Blaise Pascal (1632-1662)
Podejmuje myśl Kartezjusza
PASCAL A KARTEZJUSZ
· Podobieństwo
Jest matematykiem (Pascal uważa metodę naukową, Kartezjusza za matematyczną doskonałą) istnieje próba przeniesienia sposobu dochodzenia do wyników matematycznych na filozofię. W matematyce nie ma, a filozofia jawiła się jako miejsce sporów, prób rozwiązywania kwestii filozoficznych na sposób matematyczny. matematyka daje pewność i rośnie do rangi wzorcowej nauki – jeżeli uda się tym sposobem podejść do filozofii to rozwiążemy podstawowe problemy filozoficzne – nie udało się, bo do dziś są spory.
· Różnica:
Podejście do wiary i religii, obydwaj są katolikami i do wiary przywiązują dużą wagę. (Kartezjusz nie podejmuje kwestii religijnych zostawia to dla teologów), Pascala interesują kwestie religijne w filozofii, nie abstrahuje od nich, ale je podejmuje. Pascal zarzuca Kartezjuszowi powściągliwość w sprawach religii. Ma pomysł opracowania dzieła filozoficznego, które przekonałoby do katolicyzmu wątpiących i niedowiarków, ale nie udało mu się, zostały jego „Myśli”.
SERCE:
„Serce ma swoje racje, których rozum nie zna”.
Serce – to sposób poznania, to źródło poznania, sposób poznania odnoszony do tzw. pierwszych zasad
„Poznajemy prawdę, nie tylko rozumem ale i sercem, w ten sposób znamy pierwsze zasady”
PIERWSZE ZASADY: aksjomaty, są to założenia, rzeczy przyjęte, nie dowodzone rozumem, są to rzeczy, które znamy na podstawie innego poznania niż rozumowe. To poznanie nazywa sercem, a w filozofii nazywa się
TO POZNANIE WPROST – poznanie intuicyjne. bez dowodzenia, wprost i z przekonaniem prawdziwości Np. liczby są nieskończone. – rozum ich nie dowodzi. Sam rozum nie jest w stanie usprawiedliwić matematyki jako nauki., do tego potrzebne jest serce, czyli intuicja. „Zasady czujemy, a twierdzenia wyprowadzamy za pomocą dowodu” i tu jest miejsce dla rozumu. Same zasady my czujemy. Jest niedorzeczne, aby rozum żądał od serca wyjaśnienia tego, co czuje czucia i odwrotnie – rozum nie czuje, tylko dowodzi. (To nie serce w znaczeniu mistycznym – głębia uczuć, ale serce jako bezpośrednie poznanie)
NAUKA O BOGU
a. krytyka: „nie sądzę aby cała filozofia byłą warta godziny trudu”
„drwić sobie z filozofii znaczy naprawdę filozofować.”
· Dla Pascala tematy filozofii przyrody (ciała materialne i przyroda) nie są najważniejsze, a najważniejsze jest to, co wiemy o Bogu i człowieku.
· Całą refleksję filozoficzną należy skierować ku Objawieniu - Jest niebezpiecznie znać Boga, a nie znać samego siebie, własnej nędzy, bo to rodzi pychę. Równie niebezpieczne jest odwrotnie znam własną nędze, a nie nam Boga, bo to rodzi rozpacz. Rozwiązanie: poznać siebie – swoją nędzę i poznać Boga, który jest Zbawicielem.
· Podchodzi negatywnie do dowodów na istnienie Boga, bo gdy przedstawiamy dowód, to jest to dowód logiczny, ale nie prowadzi do poznania Boga, nie przekonują o istnieniu Boga, albo prowadzą do deizmu – Bóg jest, ale nie zmienia naszego życia. Zamiast dowodu proponuje zakład.
Zakład Pascala – należy zaproponować niewierzącemu przestrzeganie zasad Ewangelii, bo są to dobre wskazania moralne, powinien wprowadzać je w życie. Załóżmy się o życie: jeżeli będzie wprowadzał je w życie, a Boga nie ma, to nic nie straci, bo będzie żył uczciwie, a jeżeli Bóg jest, to zyska wszystko, bo wygra życie wieczne. Nic nie stracisz, jeśli Boga nie ma, wygrasz wszystko, jeśli jest Bóg. NIE MA TU TEORII, JEST PRAKTYCZNE PODEJŚCIE.
Niektórzy sądzą, że Pascal ma zarzut wobec Kartezjusza – zarzut deizmu, że Bóg (Bóg systemowy) jest potrzebny, aby dać „pstryczek” światu. aby stworzyć świat, i Bóg dalej się nim nie zajmuje (deizm).Pascal uważa, że Bóg troszczy się o świat. Ale u Kartezjusz nie ma deizmu, jest creatio continua, czyli Bóg nie tylko raz stworzył świat, ale nieustannie go stwarza, które podtrzymuje świat w istnieniu
Chomiko_italiano