TEMAT: OPISZ BADANIE TRYCHINOSKOPOWE
Trychinoskopia to bezpośrednia metoda wykrywania larw T.spiralis- metoda rozpoznawania włośnicy* w mięsie wieprzowym oraz u dzików. Obowiązek stosowania tej metody został wprowadzony po raz pierwszy na terenie Prus w 1875roku. Propagatorami trychinoskopii byli m.in. Ostertag i Virchow. Ze względu na dużą pracochłonność dyskusyjną, wiarygodność oraz wysokie koszty badania metoda ta wzbudzała od samego początku pewne zastrzeżenia. Znalazło to swój odzew po 16-stu latach w Stanach Zjednoczonych, które zaprzestały stosowania tej metody. Również w Polsce toczyły się dyskusje na ten temat , a także nad sposobem znakowania mięsa. W artykule z 1961 roku profesor Kozar kwestionował treśc na pięczęci „ wolne od włośni „ ( tak znakuj się mięso po badaniu). Uważał on, że w ten sposób tworzy się fałszywe bezpieczeństwo wświadomości konsumentów. Zaproponował więc zmianę pieczęci na „ badane na włośnie „.
W celu wykonania badania pobiera się z każdej tuszy ( po uboju ) 14 skrawków ( zwykle z filarów przepony ) wielkości ziarna prosa, które rozgniata się w kompresorze i bada pod trychinoskopem ( mikroskopem) przy małym powiększeniu ( 30-40X ).
BADANIE TRYCHINOSKOPOWE- SZCZEGÓLY:
1. Sprzęt i odczynniki:
1) trychinoskop o powiększeniu 50 x i 80-100 x,
2) kompresor składający się z dwóch płytek szklanych, z których jedna jest podzielona na równe obszary,
3) małe zakrzywione nożyczki,
4) pinceta, nóż do wycinania próbek,
5) małe ponumerowane pojemniki do oddzielnego przechowywania próbek,
6) zakraplacz,
7) kwas octowy i roztwór wodorotlenku potasu do rozjaśniania zwapnień lub zmiękczania suszonego mięsa.
2. Pobieranie próbek:
1) w przypadku całych tusz, należy pobrać przynajmniej jedną próbkę wielkości orzecha laskowego z obu filarów przepony na przejściu w część ścięgnistą,
2) jeżeli jest tylko jeden filar przepony, należy pobrać jedną próbkę wielkości orzecha laskowego,
3) w przypadku braku obu filarów przepony, należy pobrać dwie próbki o przybliżonej wielkości orzecha laskowego z części żebrowej lub mostkowej przepony lub też z mięśni okołojęzykowych, żuchwowych lub brzusznych,
4) w przypadku części tuszy, należy pobrać z każdej części trzy próbki mięśni szkieletowych, zawierające małą ilość tłuszczu, jeżeli to możliwe - wielkości orzecha laskowego z różnych miejsc, w miarę możliwości położonych blisko kości i ścięgien.
3. Metoda:
1) jeżeli są oba filary przepony, trychinoskopista powinien wyciąć z każdej z próbek pobranych z całej tuszy siedem skrawków o rozmiarze ziarna owsa - łącznie 14 skrawków, a jeżeli tylko jeden filar przepony - 14 skrawków z różnych miejsc, jeżeli to możliwe, z przejścia w część ścięgnistą,
2) w przypadku całych tusz, próbki trzeba pobrać z części żebrowej lub mostkowej przepony, mięśni okołojęzykowych, żuchwowych lub mięśni brzusznych; należy wyciąć 14 skrawków wielkości ziarna owsa z każdej próbki, łącznie 28,
3) trychinoskopista powinien ścisnąć skrawki między płytkami szklanymi w taki sposób, aby można było przez przygotowany diapozytyw odczytać normalny druk,
4) jeżeli mięso próbek do badania jest suche i stare, preparaty powinny być zmiękczane w mieszance jednej części roztworu wodorotlenku potasu na dwie części wody przez 10 do 20 minut przed rozpoczęciem badania,
5) z każdej próbki pobranej z części tuszy trychinoskopista powinien wyciąć cztery skrawki rozmiaru ziarna owsa, łącznie 12 skrawków,
6) badanie trychinoskopowe należy przeprowadzać w taki sposób, aby każdy preparat był przejrzany powoli i uważnie,
7) jeżeli badanie trychinoskopowe nasuwa podejrzenie, którego charakteru nie można określić z całą pewnością, nawet przy największym powiększeniu trychinoskopu, należy je sprawdzić mikroskopem,
8) badanie trychinoskopowe należy przeprowadzać w taki sposób, aby każdy preparat był przejrzany powoli i uważnie, w powiększeniu 30-40 x,
9) w przypadku niepewnego wyniku, badanie należy kontynuować na większej liczbie próbek i preparatów diapozytywowych, w razie konieczności z pomocą większych powiększeń, aż do otrzymania wymaganych informacji,
10) badanie trychinoskopowe należy przeprowadzać przez przynajmniej trzy minuty, z tym że w przypadku próbek zastępczych, pobranych z części żebrowej lub mostkowej przepony, mięśni okołojęzykowych, żuchwowych lub mięśni brzusznych, należy je przeprowadzać przez przynajmniej sześć minut; minimalny czas ustalony dla badania nie zawiera czasu koniecznego do pobierania próbek i przygotowania preparatów,
11) trychinoskopista nie powinien sprawdzić więcej niż 840 skrawków dziennie; w wyjątkowych przypadkach dopuszcza się zbadanie do 1.050 skrawków dziennie.
Jeżeli badanie nie wykazało obecności włośni, mięso, zanim zostanie oznaczone jako zdatne do spożycia, znakuje się okrągłym znakiem o średnicy 2,5 cm, zawierającym czytelnie umieszczoną w kierunku środka dużą literę "T" z ramionami o długości 1 cm i o szerokości 0,2 cm, pod którą znajdują się litery "IW" o wysokości 0,4 cm, przy czym należy oznaczyć:
1) tusze - po wewnętrznej stronie ud,
2) głowy
- przez ich ostemplowanie lub wypalenie znaku.
Znakowania można również dokonać za pomocą okrągłego znaku umieszczonego na etykiecie wykonanej z trwałego materiału, przymocowanej do każdej tuszy lub jej każdej części, w sposób uniemożliwiający powtórne użycie etykiety. Znak powinien zawierać czytelnie umieszczoną w kierunku środka literę "T", pod którą znajdują się litery "IW", o wymiarach określonych powyżej.
· włośnica - Włośnicą lub trichinellozą nazywamy zespół ciężkich u człowieka objawów chorobowych, wywołany przez pasożyta obłego, zwanego włośniem krętym, który w postaci dorosłej występuje w jelicie, a w postaci larwalnej w mięśniach prążkowanych człowieka i różnych zwierząt domowych (świnia, kot, pies) oraz dzikich (dzik, lis, wilk, szczur, mysz, kuna, łasica, itd.).
· Włosień jest nicieniem małym, gdyż długość samca wynosi 1,4–1,6 mm, a samicy 3–5 mm. Częstość jego inwazji zależy od zwyczajów żywieniowych ludzi. Szacuje się ją na ok. 3%. Jest wyraźnie zróżnicowana regionalnie. Podobnie jak owsik, glista ludzka i włosogłówka ludzka, włosień należy do nicieni.
· Człowiek zaraża się przez spożycie zarażonego mięsa świni domowej lub dzikiej, a świnia zjadając np. zarażone nicieniem padłe myszy lub szczury. Krąg żywicieli zjadających się nawzajem może objąć wiele gatunków.
· Do organizmu człowieka dostaje się zazwyczaj forma larwalna, żyjąca w mięśniach świń, zamknięta tam w osłonie ulegającej z czasem zwapnieniu. Solenie, mrożenie lub krótkotrwałe wędzenie mięsa nie zabijają pasożyta. Źródłem zarażenia jest więc zazwyczaj mięso niedostatecznie długo gotowane lub wędzone.
UWAGA!!!
Zapobieganie zarażeniu włośniem krętym polega na:•niejedzeniu mięsa nie badanego,• pełnej likwidacji tuszek mięsnych, w których stwierdzono larwy włośnia,• unikaniu spożywania mięsa nie dogotowanego i nie dowędzonego,• skutecznym likwidowaniu wszystkich możliwych źródeł i ogniw zakażenia.
Źródło:
- „Choroby pasożytnicze zwierząt domowych” S.Furmaga
- zeszyty naukowe oraz czasopisma z zasobu Biblioteki Narodowej
- internet
Agnieszka Żurawicz
maciekn45