Siatki centylowe-słuza do oceny stanu zawaansowania miezonej cechy.Umozliwiaja sledzenie rozwoju, czy dany osobnik w ciagu okresu szkolnego utrzymuje się na tym samym poziomie chara dla wieku.
Tendencja przemian-jest to zjawisko osiagania przyspieszonego rozwoju biolog człowieka,osiagania wyższych wartości ostatecznych wymiarow ciała ale pomiedzy poszczególnymi pokoleniami ludzi zamieszkujących dany teren maja charakter adaptabilny i nosza nazwe adaptabilny i nosz nazwe tendencji przemian lub zmienosci czasowej trend sekularny.
Trend sekularny składa się:<akceleracja rozwoju i dojrzewania biologicznego<zmiana kolejności niektórych etepow rozwojowych<retardacja procesow inwolucyjnych retredacji.
Rozwoj Ukl oddechowy:rozw się z endodermy,pojawia się w trakcie rozwoju srodmacicznego kieszonki skrzelowe,szybko znikaja a w nich miejsce pojawiaja się związki pluc i oskrzeli. Tk plucna jest w pełni zróznicowana ok. 6 miesiaca zycia płodowego,jednak wymiana gazowa plodu odbywa się poprzez krazenie łożyskowe. Po odcieciu pępowiny wzrasta stezenie CO2 we krwi, co powoduje podrażnienie ośrodków oddechowych w rdzeniu przedłużonym,wraz z pierwszym krzykiem płuca wypelnia powietrze.
Rozwoj ukł miesnowego:przyros włókien w okresie płodowym
Miedzy 32 tyg a 4 miesiacem nastepuje podwojenie włokien,pierwszy rok zycia nastepuje rozwoj m i pogrubienie,2-3 r nastepuje zróżnicowanie,ok. 7 zroznicowanie osiągają miesnie reki,pozostałe do 12 r,po 12 r włokna m nadal się rozwijaja intensywnie i grubieja.
Rozwoj fizyczny dziecka w wieku Przedszkolnym:
Sylwetka: miedzy 3 a 6 rokiem zycia sylwetka dziecka ulega stopniowym zmianom.Trzylatek charakteryzuje się stosunkowo duzą głowa,długim tułowiem,krotkimi konczynami raz słabo zaznaczonymi fizjolog krzywiznami kręgosłupa.Proporecje te stopniowo zmieniaja się,następuje przyrost wysokości ciała.
Kosci i stawy: ten okres jest przewaga tk chrzestnej nad kostna.zmienia się zawartość wody, azwieksza się wysycanie sklad mineral.sa bardzo elastyczne,właściwy rozwoj zalezy od aktywności dziecka,wiec musi mieć obciążenie kosci,charakteryzuje się duza ruchomością stawow,gibkością.
Miesnie: Postempujacy rozwoj tk mięśniowej dotyczy głownie zwiekszania długości i masymiesni,gdyz liczba włokien wzrasta jedynie o 10%.Rozwoj miesni nie jest jednakowy najszybciej rozwijaja się duze partie mięśniowe,a wolniej male.
Ukl krazenia: serce jest małe o małej pojemności,naczynia krwionośne sa szerokie wzrastaja wraz z naczyniami włosowatymi.Czestosc Skórczów jest czestsz niż u dorosłego,cisnienie krwi jest mniejsze niż u dorosłego,ale jest wieksze zapotrzebowanie na transportowanie przez krew tlen i składniki mineralne.
Ukł oddechowy: klatka jest beczkowata,potem przybiera kształt stozka.Pojemnosc jest mała,przy zwykłym oddechu wynosi 90-100cm3 u trzylatka,wzrasta w wieku 6-7 do 120-200cm3.mala pojemnością oddechowa wyrownuje dziecko zwiekszona częstością oddechowa.
Ukl nerwowy: rozwoj ukł nerwowego polega głownie na jego czynnościowym dojrzewaniu,u małego dziecka zwoje mozgowe sa słabo rozwinięte a komorki nerwowe maja mało ilość rozgałęzień.w obrebie ukl nerwowego obwodowego rozwoj i doskonalenie związane sa z procesem mielinizacj włokien nerwowych i inweracji miesni
ROZWOJ FIZ DZIECKA W WIEKU WCZESNO SZKOLNYM-dziecko 7 letnie jest silniejsze i dojrzalsze od dziecka w okresie przedszkolnym.Miesnie,kosci i ukl nerwowy wzmocnił się i okrzeply,osciec zawiera mniej tk chrzastnych,proces kostnienia kosci znacznie postompil naprzod.
Mozg: rozrost mozgu jest prawie zakończony w senisie zwiekszenia się jego ciężaru.Mozg 9 latka wazy ok. 1300g (dorosłego 1400)W wieku szkolnym dokonuje się dalszy i długotrwaly proces dojrzewania Komorek mozgowych.
Miesnie: masa stanowi ok. 27 %(dorosły44%)ciężaru ciała.Miesnie duze rozwijaja się wczesniej niż mniejsze,dzieci w tym wiek sz zdolne do ruchow silnych i zamaszystych, prędzej się mecza w czwiczeniach wymagających precyzji.W miesniu trenowanym zwiksza się ilość hemoglobiny, za pomocy której zachodzi jego utlenienie.Ukł kostny-zawiera znaczna ilość tk chrzastnych,kosciec jako całość jest miekki i plastyczny dlatego łatwo ulega deformacji,uzębienie staje się prawie pelne.
Serce: rozwija się wolniej niż całe coiało,
Płuca: nie sa w pełni rozwinięte,ale analizatory funkcjonuja tak sprawnie jak u dorosłych.
OKRES NIEMOWLĘCY- trwający do ok. 1 roku życia. Okres ten charakteryzuje duża dynamika zmian rozwojowych. Duży przyrost masy ciała (podwojenie masy w czterech pierwszych miesiącach). Całkowity przyrost masy ciała w pierwszym roku powinien wynosić ok. 7 kg, a wzrostu ok. 23-25 cm.
Prawidłowa masa ciała u dzieci rocznych powinna wynosić u chłopców ok. 10 kg, a u dziewczyn 9,5 kg. Natomiast wysokość ciała ok. 75-77.
W tym okresie zmianom ulegają proporcje ciała. Nadal w wyglądzie dominuje duża głowa(1/4 dł ciała, u dorosłego 1/8). Długi tułów, a krótkie kończyny górne i dolne. W drugim półroczu tempo rozwoju nieco słabnie. Około 6 miesiąca zaczyna się proces ząbkowania, po roku dziecko powinno mieć przeciętnie 6 zębów.
Wydolność wg kozłowskiego-zdolnosc do wykonywaniaciezkiej lub długotrwałej pracy fizycznej bez szybkiego narastajacego zmeczenia i warunkach rozwoju głębokich zmian srodowiska wew ustroju
Wydolność zalezy- cechy budowy morf.ustroju-energetyka wysiłkow-termoregulacja-kordynacja miesniowo_ruchowa-czyniki psychiczne
Tendencja przemianto-zjawiskoosiagania przyspieszonego rozwoju bilog. człowieka.osiagania wyszych wartosci statetcznych wymiarow ciała ale pomiedzy poszczegulnymi pokoleniami
Trend sekularny-lud zamieszkujacy dany teren maja charakter adaptabilny.
Trend sekularny składa sie-<akceleracja rozwoju i dojzewanie biologicznego<zmiana kolejnosci nie ktorych etepow rozwojowych<retadacja procesow inwolucyjnych retardacji
Kosci dziela sie;<dlugie<plaskie<krotkie<pneumatyczne
Funkcje kosci: podporowa,chwytna,ochronna,ruchowa,amortyzacyjna
3 Płaszczyzny:czolowa-biegnie rownolegle do kosci czołowej(sklony boczne tułowia,dwodzeniei przywodzenie ramion)
strzałkowa-biegnie rownole. do szwu strzałkowego(sklony glowy,tulowia,zginanie,prostowanie konczyn)
poprzczna-biegnie poziomopod katemprostym w stosunku do poprzednich płaszczyzn(skrety tułowia,konczyn,odwracanie w stawach lokciowych)
Rodzaje ruchow w stawach-slizganie-w trakcie ruchu jedna pow stawowa dotyka ta sama czescz nowych czesci drugiej pow stawowej
-toczenie-nowe czesci jednej pow stawowej dotyka nowych czesci drugiej pow stawowej np skroniowo zuchwowej
-obracanie-pow stawowe o ksztalcie wycinkow kul przyleg do siebie w jednym punkcie jest pukt styczny gdzie jedna kosci obraca sie na drugiej
Typy stawow;jedno osiowe-zginanie i prostowanie,srubowy,obrotowy,jeden rodzaj ruchu
dwu osiwe;eliptyczne zginanie ale i prost i zginanie,troj osiowy;kulisty wolny,zginania prostow,odwodzenia i przywodzenia
plaskich;krzyzowo biodrowe,nierguralne;obojczykowo-barkowy
Czyniki warunkujące zakres ruchow w poszczególnych stawach i płaszczyznach;
-roznica wielkosci pow stawowych sasiadujacych ze soba-roznica ksztaltu pow st stawow o dwoch stopniach swobody
-umiejscwienie dlugosc wiazadeloraz budowa torebki stawowej-kształt chrzastek wew stawowych i około stawowych
-opor miesni otaczajacych dany staw,opor struktur łaczno tkankowych
Czyniki fizjol ograniczania zakres ruchu w stawach;-organiczny zakres skracania badz rozciagania miesni-spadek elastycznosci miesni-spadekelastycznosci wiazadła
-przerost miesni
Wiek kalendzazowy=data badania –data urodzenia
Wiek rozwojowy-jest miara biologicznej dojrzałości org,wskazuje ona stopien zawansowania w rozwoju niektórych cech lub uwkładow ustroju.wiek rozwojowy=wysokość ciała +ciezar ciała/2
WSDB=(xij*100)/xich -100 xij-wiek rozwojowy xich-wiek kalendarzowy
Siatki centylowe-słuza dp oceny stanu zawansowania miezonej cechy.Siatki centylowe umożliwiają sledzenie rozwoju,czy dany osobnik w ciagu okresu szkolnego utrzymuje się na tym samym poziomie charakterystycznym dla wieku
WADY, PODZIAŁ I PRZYCZYNY
Wady wrodzone: odchylenia prawidłowej budowy ciała w następstwie czynnikow, które działały w okresie płodowym,przyczyny sa rozne, niektóre dziedziczne do niektorych doszło na skutek zaburzonego wydzielania wewnątrzmacicznego,bezpośredniej przyczyny innych wad należy upatrywac w czynnikach toksycznych(zatrucia,choroby,infekcje matki)lub mechanicznych,które działały w roznych okresach zycia płodowego
Wady nabyte: mogą być wywołane przebytymi chorobami lub powstaja na skutek zaburzenia nawyku prawidłowej postawy ciała.
Wady nabyte rozwojowe: powstaj najczęściej w wyniku następujących chorob:krzywicy,gruźlicy.
Wady nabyte nawykowe: przyczyny upatrujemy trzech sferach:
(czyniki środowiskowe-tempo zycia i zmieniające się środowisko w jakim zyje człowiek staja się przyczyna powst niekorzystnych zmian w postawie ciała,
czynniki morfologiczne-bardzo często przyczyna wad postawy lezy w zaburzeniu napiecia miesni tzw dystoni miesniowej,
czynniki fiz-w tej sferze czynnikow jest nawyk nieprawidłowej postawyj)
Kolano koslawe-przyrost kłykcia wew kosci udowej<skrzywienie kosci udowej lub piszczelowej<rozciągnięte wiazadło pobocznego piszczelowego i kroceniu pobocznego strzałkowego<rozciagniecie m półbłoniastego,półsciegnistego,krawieckiego,głowy przysrodkowej m czworogłowego,a przykurcz pasma biodrowo-piszczelowego oraz m dwugłowego uda.
Kolano szpotawe-trzon kosci udowej,piszczelowej,strzałkowej wygięty jest na zew<wiązadło pobocznezew rozciągnięte,a poboczne wew nadmierne napiete<m dwugłowe uda i strzałkowe sa rozciągnięte,zginacze połsciegnisty,półbłoniasty,dwugłowy mają tendencje do przykurczu.
Łuki stopy-sklepienie podłużne stanowi łuk podłużny przysrodkowy i łuk podłużny boczny, łuk podłużny przysr.przebiega od guza pietowego poprzez kosc łodkowatą ,pierwsza kosc klinowatą,do głowypierwszej k śródstopia.Szczyt łuku przypada na k łodkowata.Łuk podłużny boczny łaczy guz pietowyz głową piątej k śródstopia,przechodząc przez kosc zescienna,która stanowi jego szczyt oddalony od podłoza ok. 5 cm.Sklepienie poprzeczne stanowi łuk poprzeczny,łaczy głowy pieciu kosci śródstopia.Trójkat podparcia łaczy kosc pietowa z pierwszą i piata k śródstopia.
Stabilizatory bierne stopy-rozciegno podeszwowe,wiązadła podeszwowe,podeszwowe długie,wiazadło pietowo-szescienne podeszwowe,wiązadło pietowo-łodkowe.
Stabilizatory czynne stopy-m piszczelowy tylni,m zginacz długi palucha,piszczelowy przedni,m zginacz krotki palcow,zginacz krotki palucha,m strzałkowy krotki.
Wady stop- Płasko-koslawe-rozwijaja się w wyniku dysproporcji miedzy wytrzmałoscia miesni aparatury wieadłowo-torebkowego stop i ich obciążeniem.Stopy poprzecznie płaskie-przeciazenie kosci śródstopia rozchodza się wachlarzowato,łuk poprzeczny odwraca się, a przodostopie opiera się na podłozu okolicy II-III zamiast I-IV koscisrodstopia, młotowate ustawienie palcow i koślawość palucha.
stopa płaska – obniżenie podłużnego sklepienia stopy płasko koślawa – pięta ulega skręceniu na zewnątrz, poprzecznie płaska – obniżenie kości sródstopia i spłaszczenie łuku poprzecznego przedniego,
szpotawa – skręcenie pięty do wewnątrz,
wydrążona – pogłębienie wydrążenia stopy w odcinku między guzem piętowym a głowami kości śródstopia, piętowa-konsko szpotawa(wrodzona)-ustawienie stopy w zgięciu podeszwowym,odwróceniu oraz przywodzeniu przyczyna wrodzonych ubytkow miesni lub tez niedorozwoju skosci stepu.
stopa pietowa wrodzona-skrajne zgiecie grzbietowe stopy, tak ze grzbiet stopy może się zetknąć z powierzchnia goleni.guz kosci pietowej stopy stoi w przedłużeniu goleni,
stopa przywiedziona-jest wyrazne zgiecie osi stop i przodostopia ku przodowi w stawach stepowo-srodstopnych.
Stabilizator obręczy barkowej-m ściągające łopatki cofając barki do tyłu-rownoległoboczny,czworoboczny,najszerszy grzbietu,zebaty przedni.
Prawidłowe ustawienie miednicy zalezy od-prawidłowa lub wystarczajaca siła miesni odwodzących udo i stabilizujących kręgosłup<podparcie kosci udowej w panewce<prawidłowe stosunki anatomiczne i biochemiczne stawu<stosunek ramienia dźwigni(długosc szyjki)do momentu podparcia.
Okres rozwoju wady-I okres-zmian czynosciowych(jedne grupy m ulegaja słabieniu i rozciągnięciu w innych wystepuje napiecie i ich skrocenie.II okres-(powatania przykurczy wiązadeł,scięgien,miesni.III okres-zmian strukturalnych(czyli utrwalonych przykurczow).
Rozwój ukł.mięśn.i nerwów ruchowych.
Włókna mięśniowe powst.z zarodkowych kom.mięśń.-mioblastów. Nastepnie łączą się ze soba w wyniku czego włók.mięśń.są kom.wielojadrzastymi.Wew.włók.mięśn.znajd.się wiązki włókien kurczliwych i nazywają się miofibryle.Podst.skład.miofibr.sa białka,aktyna,miozyna odpowiedz.za skurcz mięśnia.Wzajemny ukł.nici aktyny i miozyny powod.charakt. poprzeczne prążkowanie mięsn.szkielet.Rozwój mięśń.odbywa się główn.przez przyrost ilości włók w okresie płodow.Po urodzeniu zwiększa się wielkość między 32 tygod. rozwoju płodow.a 4 miesiącem wystep.podwojenie liczby włókien.
W ciagągu 1r.życia nastep.b.intensywny rozw.masy mięśni i pogrubienie włók.W2-3r.życia nastep…Ok. 7r.życia znaczny stopień zróżnicowania osiagają mięśnie ręki zaś pozostałe do 12r.życia.Po12r.włók.mieśn.nadal wzrastają intensyw.i grubieja.Jądra z okrągłych przekształc.się w łącznotkankowe.Zmnejsza się ilość sarkoplazmy wewn.kom. względem masy włókienek kurczliwych. W okr.skoku pokwitaniow. Wystepuje dysproporcja miedzy zwiększająca się masa i siłą męśnia a ich dojrzałościa.Względna stabilizacja osiagana jest dopiero ok18-20r.życia.Z wekiem zmienia się skł.chemiczny mięsnia a także ich kształt przebieg i miejsca przyczepu. Zmianie ulega proporcja między ruchliwościa ścięgna a części kurczliwej mieśnia.W okr.starzenia się komórki mięśni szkielet.róznią się miedzy soba budowa i czynnościa.Podst.kryterium podziału jest szybkość skurczu: kom.szybkie-kurczą Se szybko ale ich skurcz jest krótkotrw.W ich metabolizmie przeważaja proc.beztlenowe.Kom powolne-czerpią energ.procesów tlenowych,mają więc gestą sieć nacz.włosow.zapewniająych odpowied.zapotrzebowanie w tlen.
Sprawna praca mięśni,koordynacja i precyzja ruchów zależą nie tylko ok. budowy samych mięśni,ale przede wszystkim od funkcji ukł.nerwowego tj. od rozwoju analizatora ruchowego w korze mózgowej oraz od innerwacji,proces ten polega na rozgałęzieniu się rosnących zakończeń nerwowych.Jak podaje Nason i Dehan włókna melinowane przewodzą impulsy 10razy szybciej niż końcówki niemielinowe
Miarą pobudliwości mięśni jest minimalna siła pobudzenia konieczna do wywołania efektu skurczu. Im bardziej dany mięsień jest pobudliwe tym mniejszy jest próg pobudliwości,czyli mniejszy impuls potrzebny do wywołania jego skurczu.
Stabilność mięśnia i odpowiadających ich ośrodków nerwowych określa szybkość reakcji mięśniowych i ilość cykli skurczów na jednostkę czasu, od których zależy szybkość ruchu wykorzystywanych w odpowiedz na bodziec.Wskaźnikiem stabilności jest największa liczba skurczów na sekund.jaką mięsień może wykonać.Jednym z pośrednik wskaźników stabilności jest chronaksja tkanek.
Podstawowe czynności mięsnia.Czynnościa mięśnia będziemy nazywać jego działanie któremu towarzyszy elektryczny potencjał czynnościowy w odróżnieniu od działania rozciągniętego i pobudzonego mięśnia na dźwignię kostna.
Rozwój siły człowieka jest stopniowy ,jak nadaje wskaźnik w wieku od 4 -7 lat wynosi ok.7,5%względem wielkości wyjściowej.W wieku od7-15lat przyrost wynosi 200% wzgl.wielkości wyjściowe.Dziewczeta wykazują słabszy rozrost mięśni i mniejszą siłę mięśniowa niż chłopcy.Po25r.życia dla mięśni barków i lędźwi, po 40r.życia dla mięśni reki następuje stopniowy regres siły.Na ogół przyjmuje się ze siła mięśni zalezy od liczby włókien mięśniowych,od wielkości przekroju poprzecz.mięśna a także dojrzałości ukł.nerwow.,stopnia wytrenowania.
Podział mięśni-Masa mięsni stanowi 40% masy ciała,natomiast ich liczba trudna jest do określenia z powodu dużego zróżnicowania międzyosobniczego.Ta liczba waha się w różnych klasyfikacjach od 300-500.Wyrózniamy:-mięśnie długie(w obrębie kończyn)-m.szerokie(na ścianach jamy kl.piers i jamy brzuszn)-m.krótkie(wokół kręgosłupa)–m.wachlarzowate(jeden z ich przyczepów jest bardzo rozległy w stos.do drugiego)-m.mieszane(np. mięśnie okrężne)
Są również mięśnie które w części końcowej posiadaja kilka ścięgien(np. zginacz palców)dwa punkty przyczepu początkowy i końc.Poczatkiem nazywany jest przyczep znajdujący się płaszczyzny pośrodkowej ciała,bliżej głowy lub tułowia.Nazwa mięśnia często odzwierciedla jego przyczepy,często wskazuje na kierunek przebiegu włókien,czynności mięśnia położenie lub budowe.
Rożróżnia się dwa rodzaje pracy mięśni:
statyczna i dynamiczna.
Praca statyczna (izometryczna) występuje wtedy gdy mięseń pracuje bez zmiany długości natomiast w miarę upływu czasu wzrasta jego napięcie.Ten rodzaj pracy pogarsza warunki krążenia,ponieważ skurczone włókna mięśniowe powod.zastój krwi w nacz.włosow.
Praca dynamiczna (izotoniczna)chartka.się zmianą długości w...
matig7