Definiowanie
Jest to zabieg, mający na celu ustalenie znaczenia wyrażenia w danym języku
Stosuje się definiowanie w sytuacji, gdy:
1. Nie znamy znaczenia wyrażenia (definiowanie sprawozdawcze)
2. Znaczenie wyrażenia jest nie jasne (definiowanie regulujące)
3. Chcemy zmienić znaczenie wyrażenia (definiowanie projektujące)
4. Chcemy wprowadzić nowe wyrażenie (definiowanie konstrukcyjne)
Wyróżniamy trzy kategorie definicji:
• Równoważnościowe
– Realna
– Nominalna
• Kontekstowe w tym:
– Przez postulaty
– Systemowa
• Deikdywne inaczej ostensywne (definiowanie przez wskazywanie przedmiotów pojęcia)
– Konkretnego
– Abstrakcyjnego (definicja eksplikatywna)
Definicje równoważnościowe mają strukturę:
• Definiendum (słowo definiowane) łącznik (spójnik) definicyjny definiens
• Definiens jest równoważny definiendum
• Definicja realna odnosi się do pojęcia i prezentuje jego treść,
• Definicja nominalna odnosi się do słowa i wyjaśnia jego znaczenie
Definicja nominalna
Definiens w definicji nominalnej stanowi wyrażenie znane (bardziej zrozumiałe) i równoważne definiendum.
Przykład definicji realnej (klasycznej)
Wskaźnikiem badanej własności nieobserwowalnej „p” dowolnej rzeczy „x” rozróżnialnej ze względu na właściwość „P” jako zmienną badaną jest taka obserwowalna własność „a” rzeczy „x” rozróżniona ze względu na właściwość „A”, której zaobserwowanie pozwala wnioskować o tym, że rzecz „x” posiada także własność badaną nieobserwowalną „p” rozróżnialną ze względu na właściwość „P” określoną w przedmiocie badania.
Treść pojęcia wskaźnik
• jest obserwowalny,
• dotyczy tej samej rzeczy badanej co własność badana (wskaźnikowana),
• pozostaje w znanej relacji z własnością badaną (wskaźnikowana).
Przykład definicji realnej
Wskaźnik jest to własność:
• obserwowalna,
• dotycząca tej samej rzeczy badanej co własność badana (wskaźnikowana),
• pozostająca w znanej relacji z własnością badaną (wskaźnikowana).
Niedostosowanie społeczne jest to względnie trwały brak adaptacji społecznej, charakteryzujący się postawami i zachowaniami wskazującymi na konflikt osoby z powszechnie uznanymi społecznie normami.
Przykład definicji nominalnej
Niedostosowanie społeczne znaczy tyle co rozbieżność między systemem norm i wartości uznawanych przez jednostkę i przez grupę do której należy.
Definicja kontekstowa
• Definiowane słowo jest używane w różnych kontekstach, i każdy kontekst dookreśla sposób jego rozumienia
• Szczególnym przypadkiem jest definicja systemowa w której są dokładnie określone konteksty w którym definiendum ma występować
Definicja systemowa
• Za twórcę definicji systemowej należy uznać Jana Władysława Dawida który określił co to znaczy rozumieć pojęcie:
• „Pojęcie jest jasne wtedy, gdy możemy oznaczyć stosunek jego do innych pojęć: wymienić do jakiej klasy bardziej ogólnej należy lub jakie podrzędne w sobie obejmuje, czym różni się od pojęć współrzędnych, jakie zawiera cechy istotne” (1911 s.68)
Określa
– Pojęcie nadrzędne lub pojęcia nadrzędne jeśli rozpatrujemy więcej niż jeden poziom nadrzędności oraz własności pozwalające wyróżnić z nich pojęcie definiowane,
– Wiele pojęć współrzędnych i własności je różniące,
– Wiele pojęć podrzędnych i własności je różniące,
– Wiele własności istotnych,
– Wiele przedmiotów pojęcia.
Zawiera w sobie
– Definicję realną, w tym klasyczną,
– Definicję ostensywną
Przykład definicji eksplikatywnej
Samoakceptacja
wyróżniamy samoakceptację w zakresie:
• oceny relacji środowiska do siebie;
• oceny relacji siebie do środowiska;
• oceny wizerunku własnego ja;
• oceny podejmowanych wyborów i decyzji.
• ocena relacji środowiska do siebie:
– Krytycznie i z rozwagą podchodzi do oceny własnej osoby przez otoczenia;
– Analizuje opinie poważnych ludzi;
– Rozważnie przyjmuje wszelkie słowa krytyki;
– Spokojnie odbiera należne mu oznaki uznania i aprobaty społecznej.
• ocena relacji siebie do środowiska:
– Pragnie coś pożytecznego robić dla ludzi;
– Interesuje się aktywnie innymi ludźmi;
– Nie bywa nieśmiały i zakłopotany wobec ludzi;
– Nie odczuwa nienawiści do ludzi o innych poglądach, systemie wartości czy stylu życia;
– Nie odmawia innym ludziom wartości;
– Nie próbuje dominować nad innymi ludźmi;
Fizyczne warunki pracy na stanowisku biurowym
• wielkość pomieszczenia,
• ---powierzchnia
• ---wysokość,
• mikroklimat,
• ---temperatura
• ---wilgotność powietrza
• ---prędkość przepływu powietrza
• oświetlenie naturalne,
• ---umiejscowienie stanowiska
• ---wielkość okien
• ---światło z zewnątrz
• oświetlenie sztuczne,
• ---umiejscowienie źródła światła
• ---rodzaj źródła światła
• ---barwa światła
• ---natężenie oświetlenia
• hałas,
• ---pochodzący od urządzeń biurowych
• ---odgłosy ulicy
• ---pochodzący od współpracowników
• kolorystyka,
• ---barwa
• ---różnorodność
• ---harmonia
• wyposażenie stanowisk,
• ---wysokość płaszczyzny roboczej
• ---powierzchnia płaszczyzny roboczej – wielkość, faktura
• ---ustawienie monitora
• ---rozmieszczenie innych urządzeń na blacie roboczym, w regałach (poręczność)
• ---fotel (wygodność)
Przykład definicji systemowej
Pojęcie wskaźnika zostało określone za pomocą definicji realnej, by uzupełnić definicję systemową należy:
– Wskazać rodzaje własności rzeczy dla pedagoga człowieka
– Wskazać klasy wskaźników
– Wskazać przedmiot pojęcia wskaźnik (możliwe jest to przez zastosowanie definicji eksplikatywnej właściwości nieobserwowalnej albo trudno obserwowalnej)
Można wyróżnić własności:
• Aktualne
– obserwowalne (dostępne)
– trudno obserwowalne (bezpośrednio niedostępne)
• Potencjalne nieobserwowalne (niedostępne)
– Instrumentalne
– Kierunkowe
Wskaźniki dzielimy na:
• Konkretyzacyjne dotyczące własności trudno obserwowalnych; konstruujemy je przez konkretyzowanie właściwości środowiska,
• Aktualizacyjne dotyczące właściwości potencjalnych (nieobserwowalnych):
– instrumentalnych; konstruujemy je przez operacjonalizację i kondycjonalizację
– kierunkowych
• konstruujemy je przez klasyfikację przedmiotów ustosunkowania
• konstruujemy je przez klasyfikację sytuacji wyboru.
Funkcje intelektualne
- Pojęcie nadrzędne – osobowość człowieka
- Na osobowość człowieka komponują się:
- Funkcje intelektualne
- Funkcje emocjonalne
- Funkcje dec...
listopadowy-chomik