KLASYFIKACJA LOTNISK
Lotnisko – określona powierzchnia na lądzie stałym, wyposażona w zespół urządzeń ułatwiających start i lądowanie statków powietrznych. Na lotnisku lądowym , zależnie od przeznaczenia (klasy lotniska) podstawowym jego elementem jest pole wzlotów o odpowiedniej nawierzchni, na której mogą być wyznaczone pasy startowe jako specjalnie utrzymywane pasy terenu. dla ruchu transportowego wymagającego ciężkich samolotów, wzdłuż pasów startowych buduje się drogi startowe o sztucznej nawierzchni (zwykle betonowej) oraz drogi kołowania. KRYTERIA : umiejscowienie lotniska, - rodzaj drogi lotniczej, - rodzaj statków powietrznych, - długość DS., powierzchnia lot, - wielkość miast, - rodzaj ruchu lotniczego
PODZIAŁ LOTNISK
a) lotniska sztuczne – lotniskowce, lotniska-budynki b) lot naturalne – lądowe, wodne, lądowo-wodne
c) lot i porty dla statków wymagających poziomego rozbiegu i wybiegu (płatowce) d) pionowego startu
1- lot pasażerskie dla ruchu samolotów transportowych pasażerskich
2- lot towarowe - // - towarowych
3- lot dla ruchu nierozkładowego transportowego (taksówki powietrzne)
4- lot lokalne dla ruchu turystycznego, sportowego
5- lot wojskowe dla ruchu samolotów wojskowych
w zal od zasięgu dzielimy lot na V klas
KLASYFIKACJA LOTNISK wg ICAO- Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego
Założenie: długość pasa lub ds. zależy przede wszystkim od właściwości samolotów, jakie przewidziane są do eksploatacji na danym lotnisku. Klasyfikacja : A-G zalezy od dł ds.
. KLASYFIKACJA LOTNISK wg POLSKI
oznaczenie : S, I, II, III, IV zależy od parametrów głównej DS. : długość, nośność, wyposażenie podejść
POLE WZLOTÓW
Pole wzlotów – jest to obszar o określonych wymiarach, kształcie, wyposażeniu, ukształtowaniu pionowym umożliwiający wraz z wolnymi strefami podejścia, bezpieczne przeprowadzenie operacji lotniczych dla przewidywanego w zależności od klasy lotniska, rodzaju samolotów
Pasy wzlotów to kilka pasów-prostokątów, tzw pasów startowych, usytuowanych na kierunkach przeważających wiatrów. Długość, szerokość i wzajemny układ pasów startowych wyznaczają z grubsza granice pola wzlotów. Ponieważ wyposażenie całego pola wzlotów w sztuczną nawierzchnię to ogromne koszty, dlatego w taka nawierzchnię wyposaża się jedynie część pasa startowego- wąski prostokąt na osi podłużnej pasa – jest to właśnie DS. reszta pola wzlotów ma nawierzchnię darniową.
PASY STARTOWE
Pas startowy – część powierzchni lotniska przysposobiona do bezpośredniego przeprowadzania startu i lądowania samolotów. Pasy startowe mają kształt prostokąta o dł i szer zależnych od klasy lotniska. Na pasie startowym leży DS. długość PS = dł DS.+2*400m. (2 czołowe pasy bezpieczeństwa). Szer 2*150m. z każdej strony DS
DROGI STARTOWE
Usytuowanie DS. na pasie startowym bywa raczej symetryczne, mogą jednak zachodzić przypadki niesymetrycznego położenia DS. w stosunku do pasa startowego. Nawierzchnie DS. muszą mieć bardzo dużą wytrzymałość. Zadanie DS. to umożliwienie najcięższym samolotom wykonywania startów i lądowań w różnych warunkach klimatycznych, a także odpowiednia widoczność DS. dzięki barwie nawierzchni, co umożliwia łatwiejsze przeprowadzenie lądowania
Szerokość DS. określona została na podstawie obserwacji przebiegu startów i lądowań w różnych warunkach, wynosi 60-45m.
Kierunek DS. – powinien umożliwiać wykonanie startów i lądowań przy składowej poprzecznej wiatru bocznego zawartej w granicach dopuszczalnych dla danego typu samolotu przez jak najdłuższy okres w ciągu roku. Wymagany % używalności lotniska 95-100%. J<95 5 to PDS. Przekrój poprzeczny. DS. powinna mieć pochylenie dwustronne lub jednostronne. Spadek poprzeczny drogi jest konieczny do szybkiego odprowadzania wód opadowych z nawierzchni (spadek 0.5-2.5%) . Spadki DS. – niweleta przekroju podłużnego DS. powinna być zaprojektowana w ten sposób, by nie różniła się zbytnio od terenu pasa startowego (0.3-1.5%) 0.3%- bo konieczność podłużnego odwodnienia DS. Kolejny warunek mający wpływ na ukształtowanie niwelety DS. jest zapewnienie dobrej widzialności na całej jej długości . Każde lotnisko powinno być wyposażone w dostateczną ilość DS. odpowiednio usytuowanych, jeżeli lotnisko posiada kilka DS., to jedna musi być szersza i dłuższa od pozostałych z przeznaczeniem do lądowania wg wskazań przyrządów w warunkach braku widoczności jest to tzw droga instrumentalna (przyrządowa)
DŁUGOŚĆ DROGI STARTOWEJ
Długość startu lub lądowania odgrywa zasadniczą rolę przy projektowaniu lotniska , a szczególnie przy projektowaniu rozmiarów pola wzlotów i długości DS.
Długość DS. z uwagi na bezpieczeństwo jest sumą 2 długości: dł koniecznej do przeprowadzenia startu i dł niezbędnej do lądowania i zatrzymania samolotu, w przypadku gdy np. samolot musi przerwać start i lądować
Długość startu – całkowita odległość w poziomie, na przestrzeni której sam zdoła oderwać się od nawierzchni lot i wzniesie się na wys 15m.
Dł lądowania – odległość w poziomie, którą przebędzie samolot od chwili, gdy znajduje się 15m. ponad poziomem lot do momentu, dgy zatrzyma się na jego powierzchni
Długość DS. zależy od parametrów samolotów eksploatowanych, głownie od obciążenia powierzchni samolotu i od obciążenia mocy silników (ciężar startowy, ciężar lądowania, powierzchnia nośna skrzydeł, siła ciągu silników
Obliczamy w kolejności:
1- prędkość oderwania Vmu– min prędkość w czasie rozbiegu samolotu, przy której możliwe jest poderwanie samolotu do lotu chociaż praktyczna prędkość tego oderwania Vlof= 1.1*Vmu
2- prędkość startu V2= 130% pr oderwania – najmniejsza prędkość lotu w czasie startu na wysokości ustalonej 35 stóp nad terenem, przy której spełnione są warunki minimalnego wznoszenia
3- przyspieszenie rozbiegu
4- długość rozbiegu
5- długość wznoszenia
6- dł referencyjna= dł roz + dł wzn
gdzie V1 – prędkość decyzji ( krytyczna prędkość startu samolotu poniżej której w przypadku przerwania pracy jednego z zespołów napędowych należy przerwać start
7-prędkość nad progiem DS. Vtt
8- pr sam w chwili przyziemienia Vtd
9 – dł drogi schodzenia
10- dł drogi dobiegu
11- dł drogi lądowania= dł schodzenia +dł dobiegu
obliczamy długość podstawową DS., a następnie uwaględniająs poprawki obliczamy rzeczywistą dł DS.
Długość rzeczywista zależy od : iloczynu dł podstawowej, współczynnika poprawki na ciśnienie atmosferyczne, na temperaturę, na spadek podłużny DS., ważna jest wysokość npm, różnica temp, rodzaj nawierzchni DS. ( betonowa, bitumiczna, trawiasta)
PŁYTY PRZEDSTARTOWE
Płyty przedstartowe – rozszerzone odcinki DK , przeznaczone dla krótkiego postoju samolotu przed startem, dla końcowego sprawdzania rozruchu silników samolotu. PPS powinny być usytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie DK i w pobliżu wejścia na DS., kształt zależy od przeprowadzonych operacji, PPs powinna być na tyle duża , aby sam wykonujące próby silników nie przeszkadzały sobie wzajemnie, musi zapewniać płynne wkołowanie sam na DS., tak, aby nie musiał się zatrzymywać
DROGI KOŁOWANIA
Do kołowania sam po terenie lotniska służą podwozie z goleniami, aby dokładnie zaprojektować DK na polu wzlotów należy znać schemat ruchu sam na lotnisku. DK powinny łączyć miejsca postoju samolotów: płyty przedhangarowe, przeddworcowe, postojowe z DS. należy dążyć , aby połączenie to było jak najkrótsze i nie utrudniało operacji na lot. Spadek podłużny – powinien być równy spadkowi terenu, min 0.25% ( konieczność odprowadzenia wód opadowych z nawierzchni) max 3% ( ze wzgl na trudność kołowania sam w trudnych war atmosf)
Przekrój poprzeczny może mieć pochylenie 2 lub 1 stronne, zależy to od ukształtowania terenu, spadek poprzeczny musi zapewniać spływ wody z powierzchni max 1,5%. Najczęściej stosowana nawierzchnia DK to naw betonowa, dopuszcza się naw asfaltową, naw DK musi mieć większą wytrzymałość niż naw DS., ponieważ jest większa częstotliwość ruchu sam, a także fakt, że sam nieruchome, jak i te które poruszają się z małą prędkością wywierają większe naprężenia w nawierzchniach . DK muszą łączyć płytę dworcową z końcami DS. oraz z tymi punktami DS., na których kończy się lądowanie. Szerokość nie mniejsza niż 23 m.
Drogi szybkiego zjazdu –specjalnie wyprofilowane łączniki, które zapewniają zejście sam z DS. z prędkością 60-130 km/h, oblicza się odległości od progu DS., do punktu, w którym sam może zjechać.
PŁYTY PRZEDDWORCOWE
Służą do postoju sam przed odlotem dla dokonania załadunku, a po przylocie dla wyładowania pasażerów i towaru, powinny być usytuowane w możliwie małej odległości od budynku dworca lotniczego. Ilość płyt zależy od ilości przewozów krajowych i zagranicznych, od rodzaju sam eksploatowanych na lotnisku mając te dane obliczamy ilość stanowisk dużych i małych. Muszą mieć taką wielkość, aby sam mógł wykonać obrót o 1800 . pomiędzy samolotami kołującymi musi być zachowany odpowiedni odstęp, należy pamiętać o tym aby sam były tak ustawione, żeby podróżni i personel nie byli narażeni na bezpośrednie działanie spalin
PŁYTY POSTOJOWE
Należy stosować na lotniskach, na których są one konieczne dla dłuższego postoju sam. Musi być zapewniona: - odp ilość miejsc postojowych, - bezpieczne poruszanie się sam, - ustawienie ruchomych i stałych urządzeń przeznaczonych do obsługi sam
ODWODNIENIE LOTNISK
agentpl