AGATHA CHRISTIE
4.50 Z PADDINGTON
TŁUMACZYŁ TOMASZ CIOSKA
TYTUŁ ORYGINAŁU: 4.50 FROM PADDINGTON
ROZDZIAŁ PIERWSZY
Pani McGillicuddy dysząc podążała wzdłuż peronu w ślad za bagażowym niosącym jej walizkę. Pani McGillicuddy była niska i pękata, a bagażowy wysoki i długonogi. W dodatku pani McGillicuddy zmagała się z utrzymaniem wielkiej ilości paczek - efektem całego dnia zakupów świątecznych. Wyścig był więc nierówny i bagażowy skręcał już za róg przy końcu peronu, kiedy pani McGillicuddy znajdowała się wciąż jeszcze na prostej.
Pierwszy peron londyńskiego dworca Paddington nie był w tym momencie zbyt zatłoczony, gdyż jakiś pociąg właśnie odjechał, ale pozostałą po nim pustkę szybko wypełnił kłębiący się tłum, który pędził we wszystkich kierunkach naraz, do tablic świetlnych, z przejść podziemnych, biur rzeczy znalezionych, kawiarni, punktów informacyjnych, ukazując się i ginąc w dwóch, połączeniach ze światem zewnętrznym, oznaczonych: "Przyjazdy" i "Odjazdy".
Pani McGillicuddy, poszturchiwana ze wszystkich stron, dotarła w końcu ze swoimi paczkami do wejścia na trzeci peron i oparłszy jedną z paczek o nogę, przeglądała torbę w poszukiwaniu biletu, który pozwoliłby jej przejść obok groźnego kolejarza, stojącego u wejściowej bramki na peron.
W tym momencie rozległ się nad jej głową chrypliwy, choć wyszkolony głos:
- O 4.50 z peronu trzeciego odjedzie pociąg do Brackhampton, Milchester, Waverton, Carvil Junction, Roxeter i Chadmouth. Pasażerowie udający się do Brackhampton i Milchester proszeni są o zajęcie miejsc w wagonach końcowych. Pasażerowie do Vanequay przesiadają się w Roxeter.
Głos wyłączył się z trzaskiem, a następnie odezwał się ponownie, zapowiadając wjazd pociągu z Birmingham i Wolverhampton na peron dziewiąty o 4.35.
Pani McGillicuddy odnalazła bilet, kolejarz skasował go i wymruczał: - Po prawej, tylna cześć.
Pani McGillicuddy podreptała wzdłuż peronu w podanym kierunku i przed drzwiami wagonu trzeciej klasy odnalazła swojego bagażowego, który, znudzony, gapił się przed siebie.
- Bardzo proszę.
- Podróżuję pierwszą klasą . - oznajmiła pani McGillicuddy.
- Nie powiedziała pani tego - sarknął bagażowy.
Jego wzrok prześliznął się lekceważąco po jej tweedowym płaszczu w czarno-białą jodełkę.
Pani McGillicuddy, która dokładnie pamiętała, że mówiła o pierwszej klasie, nie miała ochoty spierać się. Była zupełnie bez tchu.
Bagażowy podniósł walizkę, pomaszerował z nią do najbliższego wagonu i ulokował panią McGillicuddy w pustym przedziale, w kojącej samotności. Pociąg o 4.50 nie był nigdy przepełniony; podróżujący pierwszą klasą wybierali szybszy poranny ekspres lub ten o 6.40 z wagonem restauracyjnym. Pani McGillicuddy wręczyła bagażowemu napiwek, przyjęty z wyraźnym rozczarowaniem. Pasował bardziej do pasażera klasy trzeciej niż pierwszej. Pani McGillicuddy, choć przygotowana na wydatek związany z wygodną podróżą po nocnej jeździe z Północy i całodziennych gorączkowych zakupach, nigdy nie była skłonna do rozdawania ekstrawaganckich napiwków.
Z westchnieniem usadowiła się na pluszowych poduszkach i otworzyła ilustrowany tygodnik. Pięć minut później rozległy się gwizdki i pociąg ruszył. Magazyn wyśliznął jej się z rąk, głowa przechyliła na bok i nie minęły trzy minuty, kiedy pani McGillicuddy zasnęła. Spała trzydzieści pięć minut i obudziła się odświeżona. Usiadła prosto, poprawiła przekrzywiony kapelusz i popatrzyła przez okno na niewyraźne kontury umykającego w tył krajobrazu. Było zupełnie ciemno; ponure, mgliste grudniowe popołudnie. Boże Narodzenie już za pięć dni. Londyn był szary i smutny, reszta kraju również, tylko czasami rozjaśniana wstęgami świateł, gdy pociąg pędził przez miasteczka i dworce.
- Podajemy herbatę - powiedział steward, pojawiając się nagle jak dżinn w uchylonych drzwiach na korytarz. Pani McGillicuddy zaspokoiła pragnienie herbatą w barze dużego domu towarowego i nie miała już ochoty na następną. Steward poszedł dalej wzdłuż korytarza, powtarzając monotonnie swą propozycję. Pani McGillicuddy z zadowoleniem spojrzała na półkę, gdzie spoczywały jej pakunki. Ręczniki do twarzy były znakomitej jakości i dokładnie takie, jakich pragnęła Margaret; pistolet kosmiczny dla Robbiego i króliczek dla Jean nader udane, wieczorowy płaszcz był tą właśnie rzeczą, której sama potrzebowała - ciepły, a zarazem wytworny. A pulower dla Hektora... z przyjemnością rozmyślała o prezentach.
Zadowolona, powróciła wzrokiem do okna, w momencie, kiedy pociąg z przeciwka przemknął z nagłym wizgiem, sprawiając, że szyby zadrżały, a pasażerka aż wzdrygnęła się. Jej pociąg zastukotał na rozjeździe i minął jakąś stację. Wówczas począł nagle zwalniać, zapewne posłuszny sygnałom semafora. Przez kilka minut pełzł powoli, zatrzymał się i wreszcie ruszył. Następny skład, jadący, jak poprzedni, do Londynu, minął ich, choć nie tak gwałtownie. Pociąg znowu przyspieszał. W tym momencie inny, jadący sąsiednim torem także na południe, w kierunku Brackhampton, zrównał się z nim. Przez pewien czas oba pociągi jechały obok siebie, raz jeden trochę wysuwał się do przodu, raz drugi. Pani McGillicuddy zaglądała w okna jadących obok wagonów. W większości przedziałów rolety były opuszczone, w niektórych mogła dostrzec pasażerów. Ten drugi pociąg też nie był zbyt pełny, i miał wiele przedziałów pustych.
W chwili, kiedy oba pociągi sprawiały wrażenie, jakby stały w miejscu, zasłona w jednym z okien nagle zrolowała się w górę. Pani McGillicuddy ujrzała oświetlony przedział pierwszej klasy, oddalony tylko o kilka stóp. Gwałtownie wstała i wciągnęła powietrze.
Tyłem do okna, a tym samym do niej, stał mężczyzna. Jego dłonie zaciskały się na szyi kobiety zwróconej twarzą ku niemu i powoli, bezlitośnie ją dusiły. Oczy ofiary były wytrzeszczone, a twarz purpurowa i przekrwiona. Pani McGillicuddy patrzyła ze zgrozą, kiedy nadszedł koniec: ciało zwiotczało i zwisło w rękach mężczyzny.
W tej samej chwili pociąg pani McGillicuddy znowu zwolnił, a ten na sąsiednim torze jął przyspieszać, wysunął się do przodu i chwilę później zniknął z oczu.
Niemal automatycznie ręka pani McGillicuddy powędrowała do rączki hamulca bezpieczeństwa i zawisła w niezdecydowaniu. W końcu jaki sens miało zatrzymywanie pociągu, którym podróżowała? Groza tego, co ujrzała tak blisko siebie i niezwykłość sytuacji sprawiły, że czuła się jak sparaliżowana. Koniecznie coś trzeba było natychmiast zrobić - ale co?
Konduktor odsunął drzwi jej przedziału.
- Bilet proszę.
Pani McGillicuddy zwróciła się ku niemu gwałtownie.
- Uduszono kobietę - powiedziała. - W pociągu, który właśnie nas minął. Widziałam to.
Konduktor spojrzał na nią z powątpiewaniem:
- Słucham panią?
- Jakiś mężczyzna udusił kobietę! W pociągu. Widziałam - wskazała na okno.
Konduktor wyglądał na nieprzekonanego.
- Udusił? - rzekł z niedowierzaniem.
- Tak, udusił! Widziałam to, mówię panu. Musi pan coś natychmiast zrobić!
Konduktor chrząknął przepraszająco.
- Czy nie sądzi pani, że zdrzemnęła się trochę i... hm... - przerwał taktownie.
- Owszem, zdrzemnęłam się, ale jeżeli pan sądzi, że to był sen, to jest pan w całkowitym błędzie. Widziałam to, zapewniam pana.
Wzrok konduktora padł na magazyn leżący na siedzeniu, otwarty na ilustracji przedstawiającej mężczyznę duszącego dziewczynę i jednocześnie grożącego rewolwerem parze stojącej w drzwiach.
Spróbował więc ponownie perswazji:
- Czy nie sądzi pani jednak, że czytała pani jakieś ekscytujące opowiadanie, zdrzemnęła się na chwilę i, budząc się, uległa wrażeniu...
Pani McGillicuddy przerwała mu.
- Widziałam to. Byłam równie przytomna, jak pan. Spojrzałam w okno jadącego obok pociągu w chwili, kiedy jakiś mężczyzna dusił tam kobietę. A teraz chciałabym się dowiedzieć, co pan ma zamiar z tym uczynić?
- Cóż... Proszę pani...
- Przypuszczam, że coś ma pan zamiar zrobić?
Konduktor westchnął z niechęcią i zerknął na zegarek.
- Będziemy w Brackhampton dokładnie za siedem minut. Złożę raport o tym, co mi pani powiedziała. W jakim kierunku jechał tamten pociąg?
- W tym samym co nasz, rzecz jasna. Nie sądzi pan chyba, że byłabym w stanie zobaczyć to wszystko, gdyby pociąg przemknął, jadąc z przeciwka?
Konduktor sprawiał wrażenie, jakby wierzył, że pani McGillicuddy była zdolna widzieć wszystko i wszędzie, gdziekolwiek tylko zawiodła ją wyobraźnia. Pozostał jednak uprzejmy.
- Może pani na mnie polegać - rzekł. - Przekażę pani oświadczenie. Czy mógłbym prosić o pani nazwisko i adres, tak na wszelki wypadek...
Zapisał adres, pod którym pani McGillicuddy, miała pozostawać przez kilka dni oraz jej adres domowy w Szkocji, po czym wycofał się z poczuciem, że spełnił swój obowiązek i skutecznie dał sobie radę z uciążliwą reprezentantką podróżującej części społeczeństwa.
Pani McGillicuddy pozostała ze zmarszczonymi brwiami i nieokreślonym poczuciem niezadowolenia. Czy konduktor złoży raport o jej oświadczeniu? A może tylko ją uspokajał? Przeczuwała niejasno, że było wiele starszych pań podróżujących tu i ówdzie, całkowicie przekonanych, że zdemaskowały komunistyczny spisek, lub że grożono im śmiercią, lub że widziały latające talerze i tajemnicze statki kosmiczne, a także donoszących o morderstwach, które nigdy nie zostały popełnione. Jeśli ten człowiek potraktował ją jako jedną z nich...
Pociąg zwalniał teraz, stukając na rozjazdach pośród jasnych świateł dużego miasta.
Pani McGillicuddy otworzyła torebkę i wyciągnęła jakiś stary rachunek - jedyną rzecz, jaką zdołała znaleźć; szybko napisała kilka słów na jego odwrocie i włożyła do koperty, którą szczęśliwym trafem miała przy sobie, zakleiła ją i coś na niej napisała.
Pociąg wolno wjechał na zatłoczony peron. Taki sam, jak zwykle, głos zaintonował:
- Na peron pierwszy wjeżdża pociąg o 5.38 do Milchester, Waverton, Roxeter i do Chadmouth. Pasażerowie przesiadający się na pociąg do Market Basing proszeni są o przejście na peron trzeci. Na torze trzecim stoi pociąg osobowy do Carbury.
Pani McGillicuddy spojrzała niecierpliwie wzdłuż peronu. Tylu podróżnych, a tak mało bagażowych. O, tam był jeden! Zatrzymała go zdecydowanie.
- Bagażowy! Proszę to zanieść do zawiadowcy stacji. - Wręczyła mu kopertę wraz z jednoszylingówką. Następnie westchnęła i usadowiła się wygodnie. Cóż, zrobiła wszystko, co było w jej mocy. Przez chwilę pożałowała szylingówki... Sześciopensówka doprawdy by wystarczyła...
Powróciła myślą do sceny, której była świadkiem. Przerażające, zupełnie przerażające... Była kobietą o mocnych nerwach, mimo to zadrżała. Cóż za dziwny, cóż za nieprawdopodobny przypadek i że też przydarzył się właśnie jej, Elspeth McGillicuddy! Gdyby roleta w przedziale nie odskoczyła niespodzianie w górę... Ale w tym, rzecz jasna, była ręka Opatrzności. To Opatrzność sprawiła, że ona, Elspeth McGillicuddy, została świadkiem przestępstwa. Zacisnęła usta ze zdecydowaniem.
Na peronie coś wykrzykiwano, gwizdki świstały, zatrzaskiwano drzwi. 5.38 odjeżdżał powoli z dworca w Brockhampton. Godzinę i pięć minut później zatrzymał się w Milchester.
Pani McGillicuddy zebrała swoje paczki, chwyciła walizkę i wysiadła. Wytężając wzrok na obie strony peronu, powierzyła po raz kolejny swoją opinię: za mało bagażowych. Ci w zasięgu wzroku wydawali się zajęci workami pocztowymi i wózkami towarowymi. Zdawało się, że od pasażerów w dzisiejszych czasach oczekiwano, by sami nosili swoje torby. Cóż, nie była w stanie dźwigać walizki, parasolki i wszystkich paczek. Musiała czekać. Po pewnym czasie udało jej się zdobyć bagażowego.
- Taksówka?
- Sądzę, że ktoś powinien na mnie czekać.
Przed dworcem podszedł do nich taksówkarz obserwujący wyjście. - Czy pani McGillicuddy? Do St Mary Mead? - zapytał miękkim, lokalnym dialektem.
Pani McGillicuddy potwierdziła.. Bagażowego wynagrodziła odpowiednio, jeśli nie hojnie. Samochód z panią McGillicuddy, jej walizką i paczkami odjechał w dziewięciomilową drogę pośród nocy. Siedząc sztywno wyprostowana, pani McGillicuddy nie była w stanie się odprężyć. Jej uczucia musiały znaleźć ujście. W końcu taksówka przejechała wzdłuż znajomej wiejskiej ulicy i dotarła do miejsca przeznaczenia. Pani McGillicuddy wysiadła i po ceglanej ścieżce podeszła do drzwi. Otworzyła je niemłoda pokojówka, kierowca złożył bagaże w hallu. Pani McGillicuddy poszła prosto ku otwartym drzwiom salonu, gdzie oczekiwała ją pani domu - delikatna, sędziwa dama.
- Elspeth!
- Jane!
Ucałowały się i pani McGillicuddy, bez żadnego wstępu czy wprowadzenia, wybuchła słowami:
- Och, Jane! - poskarżyła się. - Widziałam morderstwo!
ROZDZIAŁ DRUGI
I
Zgodnie z wpojoną jej przez matkę i babkę zasadą, że prawdziwej damy nigdy nic nie jest w stanie zaszokować ani zaskoczyć, panna Marple uniosła tylko lekko brwi i pokiwała głową, mówiąc:
- Jakież to dla ciebie przykre, Elspeth i, doprawdy, niezwykłe. Sądzę, że zrobiłabyś najlepiej opowiadając mi o tym od razu.
Pani McGillicuddy nie pragnęła niczego bardziej. Pozwoliwszy swej gospodyni przyprowadzić się bliżej kominka, usiadła, ściągnęła rękawiczki i z ożywieniem zaczęła swoją opowieść.
Panna Marple słuchała z wielką uwagą. Kiedy pani McGillicuddy zatrzymała się na chwilę dla zaczerpnięcia tchu, panna Marple przemówiła zdecydowanie:
- Najlepiej będzie, kochanie, jeśli pójdziesz teraz na górę, zdejmiesz kapelusz i weźmiesz kąpiel. Później zjemy kolację, i podczas niej nie będziemy o tym rozmawiały. Potem możemy dokładnie omówić sprawę i rozważyć wszystkie jej aspekty.
Pani McGillicuddy zgodziła się skwapliwie. Obie damy zjadły kolację, gawędząc o rozmaitych stronach wiejskiego życia w St Mary Mead. Panna Marple opowiadała o powszechnej nieufności do nowego organisty, zrelacjonowała najnowszy skandal z żoną aptekarza i wspomniała o zatargu pomiędzy kierowniczką szkoły a radą wiejską. Następnie obie panie rozmawiały o swoich ogrodach.
- Peonie - powiedziała panna Marple wstając od stołu - są najbardziej kapryśne. Albo się udają, albo nie. Ale jeśli już się przyjmą, to, że tak powiem, do końca życia, a teraz mamy naprawdę najpiękniejsze odmiany.
Ponownie usadowiły się przy kominku, a panna Marple wyjęła z narożnego kredensu butelkę i dwa bardzo stare kieliszki z waterfordzkiego szkła.
- Dla ciebie, Elspeth, żadnej kawy dziś wieczorem - powiedziała. - Już jesteś nazbyt podekscytowana, zresztą nic dziwnego! I tak na pewno nie będziesz mogła zasnąć. Przepisuję ci kieliszek mojego domowego wina, a potem, być może, filiżankę herbaty rumiankowej.
Pani McGillicuddy poddała się chętnie tym zaleceniom, a panna Marple nalała wina. '
- Jane - powiedziała pani McGillicuddy, pociągając ze smakiem łyk wina - ty chyba nie sądzisz, że mi się to wszystko przyśniło, ani że sobie to wymyśliłam?
- Oczywiście, że nie - odparła ciepło panna Marple.
Pani McGillicuddy westchnęła z ulgą:
- Tamten konduktor tak właśnie myślał. Był dosyć uprzejmy, ale jednak...
- Sądzę, Elspeth, że to zupełnie naturalne, zważywszy na okoliczności. Brzmiało to niczym zmyślona historyjka. A on ciebie przecież zupełnie nie znał. Nie, nie mam najmniejszych wątpliwości, że naprawdę widziałaś to wszystko, o czym mi opowiadałaś. To rzeczywiście niezwykłe, ale całkiem prawdopodobne. Pamiętam, jak kiedyś sama patrzyłam zaciekawiona w okna jakiegoś pociągu, który zrównał się z moim, tak że zobaczyłam żywo i wyraźnie jeden czy dwa przedziały. Pamiętam, jak mała dziewczynka, bawiąca się pluszowym misiem, rzuca go nagle i z rozmysłem w grubego człowieka, śpiącego w kącie. Kiedy obudzony w ten sposób strasznie się oburzył, pozostali pasażerowie byli najwyraźniej ogromnie rozbawieni. Widziałam ich zupełnie wyraźnie. Mogłabym opisać dokładnie nawet dziś, jak wyglądali i co mieli na sobie.
Pani McGillicuddy przytaknęła z wdzięcznością.
- Właśnie tak samo było ze mną.
- Mężczyzna, jak mówisz, był zwrócony do ciebie tyłem. Nie widziałaś więc jego twarzy?
- Nie.
- A kobieta, czy ją możesz opisać? Młoda, stara?
- Raczej młoda. Mogła mieć trzydzieści, najwyżej trzydzieści pięć lat. Nie umiem o niej powiedzieć nic bliższego.
- Ładna?
- Tego też nie potrafię ocenić. Wiesz, jej twarz... zupełnie wykrzywiona i...
- Tak, tak, rozumiem doskonale - szybko przerwała panna Marple. - A jak była ubrana?
- Miała na sobie jakieś futro, raczej jasne. Była bez kapelusza, widziałam jej blond włosy.
- A nie zauważyłaś niczego szczególnego w tym mężczyźnie? Może coś zapamiętałaś?
Pani McGillicuddy zastanowiła się przez chwilę, nim odparła:
- Był dość wysoki, chyba brunet. Miał na sobie obszerny płaszcz, więc nie mogę dokładnie ocenić jego budowy. Obawiam się, że niczego więcej nie spostrzegłam - powiedziała z przygnębieniem.
- To już jest coś - pocieszyła przyjaciółkę panna Marple. - Ale czy ty jesteś rzeczywiście przekonana, że dziewczyna była... martwa? - zapytała po chwili.
- Była. Jestem tego pewna. Jeżyk jej wyszedł na' wierzch i... Wolałabym o tym nie mówić.
- Oczywiście. Oczywiście - powiedziała szybko panna Marple. - Sądzę, że rano dowiemy się więcej.
- Rano?
- Spodziewam się, że sprawa będzie w porannych gazetach. Ten mężczyzna miał niewątpliwie kłopot z ciałem zabitej. Co mógł zrobić? Pewnie wysiadł szybko z pociągu na najbliższej stacji. Przy okazji, może pamiętasz, czy ten wagon miał korytarz?
- Nie, nie miał*.
- W takim razie nie był to pociąg dalekobieżny. Prawie na pewno zatrzymywał się w Brackhampton. Powiedzmy, że wysiadł w Brackhampton, być może ułożywszy ciało w kącie i zasłoniwszy twarz ofiary kołnierzem futra, aby opóźnić odkrycie zbrodni. Tak, sądzę, że tak właśnie zrobił. Ale oczywiście wkrótce ją znajdą i spodziewam się, że wiadomość o zwłokach zamordowanej kobiety w pociągu prawie na pewno pojawi się w porannych gazetach. Zobaczymy.
II
Poranne gazety nie zamieściły jednak żadnej wzmianki na ten temat. Upewniwszy się o tym, obie damy w milczeniu dokończyły śniadania. Obydwie zastanawiały się.
Po śniadaniu odbyły rundkę po ogrodzie Ale temu, zwykle absorbującemu sposobowi spędzania czasu, oddały się tym razem bez przekonania. Chociaż panna Marple starała się zwrócić uwagę gościa na pewne nowe i rzadkie gatunki, jakie zdobyła do swego ogródka skalnego, czyniła to z pewnym roztargnieniem. A pani McGillicuddy tym razem nie występowała, jak to bywało w zwyczaju, z listą swoich najnowszych nabytków.
- Ogród wygląda zupełnie nie tak, jak powinien - powiedziała wciąż roztargniona panna Marple. - Doktor Haydock surowo zabronił mi jakiegokolwiek schylania się czy klękania, a cóż można zrobić na grządkach nie klękając i nie schylając się? Oczywiście, jest stary Edwards, ale on jest zawsze taki przekonany o własnej słuszności. Pracuje na zlecenie u tak wielu ludzi naraz, że jest rozpuszczony: wszędzie częstowany filiżanką herbaty i właściwie obija się - żadnej prawdziwej pracy.
- Och tak, wiem - powiedziała pani McGillicuddy. - Oczywiście nie ma mowy o tym, żeby mnie ktoś zabronił schylania się, ale doprawdy teraz, kiedy trochę przybyło mi na wadze - tu spojrzała na swoje obfite kształty - istotnie przyprawia mnie to o zgagę, szczególnie po posiłkach.
Zapadła cisza i po pewnym czasie pani McGillicuddy przystanęła i zwróciła się twarzą ku przyjaciółce.
- No i co? - zapytała.
Było to krótkie i niezbyt precyzyjne pytanie, ale nabrało wagi przez ton, jakim je wypowiedziano. Panna Marple doskonale zrozumiała. - Wiem - odparła. Obie panie spojrzały na siebie.
Sądzę - powiedziała panna Marple - że mogłybyśmy iść na posterunek i pomówić z sierżantem Cornishem. Jest inteligentny i cierpliwy, znamy się też bardzo dobrze. Myślę, że zechce nam poświęcić kwadrans, a potem przekaże sprawę właściwym służbom.
Po około trzech kwadransach panna Marple i pani McGillicuddy rozmawiały z poważnym mężczyzną około czterdziestki o czerstwej twarzy i bystrych, uważnie spoglądających oczach.
Frank Cornish przyjął pannę Marple serdecznie, choć z należnym respektem i podał obydwu damom krzesła.
- Czym mogę służyć? - zwrócił się do panny Marple.
- Bardzo bym chciała, żeby zgodził się pan wysłuchać tego, co moja przyjaciółka, pani McGillicuddy, ma panu do powiedzenia - odparła panna Marple.
Sierżant Cornish oczywiście się zgodził. W trakcie opowiadania uważnie przyglądał się pani McGillicuddy. Odniósł korzystne wrażenie: rozsądna kobieta, potrafiąca mówić przejrzyście i, jak mu się wydawało, nie obdarzona nadmiernie wybujałą fantazją, ani skłonnością do histerii. Ponadto, panna Marple zdawała się wierzyć w historię swojej przyjaciółki, a sierżant Cornish ufał bez zastrzeżeń pannie Marple. Wszyscy w St Mary Mead znali tę damę - nieporadną i niezdecydowaną z pozoru, ale w rzeczywistości tak nieubłaganie przenikliwą, jak tylko to można sobie wyobrazić. Gdy pani McGillicuddy skończyła, policjant milczał jeszcze przez pewien czas.
- To naprawdę niezwykła historia - powiedział w końcu. Rzecz jasna - odchrząknął - wszystko mogło się pani wydawać. Nie twierdzę, proszę zauważyć, że tak było, lecz że mogło być. Jakaś wielka kłótnia, może nawet szarpanina, a w sumie nic poważnego ani, tym bardziej, zakończonego śmiercią.
- Dobrze wiem, co widziałam - powiedziała zdecydowanie pani McGillicuddy.
- I nie odstąpisz od tego ani na krok. Rzekłbym jednak, prawdopodobne to, czy nie, że masz rację - pomyślał Cornish, a głośno dodał: - Opowiedziała to pani władzom kolejowym i przyszła do mnie złożyć zeznanie. To właściwy sposób postępowania i może pani polegać na moim słowie, że śledztwo w tej sprawie zostanie wszczęte.
Panna Marple z zadowoleniem i aprobatą pokiwała głową. Pani McGillicuddy nie była aż tak usatysfakcjonowana, ale nic nie powiedziała. Sierżant Cornish zwrócił się do panny Marple, ponieważ chciał usłyszeć jej opinię.
- Zakładając, że stan faktyczny jest taki, jak w zeznaniu, co, według pani, mogło stać się z ciałem?
- Zdaje się, że są tylko dwie możliwości - odparła panna Marple bez wahania. - Najbardziej prawdopodobna, rzecz jasna, jest ta, że ciało zostawiono w pociągu, ale trzeba ją wykluczyć, gdyż zostałoby znalezione już zeszłej nocy przez innego podróżnego albo przez pracowników kolei na stacji końcowej.
Frank Cornish przytaknął.
- Jedyną możliwością, poza tą, jest więc wyrzucenie ciała na tory. Sądzę, że musi jeszcze gdzieś leżeć nie odkryte na trasie pociągu, choć wydaje się to raczej nieprawdopodobne. Ale, jak mi się zdaje, nie było innego sposobu, żeby się go pozbyć.
- Czyta się o zwłokach znalezionych w kufrach - powiedziała pani McGillicuddy - ale teraz nikt już nie podróżuje z kuframi, tylko z walizkami, a nie da się wsadzić ciała do walizki.
- Tak - powiedział Cornish. - Zgadzam się z obiema paniami. Ciało, jeżeli w ogóle istnieje, powinno być już odkryte, albo stanie się to wkrótce. Powiadomię panie o rozwoju sytuacji, chociaż myślę, że kobieta, choć brutalnie zaatakowana, przeżyła. Mogła wysiąść z pociągu o własnych siłach.
- Nie sądzę, że bez pomocy kogoś z zewnątrz - powiedziała panna Marple. - A skoro tak, to ktoś musiał zauważyć na przykład mężczyznę, na którym wspiera się kobieta wyglądająca na chorą.
- Tak, to na pewno zostałoby zauważone - potwierdził Cornish. - A jeśli tę kobietę znaleziono nieprzytomną w wagonie i przewieziono do szpitala, wtedy też o tym napiszą w gazecie. Może pani być pewna, że usłyszy o tym wszystkim bardzo prędko.
Jednak minął dzień, a po nim drugi i dopiero wieczorem panna Marple otrzymała kartkę od sierżanta Cornisha: W związku ze sprawą, którą panie konsultowały ze mną, zostało wszczęte śledztwo, które jednak nie przyniosło żadnych rezultatów. Nie odnaleziono zwłok. Żaden szpital nie przyjął kobiety, jaką pani opisuje, jak również nie zaobserwowano żadnej chorej ani zszokowanej, która by wychodziła z dworca z pomocą mężczyzny. Może być pani pewna, że wszczęto bardzo drobiazgowe śledztwo. Moim zdaniem, przyjaciółka pani mogła być świadkiem opisanej przez nią sceny, lecz był to incydent znacznie mniej poważny, niż jej się wydawało.
ROZDZIAŁ TRZECI
- Mniej poważny?! Nonsens! - wykrzyknęła pani McGillicuddy. - To było morderstwo!
Spojrzała wyzywająco na pannę Marple, która spokojnie zniosła jej spojrzenie.
- No, dalej, Jane! Powiedz, że zmyśliłam sobie całą tę historię! Przecież tak właśnie teraz myślisz, prawda?
- Każdy może się omylić - zauważyła łagodnie panna Marple. - Każdy, Elspeth, nawet ty. Sądzę, że musimy brać to pod uwagę. Ale wiesz, wciąż myślę, że najprawdopodobniej ty się nie omyliłaś... Nosisz okulary do czytania, ale na odległość twój wzrok jest bardzo dobry i to, co zobaczyłaś, zrobiło na tobie ogromne wrażenie. Kiedy tu przyjechałaś, byłaś z całą pewnością w stanie szoku.
- To było coś, czego nigdy nie zapomnę - powiedziała drżąc pani McGillicuddy. - Kłopot w tym, że nie wiem, co jeszcze mogłabym zrobić w tej sprawie.
- Nie sądzę, żebyś ty mogła coś zrobić.
Gdyby pani McGillicuddy zwróciła w tym momencie uwagę na ton głosu swej przyjaciółki, zauważyłaby bardzo delikatny nacisk na słówku ty.
- Złożyłaś już zeznanie na kolei i na policji o tym, co widziałaś. Nie, nic więcej nie możesz zrobić.
- To w pewnym sensie ulga, ponieważ, jak wiesz, zaraz po świętach wyjeżdżam na Cejlon do Roderyka, a z całą pewnością nie chcę odkładać tej wizyty, tak bardzo na nią czekałam. Jednak, rzecz jasna, nie pojadę, gdyby się okazało, że mogę się przydać - oświadczyła pani McGillicuddy pełna uczuć powinności obywatelskich.
- Jestem pewna, Elspeth, że tak byś postąpiła, ale, jak już mówiłam, uważam, że zrobiłaś wszystko, co mogłaś.
- Teraz to sprawa policji - powiedziała pani McGillicuddy. - A jeśli policja woli być głupia...
Panna Marple żywo pokręciła głową:
- O nie. Policja nie jest głupia. I to właśnie czyni sprawę tak interesującą, prawda?
Pani McGillicuddy spojrzała na nią nie rozumiejąc i panna Marple utwierdziła się w swojej ópihii o przyjaciółce jako kobiecie nieskazitelnych zasad i zupełnie pozbawionej wyobraźni.
- Warto by się dowiedzieć, co się naprawdę zdarzyło - powiedziała.
- Zamordowano kobietę.
- Tak, ale kto ją zabił, dlaczego i co stało się z jej ciałem? Gdzie jest?
- Wykrycie tego jest sprawą policji. Już to ustaliłyśmy.
- Rzeczywiście - a ich ludzie niczego nie znaleźli. To znaczy, że morderca był sprytny, bardzo sprytny. Nie mogę sobie wyobrazić, jak się jej pozbył - powiedziała panna Marple marszcząc brwi. - Zabił kobietę w napadzie szału, na pewno nie z premedytacją; nikt nie zaplanowałby zabójstwa w takich okolicznościach, tylko parę minut przed wjazdem pociągu na dużą stację. Nie, to musiała być kłótnia, zazdrość, coś w tym rodzaju. Udusił ją i musiał coś zrobić z ciałem właśnie wtedy, zanim pociąg wjechał na oświetlony dworzec. Cóż by można zrobić, poza, jak mówiłam na początku, ułożeniem ciała w kącie w pozycji śpiącego i ukryciem twarzy, a potem jak najszybszym opuszczeniem pociągu? Nie widzę żadnej innej możliwości, a jednak jeszcze jakaś musiała być...
Panna Marple zatopiła się w myślach.
Pani McGillicuddy musiała odezwać się do niej dwukrotnie, zanim przyjaciółka zareagowała.
- Głuchniesz, Jane.
- Może trochę. Wydaje mi się, że ludzie mówią teraz jakby mniej wyraźnie niż kiedyś. Ale słyszałam cię. Przepraszam, że nie uważałam.
- Pytałam o jutrzejsze pociągi do Londynu. Chodzi mi o popołudnie. Jadę do Margaret, a ona nie spodziewa się mnie przed porą podwieczorku.
- Czy odpowiadałby ci ten o 12.15? Zjadłybyśmy lunch wcześniej.
- Oczywiście, i...
- Zastanawiam się też - panna Marple mówiła dalej, przerywając jej - czy Margaret nie miałaby nic przeciwko temu, gdybyś nie przyjechała na podwieczorek, a gdzieś około siódmej?
Pani McGillicuddy popatrzyła na przyjaciółkę z zaciekawieniem.
- Co masz na myśli?
- Proponuję, żebyśmy pojechały razem do Londynu, a potem z powrotem aż do Brackhampton pociągiem, którym jechałaś tamtego dnia. Z Brackhampton wróciłabyś do Londynu, a ja przyjechałabym tu, tak jak ty wtedy. Oczywiście pokrywam koszty podróży - panna Marple wyraźnie podkreśliła tę kwestię.
Pani McGillicuddy zignorowała finansowy aspekt sprawy.
- A czegóż ty się spodziewasz, Jane? Następnego morderstwa?
- Oczywiście, że nie - odpowiedziała wstrząśnięta panna Marple. - Ale przyznam się, że chciałabym sama zobaczyć, pod twoim przewodnictwem, ten... ten... Doprawdy, trudno jest tu znaleźć stosowny termin... teren morderstwa.
Tak więc następnego dnia panna Marple i pani McGillicuddy siedziały naprzeciwko siebie w narożnikach przedziału pierwszej klasy pociągu odjeżdżającego z londyńskiego dworca Paddington o 4.50. Sam dworzec był jeszcze bardziej zatłoczony niż w ubiegły piątek, do świąt Bożego Narodzenia zostały już tylko dwa dni, ale pociąg o 4.50 był względnie luźny, w każdym razie jego tylne wagony.
T...
alalibi