Olsztyn, 18.06.2010

Praktyki z geodezji satelitarnej dla studentów II roku
Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej,
UWM w Olsztynie, na kierunku GEODEZJA I KARTOGRAFIA, specjalność geodezja i szacowanie nieruchomości  (30 godz)

Opracował:

Dr inż. Dariusz Popielarczyk

SPIS TREŚCI

Program praktyk:

1.      Zaplanowanie i stabilizacja punktów pomiarowych

2.      Przygotowanie odbiorników satelitarnych

3.      Przeprowadzenie obserwacji statycznych

4.      Zgranie danych. Konwersja do formatu RINEX

5.      Wyznaczenie współrzędnych pomierzonych punktów z wykorzystaniem serwisu PozGeo ASG-EUPOS

6.      Wyznaczenie współrzędnych pomierzonych punktów z wykorzystaniem oprogramowania GPPS oraz serwisu PozGeo D ASG-EUPOS

7.      Sporządzenie dokumentacji technicznej

8.      Zaliczenie praktyki

1.      Zaplanowanie i stabilizacja punktów pomiarowych

Grupa Ćwiczeniowa (ok. 20 osób) dzieli się na 3 grupy terenowe.

Pomiary terenowe należy zaplanować i wykonać na terenie miasteczka uniwersyteckiego KORTOWO. Każda grupa terenowa niezależnie musi zaprojektować na podkładzie mapowy 3 punkty projektowanej osnowy pomiarowej o kolejnych numerach: K101-K103 dla grupy terenowej I, L201-L203 dla grupy terenowej II itp. (trzy punkty z wizurą pomiędzy punktami) a następnie zestabilizować (dopiero po weryfikacji opiekuna) za pomocą palików drewnianych jeden punkt przez jedną grupę (czyli każda grupa projektuje 3 punkty, ale opiekun wybiera z każdej grupy tylko jeden z trzech punktów do stabilizacji). Projekt musi być zatwierdzony przez prowadzącego. Należy sporządzić opisy topograficzne oraz wykonać cztery zdjęcia dla każdego punktu (zdjęcia wykonane dopiero podczas obserwacji satelitarnej GPS z widocznym odbiornikiem oraz sytuacją terenową wokół mierzonego punktu w kierunkach: północ, wschód, południe, zachód).

Punkty pomiarowe należy zaprojektować w miejscach o odkrytym horyzoncie. Ewentualne zasłony oraz ich wpływ należy określić z wykorzystaniem programu Mission Planning (wydruk ilości satelitów oraz wartością PDOP w okresie zaplanowanych pomiarów należy dołączyć do sprawozdania).

Czas przewidziany na realizację: 3 godz.

2.      Przygotowanie odbiorników satelitarnych

Przed wykonaniem pomiarów terenowych należy przygotować aparaturę GPS. Pomiary należy wykonać z wykorzystaniem trzech odbiorników satelitarnych Ashtech Z-12. 

Ashtech Z-12

Fot. Dariusz Popielarczyk

Zestaw zawiera:

Odbiornik Ashtech Z-12, antena, statyw, kabel antenowy, kabel zasilający, kabel zgrywający, bateria zewnętrzna, spodarka, łącznik spodarki z antena (dusza), miarka, walizka transportowa.

Za uszkodzenia lub zniszczenie sprzętu odpowiadają studenci.

Czas przewidziany na realizację: 4 godz.

3.      Przeprowadzenie obserwacji statycznych

Z poszczególnych projektów wykonanych przez grupy/zespoły terenowe prowadzący wybierze po jednym punkcie do pomiaru przez dany zespół ( 3 zespoły = 3 punkty = 3 odbiorniki Z12). Każda grupa ćwiczeniowa podzielona jest na 3 zespoły terenowe. W trakcie wykonywania obserwacji każda podgrupa odpowiada za jeden punkt i wykonuje samodzielnie pomiary oraz zgranie danych z pamięci odbiornika do komputera. Opisy topograficzne i zdjęcia na wszystkich 4 punktach każda grupa wykonuje niezależnie.

Podstawowe ustawienia odbiorników: interwał pomiarowy 5 sekund, maska (kąt odcięcia rejestracji satelitów ponad horyzontem): 10 stopni. Minimalna ilość zarejestrowanych epok pomiarowych: 720.

PROSZE OSTROŻNIE PODŁACZAC KABLE, A W SZCZEGÓLNOŚCI KABEL ZASILAJĄCY (PLUS-CZERWONY; MINUS-CZARNY)!!!

Czas przewidziany na realizację: 4 godz.

4.      Zgranie danych. Konwersja do formatu RINEX

Po wykonaniu statycznej sesji obserwacyjnej należy zgrać surowe dane  z odbiorników używając oprogramowania Download oraz szeregowego kabla transmisyjnego. Z każdego punktu powinny być 3 pliki: BP101109.150 – obserwacyjny, EP101109.150 – nawigacyjny, SP101109.150 – informacyjny. Pliki obserwacyjne należy przekonwertować do formatu RINEX wykorzystując program Rinex Converter.

Każda grupa terenowa zgrywa swój odbiornik i udostępnia obserwacje pozostałym grupom.

Czas przewidziany na realizację: 2 godz.

5.      Wyznaczenie współrzędnych pomierzonych punktów z wykorzystaniem serwisu PozGeo ASG-EUPOS

Pierwszym sposobem na wyznaczenie współrzędnych (WGS’84, PUWG 92, PUWG 2000, 1965) czterech pomierzonych punktów jest wykorzystanie aktywnej sieci geodezyjnej ASG-EUPOS i serwisu PozGeo. Zgodnie z wcześniejszymi zaleceniami wszyscy studenci powinni być zarejestrowaniu w systemie ASG-EUPOS. Należy przygotować pliki wejściowe zgodnie z wymaganiami opisanymi na stronie www.asgeupos.pl. Należy zwrócić uwagę na modele anten odbiorników GPS użytych w trakcie wykonanej sesji statycznej oraz na nazwę punktu obserwacji zawartej w nazwie pliku obserwacyjnego oraz w nagłówku pliku w formacie RINEX. Wysokości anten należy zredukować do wysokości pionowych do punktu referencyjnego każdej z anten (ARP). Modele anten w załączniku nr 1.

Raport wygenerowany w serwisie PozGeo należy umieścić w sprawozdaniu z praktyk jako Załącznik.

Czas przewidziany na realizację: 4 godz.

6.      Wyznaczenie współrzędnych pomierzonych punktów z wykorzystaniem oprogramowania GPPS oraz serwisu PozGeo D ASG-EUPOS

Drugim sposobem na wyznaczenie współrzędnych obserwowanych punktów w systemie WGS’84 jest wykorzystanie obserwacji udostępnionych w serwisie ASGEUPOS PozGeo D. Należy złożyć zamówienie na dane ze stacji referencyjnej ASGEUPOS. Każda grupa terenowa musi złożyć zamówienie niezależnie, na dane z różnych stacji (Prowadzący ustali z jakich). Dane otrzymane z ASG EUPOS w formacie Rinex należy przekonwertować do formatu plików Ashtech. Plik informacyjny, tzw. s-file należy przygotować samemu. Obserwacje (3 punkty wyznaczane, 2 punkty dowiązania ASG-EUPOS) należy policzyć w programie GPPS. Współrzędne stacji referencyjnych są dostępne na stronie www.asgeupos.pl po zalogowaniu się. W oprogramowaniu GPPS należy nadać im atrybut punktów stałych (o znanych i niezmiennych współrzędnych, ”atrybut known  - 0”). Raport z obliczenia wektorów i wyznaczenia współrzędnych WGS’84 obserwowanych punktów należy dołączyć do sprawozdania jako Załącznik.

Czas przewidziany na realizację: 4 godz.

7.      Porównanie współrzędnych WGS’84 4 wyznaczonych punktów dwoma sposobami. Analiza dokładności i wnioski końcowe

Należy porównać współrzędne wyznaczonych punktów w oparciu o serwis PozGeo oraz wyznaczonych w wyniku obliczenia wektorów w programie GPPS.

Sprawozdanie musi zawierać wnioski końcowe z realizacji całości prac podczas praktyk.

Czas przewidziany na realizację: 3 godz.

8.      Sporządzenie dokumentacji technicznej

Każda grupa robocza studentów musi sporządzić sprawozdanie techniczne z przeprowadzonych pomiarów (w grupie ćwiczeniowej liczącej ok. 20 osób będą 3 grupy robocze czyli 3 sprawozdania).

Sprawozdanie musi zawierać następujące elementy (warunek zaliczenia praktyki):

·         strona tytułowa (lista osób w grupie roboczej),

·         zaplanowanie i stabilizacja punktów pomiarowych  (opis prac, podkład mapowy z naniesionym projektem punktów wyznaczanych, opisy topograficzne 3 punktów(ostatecznie wybranych przez opiekuna do pomiaru) wraz z dokumentacją fotograficzną, wydruk z programu MP – analiza warunków satelitarnych i dobór odpowiedniego terminu do wykonania obserwacji),

·         przygotowanie odbiorników satelitarnych (konfiguracja odbiornika satelitarnego – interwał pomiarowy, maska elewacji itp),

·         przeprowadzenie obserwacji statycznych (podstawowe informacje dotyczące czasu, zasłon terenowych, uwagi, warunki atmosferyczne itp),

·         zgranie danych, konwersja do formatu RINEX (opis prac, wydruk pierwszej strony pliku obserwacyjnego w formacie RINEX z każdego obserwowanego punktu, przygotowanego do wysłania do serwisu PozGeo jako Załącznik),

·         wyznaczenie współrzędnych pomierzonych punktów z wykorzystaniem serwisu PozGeo ASG-EUPOS (wydruk - raport techniczny wygenerowany przez system ASGEUPOS jako Załącznik),

·         wyznaczenie współrzędnych pomierzonych punktów z wykorzystaniem oprogramowania GPPS oraz serwisu PozGeo D ASG-EUPOS (wydruk - raport z obliczenia wektorów i wyznaczenia współrzędnych WGS’84 dla 3 obserwowanych punktów z programu GPPS jako Załącznik),

·         każdy z powyższych punktów powinien być szczegółowo opisany w raporcie, tworząc jasny, czytelny i zrozumiały dokument – sprawozdanie z wykonanej pracy.

Czas przewidziany na realizację: 4 godz.

Warunkiem zaliczenia praktyki jest zaliczenie sprawozdania (jedno sprawozdanie na jedną grupę roboczą), oraz indywidualne zaliczenie znajomości obsługi odbiornika geodezyjnego GPS Z-12 oraz zaliczenie umiejętności wykorzystania programu GPPS.

Ruletkę,  paliki drewniane do stabilizacji punktów oraz druki opisów topograficznych  należy pobrać w składnicy sprzętu geodezyjnego w budynku 22. W sprawie wypożyczenia odbiorników geodezyjnych GPS, po ustaleniu z prowadzącym, proszę się kontaktować z Panem inż. Rafałem Gregorczykiem.

Niezbędne do realizacji praktyki oprogramowanie znajduje się w pracowni komputerowej H5/5. Do programu praktyk dostępne są pliki z instrukcjami technicznymi (u prowadzących):

...