MatPom2ETI.pdf

(162 KB) Pobierz
33992610 UNPDF
Metody Probabilistyczne
Materiały pomocnicze 2
dr hab. Henryk Gacki
II rok ETI 2008/9
Warunki ci¡gło±ci prawdopodobie«stwa
1
n =1 jest rodzin¡ wst¦puj¡cych zbiorów z F , czyli A n A n +1
dla n = 1 , 2 , ··· , oraz
A n
(1)
[
A n = A to Pr ( A ) = lim
n !1 Pr ( A n )
n =1
n =1 jest rodzin¡ zst¦puj¡c¡ zbiorów z F , czyli A n A n +1 dla
n = 1 , 2 , ··· , oraz
(2)
\
A n = A to Pr ( A ) = lim
n !1 Pr ( A n )
n =1
Wzór na prawdopodobi«stwo całkowite
Niech A i ,i = 1 , 2 ,... bedzie takim ciagiem zdarze« , »e Pr
A i
> 0 ,i =
1 , 2 ,... , oraz
= A 1 [ A 2 [ ... [ A n ... oraz A i \ A j = ; dla i 6 = j,i,j = 1 ,....
wtedy dla dowolnego zdarzenia A 2F
Pr A
=
X
Pr A | A i
Pr A i
oraz Pr A i | A
=
Pr A | A i Pr A i
P i =1 Pr
A | A i
Pr
A i
i =1
Zadanie 1. Informacje przekazuje sie za pomoca telegrafu, nadajac sygna-
ły kropka i kreska. Statystyczne wła±ciwo±ci przeszkód sa takie, »e ±red-
nio 2 5 sygnałów kropka i 1 3 sygnałów kreska zostaje zniekształconych.
Wiadomo, »e w±ród przekazywanych sygnałów kropka i kreska wystepuja w
stosunku 5 : 3. Obliczy¢ prawdopodobie«stwo, »e odebrane sygnały kropka i
kreska w rzeczywisto±ci były te» nadane odpowiednio jako kropka i kreska.
Niech
= n ! 1 = ( ., ) ,! 2 = ( ,. ) ,! 3 = ( .,. ) ,! 4 = ( , ) o ,
1
5 p . Je»eli
6 p . Je»eli A n 1
 
gdzie pierwsze miejsce zajmuje sygnał nadany a drugie miejsce zajmuje sy-
gnał odebrany. Oznaczmy przez A zdarzenie odebrano sygnał kropka, a
zdarzenie B - odebrano sygnał kreska.
A 1 - oznacza, »e nadano sygnał kropka i
A 2 - »e, nadano sygnał kreska.
Zgodnie z warunkami zadania
Pr A 1 : Pr A 2 = 5 : 3 , oraz Pr A 1 + Pr A 2 = 1
A wiec otrzymujemy
Pr A 1
=
8 , Pr A 2
=
3
8
Wiadomo, »e
Pr
A | A 1
=
3
5 , Pr
A | A 2
=
1
3 ,
2
5 , Pr
2
3 .
Pr
B | A 1
=
B | A 2
=
Zatem
Pr A =
8 3
5 + 3
8 1
=
2 , Pr B =
8 2
5 + 3
8 2
=
1
2 ,
3
3
Pozostałe prawdopodobie«stwa obliczamy ze wzoru Bayesa
Pr A 1 | A
= Pr
A | A 1
Pr
A 1
8 3 5
1
2
3
4 ,
Pr A =
=
Pr B | A 2
Pr A 2
8 2 3
1
2
1
2
Pr
A 2 | B
=
Pr B =
=
Zadanie 2. W czasie lotu rakiety kosmicznej w jej aparature wpada r -czastek
elementarnych z prawdopodobie«stwem
Pr ( r, ) = r
r ! e , gdzie , > 0 , r = 0 , 1 ,....
Dla ka»dej z nich prawdopodobie«stwo trafienia w czuły na czastki ele-
mentarne blok jest równe p .
Znale¹¢ prawdopodobie«stwo trafienia w blok dokładnie k -czastek.
2
5
5
1
5
5
3
33992610.002.png
1 = n 0 , 1 , 2 ,... o opisuje ilo±¢ czastek wpadajacych w blok rakiety.
Pr 1 =
X
r ! e r , gdzie r =
8
<
0 je»eli wpada s 6 = r czastek
1 je»eli wpada r czastek .
:
r =1
Para 1 , Pr 1
jest przestrzenia probabilistyczna dobrze opisujaca pierw-
szy etap do±wiadczenia. Niech 2 = n 0 , 1 , 2 ,... o oraz
X
n
r
!
Pr 2 | n =
p r (1 p ) n r r
r =0
Niech A k - oznacza, »e w blok trafi dokładnie k - czastek. Zdarzenie to mo»emy
zapisa¢ w postaci:
A k = [ s = k ( s,k )
Zgodnie z konstrukcja modelu statystycznego dla do±wiadczenia dwuetapo-
wego 2 , Pr 2
Pr (2) A k
= Pr (2) [ s = k ( s,k ) =
X
Pr (2) ( s,k )
s = k
=
X
Pr 1
s )
Pr 2 | s
k
s = k
s ! e s
!
X
s
p k (1 p ) s k = p k e
k !
X
s (1 p ) s k
( s k )!
=
k
s = k
s = k
=
p k e k
k !
X
s k (1 p ) s k
( s k )!
=
( p ) k e
k !
X
n (1 p ) n
n !
s = k
(1 p ) n
n !
n =0
=
( p ) k e
k !
X
=
( p ) k e
k !
e (1 p ) =
( p ) k
k !
e p .
n =0
Do±wiadczenia niezalezne o niesko«czenie wielu etapach
k = n ! k 1 ,! k 2 ,... o , dla k = 1 , 2 ,....
W pierwszym etapie wykonujemy do±wiadczenie, którego modelem staty-
stycznym jest para 1 , Pr 1
. Dalej postepujemy jak w modelu sko«czonym
(n-etapowym), z ta ró»nica, »e postepowanie nasze nigdy si¦ nie ko«czy .
3
r
Rozwi¡zanie:
Przypu±¢my, »e mamy niesko«czony ciag przestrzeni zdarze« ele-
mentarnych
33992610.003.png
 
Je»eli k-pierwszych etapów zako«czy sie kolejno wynikami ! (1)
i 1 ,! (2)
i 2 ,...,! ( k )
i k ,
to w ( k + 1)- szym etapie wykonujemy do±wiadczenie o modelu
k +1 , Pr k +1 | i 1 ,i 2 ,...,i k
, k = 1 , 2 ,....
Uwaga 1. W niesko«czonym iloczynie kartezja«skim ( 1 ) = 1 × 2 ×
..., istnieje dokładnie jeden rozkład prawdopodobie«stwa Pr ( 1 ) taki, »e dla
dowolnej liczby naturalnej n i dowolnych A k k , k = 1 , 2 ,...,n , spełniony
jest wzór
Pr ( 1 ) A 1 × ... × A n × n +1 × n +2 × ... = Pr ( n ) A 1 × ... × A n
Jest zrozumiałym, »e para ( 1 ) , Pr ( 1 ) stanowi odpowiedni model staty-
styczny opisanego do±wiadczenia losowego o niesko«czenie wielu etapach.
Posiadane przez nas informacje o tym modelu nie pozwalaja na obliczenie
prawdopodobie«stwa ka»dego zdarzenia A ( 1 ) ale umo»liwiaja obliczenie
prawdopodobie«stwa ka»dego zdarzenia odnoszacego sie do sko«czonej liczby
etapów naszego do±wiadczenia, co w pewnych przypadkach jest wystarczajace.
Uwaga 2. Szczególnym przykładem do±wiadczenia wieloetapowego jest tzw.ła«cuch
Markowa.
W ogólnym schemacie do±wiadcze« wieloetapowych do±wiadczenie wyko-
nywane w danym etapie zale»ało od wyników wszystkich etapów poprzednich.
Z kolei w ła«cuchu Markowa do±wiadczenie wykonywane w (k+1)-
etapie zale»y tylko od wyniku poprzedniego, k-tego etapu.
Mo»na powiedzie¢, »e ła«cuch Markowa to taki schemat do±wiadcze«
wieloetapowych, »e
Pr k +1 | i 1 ,i 2 ,...,i k 1 ,i k = Pr k +1 | j 1 ,j 2 ,...,j k 1 ,i k .
dla ka»dego k = 1 , 2 ,... oraz wszelkich
i 1 ,i 2 ,...,i k ,j 1 ,j 2 ,...,j k 1 = 1 , 2 ,....
Ła«cuchy Markowa s¡ dobrymi modelami probabilistycznymi pewnych
układów fizycznych mog¡cych zmienia¢ swój stan co jednostk¦ czasu. Jest
ogólnie przyj¦te stosowanie terminologii fizycznej do wszelkich ła«cuchów
Markowa. W zwi¡zku z tym ograniczymy nasze rozwa»ania do przypadku,
gdy zbiory zdarze« elementarnych do±wiadcze« wykonywanych w kolejnych
etapach s¡ identyczne:
1 = 2 = ... = = n ! 1 ,! 2 ,... o .
4
W zwi¡zku z tym mo»liwe wyniki do±wiadcze« z ka»dego etapu b¦dzie-
my dalej nazywa¢ stanami układu. Je»eli do±wiadczenie z k-tego etapu
sko«czyło si¦ wynikiem ! i , to powiemy, »e układ w chwili k znalazł si¦ w
stanie ! i (lub w stanie i).
Przypu±¢my teraz, »e do±wiadczenie wykonywane w k-tym etapie ( k =
2 , 3 ,... ) nie zale»y od k, a tylko od wyniku do±wiadczenia z poprzedniego,
( k 1)-szego etapu, tzn. »e
Pr 2 | i = Pr 3 | i = Pr 4 | i = ... ( i = 1 , 2 ,... )
Wówczas ła«cuch Markowa nazywamy jednorodnym. Ze wzgl¦du na
fakt, »e dalej b¦dziemy zajmowa¢ si¦ jednorodnymi ła«cuchami Mar-
kowa przyjmujemy oznaczenia:
Pr 1 ( ! i ) = p (1)
i , Pr | i ( ! j ) = p ij , Pr ( n ) ( ! i ) = p ( n )
i ,
i jest to prawdopodobie«stwo pocz¡tkowe znalezienia si¦ układu w
stanie i.
p ij jest to prawdopodobie«stwo przej±cia układu ze stanu i do sta-
nu j.
i jest to prawdopodobie«stwo znalezienia si¦ układu w chwili
n w stanie i.
Prawdopodobie«stwa przej±cia wygodnie jest ustawi¢ w tzw. macierz przej-
±cia:
2
4
p 11 p 12 p 13 ...
p 21 p 22 p 23 ...
p 31 p 32 p 33 ...
... ... ... ...
3
5 .
Cz¦±¢ rozwiazania-ła«cuch ergodyczny
Aby wyznaczy¢ rozkład P ( n +1) w chwili ( n + 1) wystarczy wyznaczy¢
elementy macierzy M n . Otó» mamy
"
( 1 a ) 2 + ab ( 1 a ) a + ( 1 b ) a
( 1 a ) b + ( 1 b ) b ab + ( 1 b ) 2
#
M 2 =
Niech (1 a b ) = c . Łatwo sprawdzi¢, »e macierz M 2 mo»na zapisa¢ nast¦-
puj¡co:
" c 2 + b
a + b [ 1 c 2 ] a
a + b [ 1 c 2 ]
#
a + b [ 1 c 2 ] c 2 + a
a + b [ 1 c 2 ]
5
gdzie
p (1)
p ( n )
b
33992610.001.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin