ZMIANY MOTORYCZNOŚCI W ONTOGENEZIE
Motoryczność- obejmuje całokształt czynności ruchowych człowieka czyli wszystko co dotyczy poruszania się człowieka w przestrzeni na skutek zmian położenia ciała lub poszczególnych jego części względem siebie.
Podział zdolności motorycznych:
*zdolność kondycyjna- warunkowane głowinie właściwościami morfo-fizjologicznymi, strukturalnymi oraz morfo-fizjologicznymi energetycznymi.
*zdolność koordynacyjna-warunkowana przez funkcje sterowania i regulacji ruchu, charakteryzują możliwość precyzyjnego wykonania złożonych pod względem stosunków czasoprzestrzennych czynności ruchowych, umiejętności dostosowania się do nowych sytuacji
*gibkość- zakres ruchu w pojedynczym stawie lub kilku stawach.
Zdolności koordynacyjne
Równowaga- umiejętność utrzymania ciała w określonym położeniau bez zachwiania.
Orientacja- umiejętność oceny położenia ciała w przestrzeni.
Rytmizacja ruchów- umiejętność wykonywania zsynchronizowanych ruchów w czasie i przestrzeni.
Szybkość reakcji- szybkość podjęcia działania na różne bodźce zewnętrzne.
Zdolności kondycyjne
Siła- umożliwia pokonanie oporu zew. Lub przeciwstawienia mu się kosztem wysiłku mięśniowego.
Szybkość- umożliwia wykonanie zadań w jak najkrótszym czasie.
Wytrzymałość- umożliwia podejmowanie długotrwałych wysiłków wskazuje na poziom odporności zmęczenia.
Motoryczność wieku szkolnego
-drugie apogeum w rozwoju motoryczności(okres dziecka doskonałego)
-postępująca osyfikacja szkieletu.
-ostatni etap innerwacji mięśni rąk
-harmonia proporcji ciała
-refleksyjność ruchowa, coraz większa celowość ruchu.
-harmonijne, płynne elastyczne i rytmiczne ruchy
-dziecko jest zdolne do kombinacji ruchowej
-Dynamiczny rozwój wszystkich zdolności motorycznych
-w końcowym etapie(10-11 u dziewczyn i 12-13 u chłopców) występuje łatwośc uczenia się nowych ruchów także tych skomplikowanych.
-szczególnie wzrasta zwinność
-wysokie parametry gibkości
-siła względna osiąga swe apogeum ok. 8-9 r ż
-moc (skok w dal z miejsca) osiąga najwyższe wartości u dziewcząt już w 10 do 20 r ż
Motoryczność w wieku pokwitania i młodzieńczym
-zachodzą burzliwe przemiany w całym org.( dojrzewanie procesów hamowania i pobudzania w ośrodkach nerwowych, zmiany w równowadze fizjologicznej, intensywny rozrost morfologiczny , zmiany w proporcjach ciała)
-zaburzona zostaje poprzednia harmonia i płynność ruchów (zakłócenia powstają w trudnych ruchach, w ruchach kombinowanych przy uczeniu się nowych ruchów, w ruchach wymagających precyzji i dokładności w postawie ciała w czasie wykonywania ruchu.
-wiele zdolności motorycznych kończy swój rozwój a nawet popadają regresowi.
-u dziewcząt występuje nagły przyrost masy ciała, zmieniają się proporcje ciała.
-w okresie młodzieńczym wzrasta ciało rozwija się muskulatura
-ekonomika ruchów, dostosowanie ruchów do potrzeb zadania
-pełna dojrzałość motoryczna ok. 20-24 r ż
Motoryczność wieku dojrzałego i dorosłego
-z upływem lat poziom zdolności motorycznych wykazuje tendencję spadkową
-ok. 45 r ż największą wartość ludzie osiągają w zakresie siły statycznej
-wyraźna różnica w motoryce kobiet i mężczyzn
-siła barków i mięśni lędźwi przeżywa regres ok. 22-27 r ż
-u kobiet przed menopauzą trening siłowy zmniejsza ryzyko występowania osteoporozy
-moc (skok z miejsca) osiąga najwyższe wartości u 20 30 letnich mężczyzn
-pojawia się ograniczona ruchomość w stawach (zwłaszcza kręgosłupa)
Motoryczność ludzi w starszym wieku
-motoryczność „trzeciego wieku” nad piętno dotychczasowego stylu życia
-występują bardzo duże różnice indywidualne
-inwolucja motoryczności
-nieodwracalne redukcja komórek mięśni i mózgu
-zanik potrzeby ruchu
-niechęć uczenia się nowych ruchów
-etap ubóstwa i niedołęstwa ruchowego
-demineralizacja kości (osteoporoza) powoduję częste złamania
-obniżona adaptacja do wysiłku fizycznego
-trening siłowy powoduje pozytywne zmiany
-pozytywne zmiany gibkości pod wpływem regularnego rozciągania mięśni
-Maleje siła mięśni co jest skutkiem zmniejszenia aktywności ruchowej oraz masy mięśniowe
-ok. 45-50 r ż zaczyna się cofanie wartości wydolności fizycznej zmniejszenie szybkości, gibkości, płynności ruchów
- obniża się zdolność do podejmowania wysiłków wytrzymałościowych
-największe tempo regresu obserwuje się w zakresie mocy, równowagi obrotowej oraz dokładności ruchów
-mniejsze tempo regresu siły dynamicznej i koordynacji ruchowej
-niewielka gibkość, zwinność i szybkość
-osłabienie koordynacji nerwowo-mięśniowej powoduje występowanie trudności przy ruchach kombinowanych
-u 61-65 letnich ludzi następuje spadek szybkości do wartości nie osiągane przez 8-letnich chłopców.
AKTYWNOŚĆ RUCHOWA CIĘŻARNYCH
Ciąża jest naturalnym stanem fizjologicznym kobiety. Ćwiczyć powinna każda kobieta
Przeciwwskazania
-cukrzyca-nadciśnienie tętnicze – krwawienia –ciąża bliźniacza –choroby serca –wysoka niedokrwistość –niewydolność ciśnieniowa –szyjkowa –czynność skurczowa przedwczesna –przeziębienia i infekcje –częste poronienia –częste wymioty i nudności –ciąża zagrożona innymi czynnikami.
Wyniki badań
Długość porodu kobiety nieaktywnej wynosi ok. 8-12 h ćwiczącej 6-8 h.
Uszkodzenia szyjki macicy dotyczą ok. 25 % niećwiczących i tylko 6% przygotowanych.
U kobiet ćwiczących jest mniejsza potrzeba znieczulenia oraz występuje mniejsze krwawienie podczas rodzenia łożyska. Kobiety ćwiczące szybciej wracają do pełnej sprawności. U kobiet ćwiczących mniej jest porodów operacyjnych. Noworodki kobiet ćwiczących osiągają wyższą pkt w skali Apgar. Występuje mniejsza zachorowalność i umieralność około porodowa u dzieci ćwiczących matek. U kobiet ćwiczących występuje szybsze rozwieranie szyjki macicy kobiety odczuwają mniejszą bolesność przy bólach partych.
Znaczenie aktywności ruchowej ciężarnych
-stretching zapewnia prawidłowe funkcjonowanie więzadeł i stawów oraz uwalnia kobietę od napięć
-pozycje jogi przeciwdziałają zaparciom, pomagają przy hemoroidach
-trening aerobowy zapewni kondycję do przeżycia czekającego ją porodu
-trening wzmacniający mięśnie da siłę do parcia w czasie porodu
-ćwiczenia relaksujące przyczynią się do zmniejszonego odczuwania bólu
w trakcie skurczów porodowych
-ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy pozwolą na ochronę krocza przed napięciem oraz pomogą zapobiec po porodzie wysiłkowemu nieotrzymanie moczu
-ćwicząc kobieta zwiększy przepływ krwi co pozwoli zmniejszyć ból głowy i krzyża
-systematyczne ćwiczenia dadzą lepsze ukrwienie gruczołów piersiowych co może zwiększyć laktację
-ćwiczenia usprawnią układ trawienia a to pozwoli na utrzymanie odpowiedniej wagi
-wzmocnienie mięśni posturalnych ułatwi utrzymanie prawidłowej postawy ciała
-lepszy stan zdrowia płodu i zdrowsze dziecko szybszy powrót do wcześniejszej sprawności
Aktywność fizyczna w kolejnych miesiącach ciąży
1 miesiąc- płód ma 7mm. Większość kobiet może wykonywać wszystkie ćwiczenia sprzed ciąży. Unikać jednak skoków podnoszenia i przenoszenia ciężarów
2 miesiąc- płód ma 2 cm pierwsze narządy wew. Należy zadbać o wzmocnienie mięśni posturalnych pamiętać o prostym trzymaniu się.
3 miesiąc- płód ma 9 cm-puchną nogi zalecane są ćwiczenia korygujące postawę oraz pobudzające obieg krwi w kończynach dolnych
4 miesiąc- płód ma 15 cm zalecane ćwiczenia mięśnia dna miednicy. Tzw ćwiczenia Kegla które pmagają uelastycznienie mięśni dna miednicy.
5 miesiąc- płód ma 25 cm i waży 0,5 kg. Kobieta odczuwa bóle kręgosłupa wskutek wzrostu poziomu progesteronu oraz zwiększającego się ciężaru dziecka środek ciężkości przesuwa się do przodu- nie powinno odchylać się w tył. Należy zadbać o prawidłowe wykonywanie codziennych czynności chroniące kręgosłup
6 miesiąc- płód ma prawie 30 cm waży ok. 1 kg. Zalecenia bez zmian
7 miesiąc zaleca się wykonywanie ćwiczeń w pozycji siedzącej w leżeniu tyłem lub na boku
8 miesiąc- dziecko waży ok. 2 kg dł ok. 46 cm ustawia się głową w dół. Zaleca się świadczenia o niskiej intensywności ćwiczenia oddechowe w pozycji jw.
9 miesiąc- waga 3,5 kg dł ponad 50 cm zaleca się spokojne ćwiczenia wykonywane w pozycjach j w Między ćwiczeniami częste przerwy wypoczynkowe. W całym ostatnim trymestrze ciąży należy unikać ruchów gwałtownych skoków, intensywnych ćwiczeń, długosz marszów. Korzystne są ćwiczenia odciążające kręgosłup
Wskazane formy AR dla kobiet w ciąży
-joga
-pływanie
-aqua aerobik
-ćwiczenia ogólnorozwojowe w wodzie
-gimnastyka ogólnorozwojowa
-pilates
-spacery marsze
Formy AR które należy unikać
-jazda na nartach, tenis, golf, jazda konna, surfing, wspinaczka, żeglarstwo, sporty walki
Aby uczestnictwo w zajęciach było bezpieczne instruktor musi udzielić wskazówki:
-pytać o zgodę na ćwiczenia lekarza ginekologa
-pamiętać o stosowanej diecie
-badać poziom żelaza we krwi
-uzupełniać płyny
-zgłaszać prowadzącemu wszelkie problemy pojawiające się na zajęciach
-słuchać swojego ciała
Wskazówki do prowadzenia zajęć z ciężarnymi
-ćwiczyć w wygodnym stroju
-ograniczyć hałas
-nie ćwiczyć w miejscach o dużym nasłonecznieniu
-zmieniać pozycje wyjściowe
-nie przemęczać się, umiarkowana intensywność
-unikać skoków, gwałtownych ruchów
-w 2 i 3 trymestrze unikać ćwiczeń w leżeniu przodem
-wprowadzać ćwiczenia oddechowe odpoczynek między ćwiczeniami
-indywidualizować ćwiczenia
-od 5 mc. Unikać ćwiczeń w leżeniu tyłem
-unikać ćwiczeń w leżeniu na prawym boku (ucisk utrudniający prawidłowy przepływ krwi
- unikać ćwiczeń w zwisie, stanie na głowie, mostki itp.
Ćwiczenia dla kobiet w połogu
Ćw. Rozpoczyna się jak najwcześniej, gdyż w pierwszych dniach po porodzie procesy przebudowy przebiegają najintensywniej. Przeciwwskazania do rozpoczęcia ćwiczeń mogą być komplikacje poporodowe, porody operacyjne.
Zalety ćwiczeń w połogu
-wzmacniają i regenerują napięcie układu mięśniowego
-dają lepsze samopoczucie, ułatwiają sen i wypoczynek
-przyspieszają odnowę tkanek
-przyspieszają zwijanie się macicy
-przywracają szybciej sprawność
-zapobiegają powikłaniom jakimi są zakrzepy i zapalenia ,żył kończyn dolnych.
NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ
Rodzaje niepełnosprawności
· niepełnosprawność z w na dysfunkcje słychu
· niepełnosprawność z w na dysfunkcje wzroku
· niepełnosprawność z w na dysfunkcje ruchu
· upośledzenia umysłowe
Cele rekreacji niepełnosprawnych
*osiągnięcie poprawy samopoczucia psych. I pokonywanie długotrwałego wpływu urazu lub przewlekłej choroby na człowieka.
* przywracanie niezbędnych funkcji psychospołecznych i organicznych
* wyposażenie w umiejętności niezbędne do niezależnego życia w społ. Kreatywnego korzystania z czasu wolnego.
Bariery w podejmowaniu reakcji osób niepełnosprawnych
Urbanistyczne- na ulicach miasta i poza budynkami
Architektoniczne- występują w budynkach na terenach ośrodka
Społeczne- brak zrozumienia ludzi zdrowych i prawa
Ekonomiczne- osoby które mają niskie dochody, brak sprzętu tur. Niedostosowanie sprzętu serynie do osób niepełnosprawnych
Zdrowotne-
Psychiczne- nie wiara w siebie strach przed ośmieszeniem
Najbardziej popularne
-koszykówka, tenis, taniec, rugby, szermierka, gimnastyka, spływy kajakowe, wędrówki piesze, rowerowe, tur kwalifikowana, tur objazdowa, turnusy rehabilitacyjne
Wskazówki do prowadzenia zajęć
*wzrok -sygnały dźwiękowe- piłka z dzwoneczkiem –marsze, biegi –jazda na rolkach –z przewodnikiem –rower, tandem –kajak, z przodu osoba niewidząca
*słuch –sygnały wzrokowe –język migowy –wolno i wyraźnie mówimy twarzą do osób
*narządy ruchu –specjalistyczny sprzęt –likwidacja barier architektonicznych, komunikacyjnych –usprawnianie zdrowych kończyn
*upośledzenia umysłowe
Metody ruchu rozwijającego
Cele:
-pomoc w nawiązywaniu więzi
-umożliwiają doznanie radości i satysfakcji
-zachęcają do porozumiewania się dźwięku, ruchu, mowy
-wyrażają poczucie własnej wartości
-wyrabiają świadomość własnego ciała
-uczą ufności
-rozwijają poczucie odpowiedzialności
-rozwijają zdolność koncentracji uwagi
-uczą podejmowania decyzji i rozwiązywania nowych zadań.
AKTYWNOŚĆ RUCHOWA OTYŁYCH
Otyłość- jest chorobą przewlekłą polegającą na nadmiernym gromadzeniu tkanki tłuszczowej w tkance podskórnej oraz wokół narządów wew.
Z punktu widzenia medycznego za otyłość uważa się procentowe nagromadzenie tkanki tłuszczowej do całkowitej masy ciała od 25% u kobiet oraz 20% u mężczyzn
*otyłość łagodna- masa idealna przekracza o 20-40 %
*otyłość umiarkowana- przekroczenie masy wzorcowej o 40-100 %
*otyłość znaczna- powyżej 100%
Walka z otyłością łagodną -Wymaga jedynie samokontroli, włączenia aktywności ruchowej, diety niskokalorycznej
Pozbywanie się otyłości umiarkowanej- wymaga stosowania leków zmniejszających łaknienie włączenia aktywności ruchowej wprowadzenia dużych zmian w stylu życia konsultacji ze specjalistą
Otyłość znaczna wymaga natychmiastowego leczenia farmakologicznego a w wielu przypadkach chirurgicznego
Ze względu na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej wyróżnia się
*otyłość androidalną (endogenną)-inaczej zwana brzuszną –budowa ciała przypomina jabłko –tłuszcz odkład się w jamie brzusznej –otłuszczenia ulegają narządy wew –przeważa u mężczyzn –jest bardziej groźna
*otyłość gynoidalna (egzogenna) –budowa ciała to gruszka –tłuszcz odkłada się na biodrach i pośladkach –występuje u kobiet
Wskaźnik FFM (fal free mass) określa odsetek masy beztłuszczowej w organizmie. Wartość korzystna dla kobiet 8% BF dla mężczyzn 5% BF. W ciązu życia człowieka dopuszcza się wzrost wartości o 1% w dekadę między 20-60 r ż
Wskaźnik WHR- określa stosunek obwodu tali o obwodu bioder
WHR- równy lub wyższy 0,8 u kobiet i od 1 u mężczyzn – otyłość aneroidalna
Czynniki wpływające na ilość tkanki tłuszczowej u człowieka
*Wewnętrzne: -genotyp –budowa tkanki tłuszczowej –hormony –płeć –wiek –choroby
*Zewnętrzne- odżywianie –aktywność ruchowa –stres –warunki życia -zwyczaje kulturowe .
-Przekarmianie dzieci
-uszkodzenie ośrodka odczuwania sytości może doprowadzić do otyłości,
- kobiety mają więcej tkanki tłuszczowej niż mężczyźni
– w Polsce nadwagę ma65% dorosły otyłość ponad 22% mężczyzn i ok. 30% kobiet,
-10% dzieci ma nadwagę
-otyłość i nadwaga w dzieciństwie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia kłopotu z masą ciała u dorosłych -80%
-błędy żywieniowe Fast foody podjadanie
-niedostatek ruchu
-kobiety prowadzące siedzący tryb życia są 7 krotnie częściej narażone na przybieranie na wadze mężczyźni 4 krotnie
-objadanie się na skutek stresu
-związek poziomu zamożności i otyłości
-u mieszkańców miast otyłość występuje częściej niż ze wsi
-w niektórych kulturach otyłość pojmowana jest jako bycie zdrowym
Niektóre powikłania otyłości
-nadciśnienie tętnicze
-zatrzymanie wody i sodu
-przerost lewej komory serca
-skłonność do zakrzepów
-choroby niedokrwienne serca
-cukrzyca typu 2
-bezdech senny
-zaburzenia psycho emocjonalne
-płaskostopie
-osteoporoza
-deformacja kończyn
-stopa otyłościowa zwyrodnienia stawowe
-udar mózgu
-miażdżyca
...
dominiquer82