowej

głośności u osób o zdrowym słuchu tworzą

tak zwane krzywe izofoniczne ( rysunek 1 ).

Z przebiegu krzywych izofonicznych widać,

że poziom natężenia dźwięku potrzebny do

otrzymania jednakowej głośności jest różny

dla różnych częstotliwości. No i jak wam się

to podoba? Czy zaczęliście trochę bardziej

cenić swoje uszy (nie mówię o zgrabnych

małżowinach, chociaż i one odgrywają

wielką rolę w przestrzennej lokalizacji

źródła dźwięku)? Jeśli tak, to już odczuwam

satysfakcję. Ale zabierzmy się wreszcie do

tematu głównego, jakim jest nowoczesne

protezowanie wad słuchu przy pomocy

urządzeń cyfrowych.

Rys. 1

Co robić, gdy się

zepsuje?

Wady słuchu, biorąc w dużym uproszczeniu,

powodują najczęściej zmianę progu słyszal−

ności, przy czym może to dotyczyć różnych

części pasma akustycznego u różnych osób.

Podstawową czynnością, jaką należy wyko−

nać przed próbą zastosowania aparatu słucho−

wego badanie audiometryczne. Określa ono

progi słyszenia dla całego pasma akustyczne−

go. To potrafimy już od dawna, ale co dalej?

Odpowiedź wydaje się oczywista. Jeżeli sły−

szalność jest obniżona, trzeba dostarczyć

uszom chorego sygnał wejściowy o większej

amplitudzie. Ale w świetle tego co wiemy

o funkcjonowaniu naszego narządu słuchu za−

danie jest ogromnie trudne. Od momentu wy−

nalezienia tranzystorów, a później układów

scalonych pojawiły się miniaturowe wzmac−

niacze (analogowe), które ludziom niedosły−

szącym miały poprawiać komfort życia.

I ogólnie rzecz biorąc poprawiają. Jednak ci

z nas, którzy mieli do czynienia z osobami

używającymi takich aparatów (lub sami ich

używają) wiedzą, jak niedoskonała, a chwila−

mi wręcz uciążliwa bywa to pomoc. Bo

czymże jest analogowy aparat słuchowy?

Schemat blokowy takiego aparatu przedsta−

wia rysunek 2 . Mikrofon odbiera sygnały

dźwiękowe docierające w pobliże ucha, które

są następnie wzmacniane przez odpowiednio

czuły wzmacniacz liniowy. Na wyjściu

wzmacniacza znajduje się słuchawka, której

zadaniem jest wytworzenie fali dźwiękowej

o amplitudzie przekraczającej próg słyszalno−

ści chorego. I tu zaczynają się problemy. Bo

o ile można "z grubsza" ukształtować charak−

terystykę częstotliwościową takiego wzmac−

niacza, to nie jest możliwe dostosowanie jego

wzmocnienia do różnych poziomów sygnału

wejściowego. W efekcie albo najcichsze

Rys. 2

Elektronika dla Wszystkich

105

To warto wiedzieć

dźwięki nie będą słyszalne, al−

bo najgłośniejsze będą za gło−

śne. Zobaczmy to na rysunku

3a . Zaznaczono tu całkowity

zakres poziomów natężeń

dźwięku słyszanych przez oso−

by o sprawnie działającym na−

rządzie słuchu (jest to obraz

uproszczony, bo jak wiemy za−

leży to również od częstotliwo−

ści). Zawiera się on między 0

a 130dB. Jeśli czyjś próg sły−

szalności wynosi np. 60dB, to

oznacza, że dynamika jego na−

rządu słuchu jest mocno zawę−

żona i wynosi 130 − 60 = 70

dB. Stosując wzmacniacz ana−

logowy możemy "przesunąć"

niesłyszane przez taką osobę

dźwięki z zakresu 0−60 dB

"w górę", ale co wtedy

z dźwiękami głośniejszymi?

Nietrudno się domyślić. Też zostaną wzmoc−

nione i "wyjdą" poza górną granicę słyszalno−

ści, która jest niestety poziomem bólu. Wszy−

scy użytkownicy aparatów analogowych,

z którymi rozmawiałem, najbardziej bali się

nagle pojawiających się dźwięków o dużym

natężeniu pochodzących np. od przejeżdżają−

cych samochodów, pociągów itp.

Z dobrym aparatem słuchowym nawet pociąg niestraszny

jest też przy ich pomocy za−

pewnienie odpowiedniego

wzmocnienia użytecznego sy−

gnału we wszystkich warun−

kach akustycznych. Do tego

dochodzą jeszcze dodatkowo:

szumy własne, generowane

przez układy liniowe, skłon−

ność do występowania sprzę−

żeń przy wzmacnianiu małych

sygnałów, a także bezradność

wobec tak zwanego efektu ma−

skowania. Chodzi o sytuacje,

w których mowa ludzka słysza−

na na tle innych dźwięków sta−

je się dla słuchającego mało

czytelna. Dzieje się tak dlatego,

że wzmacniacz analogowy

wzmacnia najczęściej całe pa−

smo (niezbyt przecież szerokie)

zajmowane przez mowę jedna−

kowo, a niektóre tony tła mają te same czę−

stotliwości co pewne harmoniczne sygnału

mowy. Odpowiednio wzmocnione "masku−

ją" część informacji istotnej dla identyfikacji

mowy.

Nadciągają bity,

a z nimi nowa jakość

Uświadamiając sobie wszystkie wymienio−

ne wyżej mankamenty aparatów analogo−

wych, a dysponując coraz nowszą technolo−

gią, specjaliści z firm zajmujących się pro−

tezowaniem wad słuchu przystąpili w ostat−

nich latach do skonstruowania całkiem no−

wej generacji cyfrowych aparatów słucho−

wych. Jedną z wiodących w tej technologii

firm jest − założony w 1956 roku w Danii

przez Christiana Topholma i Erika Wester−

mana − WIDEX. W roku 1996 firma WI−

DEX przedstawiła całkowicie cyfrowy apa−

rat SENSO, którego kolejne wersje zawie−

rają coraz bardziej zaawansowane rozwią−

zania konstrukcyjne. Jak działa cyfrowy

aparat słuchowy? Schemat blokowy takiego

urządzenia pokazuje rysunek 4 . Sygnał

dźwiękowy, odbierany przez kierunkowy

mikrofon elektretowy, zamieniany jest na

postać cyfrową w sumacyjno−różnicowym

przetworniku A/C. Wejściowa częstotli−

wość próbkowania sygnału wynosi 1MHz.

Aparaty takie są oczywiście wyposażone

w ręczną regulację wzmocnienia, ale w opi−

sywanych przypadkach jest to rozwiązanie

zupełnie nieprzydatne. Tak czy inaczej pro−

ste aparaty zbudowane w oparciu o techno−

logię analogową nie są w stanie zapewnić

osobie niedosłyszącej odbierania szerokiego

spektrum sygnałów dźwiękowych dobiega−

jących z otaczającego ją świata. Niemożliwe

Rys. 3a W aparacie analogowym ca−

ły zakres dynamiki dźwięków jest

przesunięty w górę w efekcie część

dźwięków i tak jest niesłyszalna,

a wiele przekracza próg bólu.

Rys. 3b W aparacie cyfrowym cały za−

kres dynamiki dźwięków zostaje

skompresowany i dostosowany do

wąskiego zakresu dynamiki

niedosłyszącej osoby.

Rys. 4

106

Elektronika dla Wszystkich

To warto wiedzieć

Na wyjściu przetwornika informacja poja−

wia się z częstotliwością 32kHz w formie

32−bitowych słów maszynowych. Tak duża

częstotliwość próbkowania pozwala syste−

mowi aparatu nie tylko zdefiniować sygnał,

ale też zorientować się w jego tak zwanej

"tendencji". Również słowo maszynowe

opisujące sygnał jest dosyć długie. Tak za−

pisana informacja trafia do serca aparatu −

procesora i od tej pory jest poddawana obli−

czeniom matematycznym według odpowie−

dniego algorytmu. Algorytm jest ustalany

indywidualnie dla każdego pacjenta, sto−

sownie do jego wady słuchu.

Wszystkie dane wynikające z badania au−

diometrycznego, których SENSO potrzebu−

je, aby dostarczyć choremu optymalny

dźwięk, zostają wprowadzone przez specja−

listę za pomocą specjalnego urządzenia

programującego lub zwykłego peceta, po−

przez odpowiedni interfejs. Liczba progra−

mowalnych parametrów wynosi 180. Pro−

cesor musi mieć odpowiednią moc oblicze−

niową, ponieważ pracuje w czasie rzeczy−

wistym. Znaczy to, że czas obróbki sygnału

musi byś mniejszy od 1 ms. Pracujący

w aparatach SENSO układ ma możliwości

porównywalne z procesorem Pentium i wy−

konuje 40 megainstrukcji na sekundę

(40MIPS). Wszystkie konieczne parametry

dźwięku: natężenie, częstotliwość, a zwła−

szcza wymagania słuchowe pacjenta są bra−

ne pod uwagę w procesie obliczeniowym.

Dlatego dźwięk docierający do ucha chore−

go za pośrednictwem aparatu cyfrowego

jest "szyty na miarę" potrzeb pacjenta − nig−

dy nie jest zbyt cichy, nigdy zbyt głośny

i ma jakość płyty kompaktowej. Aparat nie

wymaga przy tym żadnej regulacji i ma

zdolność adaptowania się do zmiennego

otoczenia akustycznego.

Programowanie aparatów cyfrowych.

1. programator LP2

2. programator COMPASS na PC

nie. Stabilizator dźwięku analizuje relacje in−

tensywności sygnałów wejściowych i stosuje

długi czas regulacji (200−300ms) dla dźwię−

ków takich jak mowa, dzięki czemu zacho−

wane są, ważne dla prawidłowego rozumie−

nia, dynamiczne i czasowe sygnały pobudza−

jące. Daje to w efekcie bardzo łagodne, natu−

ralne brzmienie słyszanej mowy. Ale długi

czas regulacji wzmocnienia byłby bardzo

niekorzystny w innej sytuacji akustycznej,

mianowicie gdy po dłuższej sekwencji

dźwięków głośnych następuje dźwięk zdecy−

dowanie cichszy. Dobrze ilustruje to sytua−

cja, w której osoba z aparatem słuchowym

wchodząc do domu głośno zawoła: "Wróci−

łem do domu kochanie! Gdzie jesteś?!" Bez

stabilizatora dźwięku ten bardzo głośny sy−

gnał odebrany przez aparat spowodowałby

zredukowanie wzmocnienia i ktoś taki nie

dosłyszałby cichej odpowiedzi: "Jestem

w kuchni". Omawiany układ skraca w takiej

sytuacji czas regulacji wzmocnienia do poje−

dynczych milisekund i zapewnia dobrą sły−

szalność. Warto wspomnieć o jeszcze jed−

nym, zaawansowanym elemencie obróbki

dźwięku w procesorze SENSO. Jest to SIS

(Speech Intensification System) − system in−

tensyfikacji mowy. Zapewnia on polepszenie

słyszalności mowy ludzkiej na tle hałasu.

Chodzi o ograniczenie omówionego wcze−

śniej zjawiska maskowania. Analizując in−

formacje o docierającym do aparatu sygnale

dźwiękowym, system ten, posługując się od−

powiednim algorytmem, potrafi odróżnić

szum tła od mowy (szum najczęściej ma

mniejszą amplitudę od sygnału użytecznego,

niewiele zmieniającą się częstotliwość i dy−

namikę) i automatycznie zwiększa wzmoc−

nienie tych częstotliwości, które są najważ−

niejsze dla polepszenia zrozumiałości mowy.

Działa on również niezależnie w trzech

wspomnianych już zakresach częstotliwości.

SIS wyłącza się, gdy do słuchającego docie−

ra tylko szum tła bądź tylko czysty sygnał

mowy. Wyniki badań prowadzonych przez

laboratorium audiologiczne firmy WIDEX

wskazują na znaczne polepszenie zdolności

rozpoznawania pojedynczych sylab przez

niedosłyszących przy zastosowaniu aparatów

wyposażonych w SIS. Oczywiście nie trzeba

przypominać, że wszystkie wspomniane re−

gulacje dokonywane są automatycznie, nie−

zauważalnie dla użytkownika. Na wyjściu

SENSO pracuje słuchawka cyfrowa wyko−

rzystująca technologię modulacji pulsowo−

kodowej. Jak widać, jest to rzeczywiście

w 100 procentach aparat cyfrowy. Firma WI−

DEX produkuje obecnie aparaty cyfrowe

w czterech wersjach: duże zauszne dla osób

o bardzo dużym ubytku słuchu, małe zauszne

dla osób z nieco mniejszymi wadami, we−

wnątrzuszne dla protezowania ubytków śre−

dnich, oraz najnowszy aparat serii CIC

(Completely In the Canal) wewnątrzkanało−

wy. Ten ostatni zasługuje na szczególną uwa−

Co to daje w praktyce?

Najważniejszą przewagą aparatu cyfrowego

nad analogowym jest to, że stosując odpo−

wiednie algorytmy kompresji dopasowuje

(dosłownie przelicza) pełen zakres dynamiki

dźwięków otaczającego nas świata do zawę−

żonego zakresu dynamiki narządu słuchu

niedosłyszącego człowieka. W efekcie nigdy

nie zostaje przekroczony próg bólu, a nawet

najcichsze dźwięki są słyszalne ( rysunek

3b ). Aparat cyfrowy zapewnia duże wzmoc−

nienie słabych sygnałów, zachowując przy

tym odpowiednio wysoki stosunek sy−

gnał/szum. Pracuje przy tym stabilnie, ponie−

waż nadrzędnym systemem czuwającym nad

całym procesem obróbki dźwięku jest AFM

(Automatic Feedback Manager) − automa−

tyczna kontrola sprzężeń. Działa ona w dość

zaawansowany sposób. Wzmocnienie apara−

tu SENSO regulowane jest w trzech oddziel−

nych kanałach (zakresach częstotliwości).

W każdym z nich AFM ocenia, jak duże

wzmocnienie jest dopuszczalne w danej

chwili. W razie potrzeby wzmocnienie jest

automatycznie zmniejszane tylko w jednym

kanale, tak aby zawsze zachować możliwie

największy zakres słyszanych tonów. Ko−

lejnym "inteligentnym" układem działają−

cym w procesorze SENSO jest Sound Sta−

biliser (stabilizator dźwięku). Jego zadanie

polega na dostrajaniu czasu regulacji

wzmocnienia w zależności od relacji inten−

sywności sygnałów wejściowych. O co tak

naprawdę chodzi? Otóż na pierwszy rzut

oka wydaje się, że im szybciej układ

wzmacniacza będzie "podążał" za zmiana−

mi wejściowego poziomu natężenia dźwię−

ku, tym lepiej. Okazuje się jednak, że przy

słuchaniu np. mowy ludzkiej, tak reagujący

system będzie "spłaszczał" odbierane bodź−

ce, tłumiąc tak zwane czasowe i spektralne

sygnały pobudzające obecne w mowie

(m.in. chodzi o zmianę głośności dźwięku

w czasie), co może utrudniać jej zrozumie−

Specjalista „dopasowuje“ procesor sygna−

łowy do indywidualnych potrzeb pacjenta

Elektronika dla Wszystkich

107

To warto wiedzieć

gę. Po założeniu do kanału usznego jest

bowiem całkowicie niewidoczny z zewnątrz

co przyczynia się do podniesienia komfortu

psychicznego niedosłyszącej osoby na niespo−

tykany dotąd poziom. SENSO CIC+ to jeden

z najnowocześniejszych aparatów słuchowych

na świecie. Montowane w nim mikrofon i słu−

chawka to podzespoły produkowane przez

amerykańską firmę KNOWLES znaną z pro−

dukcji urządzeń podsłuchowych na potrzeby

agencji wywiadowczych. Struktura procesora

wykonana w technologii 0,4 mikrometra ma

wymiary 3x4mm. Objętość kompletnego

układu elektronicznego wynosi 7mm 3 . Cudeń−

ko to jest zasilane z baterii jonowej o średnicy

4mm, o małej rezystancji wewnętrznej, akty−

wowanej tlenem z powietrza. Średni pobór

prądu jest przy tej mocy obliczeniowej zadzi−

wiająco mały i wynosi 0,55mA, co zapewnia

czas pracy około 125 godzin. Aparat ten potra−

fi dostarczyć dźwięk o poziomie natężenia

120dB. Gniazdo baterii jest jednocześnie złą−

czem wykorzystywanym do wstępnego pro−

gramowania aparatu za pomocą specjalnego

urządzenia programującego bądź odpowie−

dnio oprogramowanego peceta. Na koniec

mniej entuzjastyczna wiadomość. Cena apara−

tu SENSO CIC+ wynosi 3600PLN. To dosyć

dużo, zwłaszcza dla osób starszych, których

często dotyczy problem ubytku słuchu. Ale

z drugiej strony wiele wskazuje na to, że taka

inwestycja jest opłacalna. Zwłaszcza w przy−

padku osób młodszych, przede wszystkim

dzieci, których znaczący odsetek również ma

kłopoty ze słuchem. Dobry aparat słuchowy

może przecież przenieść niedosłyszących

w naprawdę wspaniały świat dźwięków

i umożliwić im normalne funkcjonowanie

w domu, szkole i pracy. Dzieci z wadami słu−

chu odpowiednio wcześnie protezowane taki−

mi aparatami mają szansę na normalny roz−

wój. Aparaty cyfrowe tworzą więc zupełnie

nową jakość wśród urządzeń wspomagają−

Zdjęcie różnych modeli aparatów SENSO

cych słyszenie, doskonale dostosowując się do

fizjologii narządu słuchu. W tym więc przy−

padku wypada dołączyć się do entuzjastyczne−

go okrzyku: Wiwat zera i jedynki!

Wojciech Turemka

Autor dziękuje inż. Cezaremu Szafrańskiemu

za konsultacje.

Więcej informacji o cyfrowych aparatach

słuchowych można znaleźć pod adresem

www.widex.com

REKLAMA · REKLAMA · REKLAMA · REKLAMA

108

Elektronika dla Wszystkich

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: