NICCOLÒ MACHIAVELLI 30.11.2010 R.
1. Realizm polityczny:
· kluczowym elementem konstrukcji jest empiryzm;
· pesymistyczna koncepcja człowieka → zawsze jest „gorszy niż lepszy”, realizm zajmuje się ludźmi takimi, jacy są;
· człowiek ma konkretny cel – władzę, ludzie chcą dominować, nie przebierają w środkach;
· pełen rozdział polityki od etyki, nie istnieje żaden system, którego trzeba było by przestrzegać;
· dobre = skuteczne, pragmatyzm;
· należy dostosowywać sposób działania do warunków, nie ma jednego sposobu działania → relatywizm;
· doktryna „wstydliwa” – ludzie u władzy są egoistami, doktryny idealizują człowieka;
· Machiavelli, twórca realizmu, dodaje jeszcze:
1) trzeba znać historię, aby dostrzegać związki przyczynowo-skutkowe,
2) trzeba patrzeć, co się dzieje dookoła.
2. Niccolò Machiavelli:
· człowiek renesansu;
· w pewnym sensie połączenie realizmu z idealizmem;
· oprócz realizmu - świat jest zmienny, a działania powinny być dostosowane do „ducha czasu”;
· ludzie są niestabilni i nie są dobrymi partnerami do działania;
· sytuację człowieka determinują:
1) virtù – inteligencja, spryt,
2) fortuna – niezależne od człowieka,
3) necessitas (konieczność),
4) okazja;
· Książę – dzieło w duchu realizmu politycznego (nie jako jedyne).
3. Wizja polityczna:
· nie można zaspokoić człowieka → ludzie nie są materiałem do współpracy, więc działania muszą być podejmowane przez jednostkę, która zaprowadzi porządek w świecie chaosu;
· postuluje powstanie czegoś w styku republiki arystokratycznej;
· „lud zepsuty” (Książę) musi być rządzony w sposób arbitralny, konieczna jest dyktatura, aby uczynić z nich obywateli przyszłej republiki → dyktator ma wychować, uczłowieczyć ten lud - wtedy przejdziemy od dyktatury do republiki („cel uświęca środki”);
· ludzie mają być zmuszani do działania poprzez prawo tworzone przez dyktatora + religię, która ma być patriotyzmem;
· uczłowiecza ich także poczucie zagrożenia od zewnątrz → mają poczuć się narodem;
· gdy „dzieci” dojrzeją do roli obywateli, dyktator oddaje im władzę;
4. Lo stato (państwo) – Machiavelli, de facto, opisał działanie państwa, stworzył konceptualną podstawę nowożytnej polityki:
· państwo jest dziełem tego wybitnego człowieka, a obywatele je jedynie utrzymują w działaniu, jest tworem doczesnym, ma zapewnić bezpieczeństwo człowiekowi;
· istnienie w lo stato jest warunkiem przetrwania;
· lo stato jako źródło władzy, ma podstawy faktyczne, jest samodzielne i niezależne, nikomu/niczemu nie podlega i nic go nie ogranicza.
doktryniaki