systemy_operacyjne_cw_04_linux_bash.pdf

Ćwiczenie 4

Temat:

Skrypty powłoki

systemowej Bash.

Tworzenie programów w języku

Cel ćwiczenia:

Celem ćwiczenia jest zapoznanie studenta ze składnią języka powłoki

systemowej Bash, między innymi ze zmiennymi systemowymi, zmiennymi

specjalnymi, instrukcjami warunkowymi, pętlami. Student w tym ćwiczeniu

zapozna się z metodami tworzenia własnych programów w języku powłoki oraz

pozna możliwości zastosowania własnych skryptów.

powłoki.

Powłoka Bash – Wstęp

Powłoka Bash jest obecnie najpopularniejszym interpreterem poleceń w systemach

Linux. Powstał jako rozszerzenie powłoki „sh”, „ksh” oraz „csh”. Składnia języka pozwala na

tworzenie własnych programów skryptowych, które znacznie ułatwiają pracę

administratorom systemów oraz umożliwiają zautomatyzowane zarządzanie systemem.

W wielu dystrybucjach systemu Linux podstawowa instalacja ( z ang. „base” ) nie zawiera

powłoki bash , a jedynie powłokę sh (w takiej sytuacji powłoka bash może zostać oczywiście

doinstalowana). Natomiast większość instalacji typu domyślnego ( z ang. „default” ) zawiera

powłokę bash jako domyślny interpreter komend. W celu sprawdzenia, czy w systemie

zainstalowany jest interpreter bash oraz w której wersji, wydać należy polecenie:

/bin/bash version

Skrypty powłoki Bash

Skrypty to pliki tekstowe zawierające polecenia danego języka skryptowego interpretowane

przez zdefiniowany interpreter. Skrypty tym różnią się od innych programów

komputerowych, że nie muszą być kompilowane.

Skrypty pisane w języku powłoki bash powinny mieć rozszerzenie .sh oraz powinny

rozpoczynać się linią informującą, jaki interpreter powinien zostać użyty:

#!/bin/bash

Aby skrypt mógł zostać uruchomiony powinien mieć ustalone prawa dostępu do pliku

umożliwiające jego wykonanie:

chmod 700 moj_pierwszy_skrypt.sh

Skrypt może zawierać dowolne polecenie, które może zostać wydane w konsoli. Skrypty

umożliwiają dodatkowo stosowanie zmiennych, interakcję z użytkownikiem, stosowanie

instrukcji warunkowych, pętli, okien dialogowych itp.

Tworzenie programów w języku powłoki.

Zadanie 1 Pierwszy skrypt powłoki Bash

1. Stworzyć skrypt wg poniższych wytycznych:

1.1. W konsoli tty1 , za pomocą edytora Vim stworzyć plik: program_01.sh

1.2. Uzupełnić plik treścią:

#!/bin/bash

echo ”Witaj !”

sleep 5

echo e ”Minęło 5 sekund! \n Witaj \t\tponownie !!! ”

* polecenie sleep zatrzymuje wykonanie kodu na zadeklarowaną ilość sekund,

natomiast polecenie echo wywołane z flagą -e umożliwia interpretację znaków

reprezentujących (\n) nową linię czy (\t) tabulator.

1.3. Zapisać zmiany i zamknąć edytor Vim

1.4. Zmienić prawa dostępu do skryptu poleceniem:

chmod 700 program_01.sh

1.5. Wykonać skrypt, za pomocą polecenia:

./program_01.sh

Zmienne

W języku powłoki Bash zmienne można podzielić na zmienne:

programowe

specjalne

tablicowe

Tworzenie programów w języku powłoki.

Zmienne programowe

Zmienne programowe to zmienne tworzone i widoczne w ramach jednego programu.

Zmienne w języku Bash nie mają jawnie zdefiniowanego typu. Ich deklaracja odbywa się na

zasadzie wskazania nazwy zmiennej oraz przypisaniu jej wartości np.:

x=15

y=10

tekst=”Zmienna tekstowa”

W powyższym przykładzie zmienne x,y zostały zdefiniowane jako zmienne liczbowe,

natomiast zmienna tekst jako zmienna tekstowa.

Odwołania do tak zdefiniowanych zmiennych wykonuje się stosując symbol „$” przed nazwą

zmiennej np:

echo $$$$x

echo $$$$y

lub np. poprzez bardziej złożone konstruowanie ciągów tekstowych z wykorzystaniem

polecenia echo:

echo e "zmienna x wynosi \t$$$$x \nnatomiast y wynosi \t$$$$y"

Przypisywanie wartości do zmiennych programowych

Przypisanie wartości do zmiennej może odbywać się w najprostszym wypadku tak jak to

zostało zaprezentowane w powyższym przykładzie, poprzez bezpośrednie przypisanie :

y=10

Wartość zmiennej może także zostać pograna z konsoli, za pomocą polecenia read, którego

składnia jest następująca:

read nazwa_zmiennej

Polecenie to pozwala na pobranie z konsoli wartości i przypisanie jej do zmiennej np:

echo ”Podaj wartość zmiennej x:”

read x

echo ”Zmienna x wynosi: $x”

Zmienne programowe

read x

Za pomocą polecenia read możliwe jest także pobranie wartości kilku zmiennych:

echo ”Podaj dwie liczby oddzielone spacjami:”

read x y

echo ”Zmienna x wynosi: $x \nZmienna y wynosi: $y”

Kolejną metodą przypisywania wartości do zmiennych jest zagnieżdżanie poleceń, których

wyjście zostanie przypisane jako wartość zmiennych.

A=`polecenie1`

W powyższym przykładzie wynik działania polecenia1 zostanie przypisany do zmiennej A.

Należy zwrócić uwagę, iż polecenia zagnieżdżone muszą znajdować się pomiędzy ukośnymi

symbolami apostrofu (symbol ten na klawiaturze znajduje się najczęściej razem z symbolem

„tyldy” (~) . Np:

linie=`cat /etc/group | wc l`

echo ”Ilość linii w pliku Group wynosi: $linie”

Zadanie 2 Zmienne programowe

1. Utworzyć skrypt: program_02.sh który zapyta o nazwę użytkownika systemowego, a po

wprowadzeniu za pomocą konsoli nazwy użytkownika wyświetli jego ID, oraz ID jego

grupy na podstawie danych w pliku /etc/passwd

Przypisywanie wartości do zmiennych programowych

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: