Gilotyna.pdf

Gilotyna

… gilotynę stosowaną we Francji opracował lekarz , członek Académie Chirurgical –

Antoine Louis, a wykonał – niemiecki producent klawesynów Tobias Schmidt.

Najważniejszą technologiczną innowacją w gilotynie, która różni ją od innych rozwiązań tego

rodzaju, jest ukośne ostrze. Konstrukcja taka powoduje, że cięcie jest szybkie i praktycznie

stuprocentowo pewne, ponieważ – jak wynika z praw fizyki - nacisk krawędzi ostrza w

trakcie cięcia przypada na mniejszą powierzchnię, niż to się dzieje wówczas, kiedy krawędź

jest pozioma. Nazwa gilotyna pochodzi od nazwiska pomysłodawcy zastosowania tego

urządzenia, deputowanego do Zgromadzenia Narodowego z Paryża i chirurga Josepha

Ignace Guillotina .

Od nazwiska projektodawcy była początkowo nazywana Louison lub Louisette, a następnie

„wdową”. Ostatecznie przyjęła się nadana przez prasę nazwa „gilotyna”, mimo rozpaczliwych

protestów Guillotina

Gilotyna jest to przyrząd służący do wykonywania kary śmierci poprzez ścięcie głowy za

pomocą dużego, ciężkiego (ok. 40 kg) noża o skośnym ostrzu, który opada pionowo z

wysokości pod wpływem grawitacji na szyję skazańca, unieruchomionego w ramie gilotyny.

Pierwszą osobą ściętą na gilotynie 25 kwietnia 1792 był rabuś, który grasował na traktach –

Nicolas J. Pelletier. Najsłynniejszymi osobami straconymi na gilotynie byli król Ludwik XVI,

królowa Maria Antonina, Danton i ten, który sam był w znacznym stopniu odpowiedzialny za

terror rewolucyjny – Maksymilian Robespierre.

Urządzenia podobne do gilotyny były znane już wcześniej w niektórych krajach Europy,

jednak we Francji podczas rewolucji francuskiej udoskonalono ją i zastosowano na wielką

skalę jako standardowe narzędzie wykonywania egzekucji. W ten sposób gilotyna stała się

symbolem terroru z czasów rewolucji francuskiej.

Gilotyna była początkowo pomyślana jako bardziej „humanitarna” metoda wykonywania kary

śmierci. We Francji przedrewolucyjnej w stosunku do ludzi szlachetnie urodzonych

stosowano ścięcie toporem lub mieczem, a wobec pospólstwa powieszenie. Zdarzało się, że

potrzeba było kilka cięć aby odrąbać głowę, a skazaniec, którego wieszano, konał przez

dłuższy czas.

Ostatnia w historii egzekucja na gilotynie, miała miejsce we Francji. 10 września 1977 roku,

stracono tunezyjskiego emigranta Hamida Djandoubiego. Prezydent Valery Giscard d’Estaing

nie skorzystał z prawa łaski, podobnie zresztą, jak w dwóch poprzednich przypadkach.

W niepodległej Polsce gilotyny nie stosowano, lecz w czasie okupacji hitlerowskiej była ona

używana na ziemiach wcielonych do Rzeszy (m.in. Kraj Warty).

Podczas wojen napoleońskich gilotyna przywędrowała do Niemiec . Wiele krajów, w tym

Bawaria (ta wszelako najpóźniej, bo dopiero w latach 50. XIX wieku), Saksonia czy

Wirtembergia przyjęły ją – obok ścięcia toporem – jako metodę egzekucji na swoim

terytorium. W roku 1871 zjednoczona już Rzesza przyjęła, że przestępstwa, za które

przewidziana jest kara śmierci, będą karane ścięciem na gilotynie lub toporem.

Największe żniwo zebrała gilotyna pod rządami Hitlera. W samych tylko latach 1944-1945, a

więc w niecały rok, zdekapitowano w ten sposób 10 000 osób.

Po wojnie gilotyna była używana w zachodniej strefie okupacyjnej Niemiec do lipca 1949

roku, kiedy to wprowadzono moratorium (najwyższy wymiar kary zniesiono dwa lata

później), a w strefie sowieckiej (potem NRD) do 1968. USA

Na terenie Ameryki Północnej stosowano gilotynę w Luizjanie , aż do przejęcia tego terenu

przez Amerykanów.

Nazwą „gilotyna” określane są także niektóre inne urządzenia do cięcia, działające na

zasadzie noża poruszającego się od góry w ramie lub na zawiasie, przeznaczone do innych

celów. Najczęściej używane bywają gilotyny introligatorskie do przycinania pliku arkuszy

papieru, a także gilotyny do cięcia metali – szczególnie blach.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: