Obserwacja jest najbardziej wszechstronna techniką gromadzenia materiałów.
Z uwagi na jej złożonośc i wszechstronność istnieją niekiedy tendencje do nazywania jej metodą badawczą.
Obserwacja jest czynnością badawczą polegającą na gromadzeniu danych drogą postrzeżeń .
Obserwację można nazwać prostą, nieplanowaną rejestracje zdarzeń i faktów ale tez złożony proces kontrolowanej obserwacji systematycznej z użyciem kamery, magnetofonu i arkuszy obserwacyjnych włącznie.
Dostarcza ona badaczowi najbardziej naturalnej wiedzy o obserwowanej grupie a wiec i najbardziej prawdziwej.
Najpopularniejsza postacia obserwacji jest tzw obserwacja otwarta albo swobodna:
-stosowac ja można i najczęściej stosuje w praktyce każdy wychowawca, nauczycie i organizator.
-daje ona sume wiedzy o przedmiocie zainteresowan lub pracy pozwalając na sprawniejsze dzialanie w określonej dziedzinie.
-spełnia ważną rolę w początkowym etapie każdej planowanej działalności badawczej.
-można uzyskac wiedzę ogólną o obiekcie badań która daje podstawę do szczegółowego planowania dalszego toku badań głównie do sformułowania zagadnień wstępnych i hipotez roboczych.
-systematyczna obserwacja bezpośrednia lub pośrednia polega na planowaniu gromadzeń spostrzeżeń przez określony czas w celu poznania lub wykrywania istniejących zależności między zjawiskami, rodzajami, i kierunkami procesów zachodzących w zbiorowosciach społecznych lub instytucji.
-obserwacja jawna-poinformowanie grupy o roli badającego
-obserwacja ukryta- gdy badana grupa jest nieswiadoma roli jaką spełnia jej nowy członek
Narzędzia obserwacji: - służą gromadzeniu spostrzeżeń
1. niestandaryzowane- notatki, opis, , rejestracja dzwiękowa lub fotograficzna
2.standaryzowane – arkusz obserwacyjny, dziennik obserwacyjny
Arkusz obserwacyjny- kwestionariusz z wytypowanymi zagadnieniami które może objąc obserwacja.. Notujemy spostrzeżenia , fakty, zdarzenia.
Dziennik obserwacji- zapisy dzienne, szczegółowe
Poprawna obserwacja:
-wstępna znajomość przedmiotów obserwacji.
-jasne sformułowanie zagadnień i celów
-bliższe poznanie przedmiotu obserwacji przez zastosowanie obserwacji otwartej lub innych procedur poznawczych
-szczegółowe opracowanie koncepcji badań
Przykładowy arkusz obserwacji:
Rodzaj obserwacji:
Treść:
Miejsce obserwacji:
Prowadzący obserwacje
data
Opis konfliktu i relacja wychowawcy nauczyciela
Inspiratorzy konfilktu
Uczestnicy konfliktu
mediatorzy
Opis zajęcia
Kwalifikacje i inne uwagi nauczyciela
3 X
17X
Kłótnie o miejsce przy parapecie
Sprzeczka o przygotowanie na nastepne zajecia materialow
7
4,9,3
3
Obserwacja za pomoca mikroskopu
Wyznaczenmie zadan
Konflikt słaby nie wzbudzali emocji
Konflikt powazniejszy wzbudzali agresje
Popychanie się chlopcow
Prace porządkowe w pracownie
Przyczyna na zewnatrz, w obronie kolegi wystąpił 1 z chlopcow
Itp.:)
Literatura:
M .Łobocki. ,,Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych ‘’.Kraków 1999
slonceperu2