wstep.pdf

(66 KB) Pobierz
WSTĘP.mdi
WSTĘP
motto: "Rzeczy pi ę kne s ą trudne." Platon
Druhny i druhowie!
Oto nowy regulamin gwiazdek i sprawności zuchowych ZHR.
Jest to drugi regulamin sprawności zuchowych od początku istnienia ZHR. Pierwszy został wydany w 1994
roku. Został on oparty na autorskim Systemie Tęczy, programie stworzonym przez instruktorów ZHR, który
przypisuje poszczególne sfery rozwoju zucha w gromadzie zuchowej kolorom tęczy: czerwonemu, Ŝółtemu,
zielonemu, niebieskiemu i fioletowemu. NaleŜy podkreślić fakt, Ŝe modyfikując regulamin nie zmieniliśmy jego
podstaw, które były dla nas punktem wyjścia do wszelkich rozwaŜań i drogowskazem w naszej pracy.
Zdecydowaliśmy się na wydanie nowego regulaminu w związku ze zmianami społecznymi, jakie
zaobserwować moŜna szczególnie w ciągu ostatnich kilku lat w społeczeństwie. Miejsce dziecka w nim uległo
zmianie i charakter pracy z nim równieŜ. Boryka się ono z problemami, które jego rówieśnikom sprzed
dziesięciu lat były niemalŜe całkowicie obce. Ponadto widoczny jest kryzys wartości, który wyraźnie wpływa na
coraz powaŜniejsze problemy wychowawcze w pracy gromad. Zdecydowaliśmy więc, Ŝe zadaniem Systemu
T ę czy jako najwa Ŝ niejszego narz ę dzia metodycznego w pionie zuchowym naszej organizacji jest
odpowiedzie ć na zaistniałe problemy społeczne . Zmiany słuŜą więc wsparciu Was, druŜynowych
prowadzących gromady zuchowe. Mamy nadzieję, Ŝe przyczynią się do Waszej bardziej odpowiedzialnej i
twórczej pracy, aby bycie zuchem było dla dzieci przygodą zdobywania i potwierdzania umiejętności w zakresie
samodzielności i zaradności - pełną uśmiechu i radości, realizowaną przez ciekawie zorganizowane gry i
zabawy.
  PoniewaŜ modyfikując wymagania na sprawności wychodziliśmy od celu, zmiany jakościowe polegały
teŜ na poł ą czeniu sprawno ś ci, które miały podobne lub wręcz jednakowe wymagania (np.
połączyliśmy “hodowcę kwiatów” z “ogrodnikiem”, tworząc jedną sprawność “ogrodnika” ) .
  Zrezygnowali ś my teŜ ze stopniowania sprawno ś ci (np. wcześniej: najpierw trzeba było zdobyć
“leśnego duszka”, potem “przyjaciółkę lasu”), aby zapewnić zuchom rozwój wszechstronny, a nie
rozwijać ekspertów w danej dziedzinie.
  Formułując wymagania na sprawności, odeszli ś my od podawania wielu przykładów realizacji i
gotowych rozwi ą za ń, by dać moŜliwość jak najpełniejszego i indywidualnego dopasowania wymagań
do potrzeb dziecka (np. plastyk – wymaganie: “Umie kreatywnie wykorzystać przedmioty codziennego
uŜytku do tworzenia konstrukcji potrzebnych w zabawie.”; zadanie: “Podczas podróŜy w kosmos
pokierujesz budową rakiety.”; obserwator - wymaganie: “Ćwiczy zmysły.”; zadanie: “Podczas wizyty
w kuchni Zaczarowanej Gosposi rozwiąŜesz jej kulinarne zagadki” (zadanie ćwiczące zmysł węchu i
smaku)). ZauwaŜcie, Ŝe zadania powinny być sformułowane zgodnie z fabuł ą danego cyklu
zabawowego lub kolonii. Odejście od konkretnych zadań jest jedną z najtrudniejszych zmian, która
będzie wymagała od Was, druŜynowych, jeszcze lepszego przygotowania do roli świadomego
wychowawcy, który rozpoznaje potrzeby poszczególnych wychowanków. Jednak trudniejsze punkty
wsparliśmy komentarzami, aby łatwiej było się nimi posłuŜyć.
  Zrezygnowali ś my z dopasowywania sprawno ś ci do konkretnych gwiazdek (poziomu wymagań),
poniewaŜ zuchy przychodzą do gromady w róŜnym wieku i tak pierwszą gwiazdkę mogą zdobywać
zarówno zuchy z pierwszej jak i z czwartej klasy.
Do tych powaŜniejszych zmian dołączyliśmy teŜ te drobne, takie jak:
- dookre ś lanie niejasnych sformułowa ń w istniejących juŜ sprawnościach
- poprawienie nieczytelnych emblematów (np. sobieradek).
Staraliśmy się takŜe opuścić wymagania, które narzucałyby zdobywanie danej sprawności w okre ś lonym
czasie , pomijając sprawności związane z konkretnymi świętami i z zimą.
  Znaczenie kolorów zostało dookre ś lone i pogł ę bione . O przynaleŜności sprawności do danego koloru
decyduje jej cel, bo sprawność ma być narzędziem realizującym wyznaczniki zawarte w idei koloru.
Stąd modyfikacje sprawności juŜ istniejących właśnie pod kątem celowości zadań zawartych w ich
wymaganiach. W ślad za modyfikacjami pojawiły się przesuni ę cia sprawno ś ci mi ę dzy kolorami.
Nowy regulamin stawia jeszcze trudniejsze i ambitniejsze zadania przed kaŜdym druŜynowym i kaŜdą
druŜynową niŜ dotychczas. Wiele zawartych w nim treści będzie miało sens TYLKO, jeśli zostaną dopasowane
w realizacji do indywidualnych potrzeb kaŜdego z wychowywanych zuchów.
Wiek 7-10 lat to dla dziecka intensywny okres rozwoju. Rozpoczyna ono nowy - szkolny - etap swojego
Ŝycia, w którym koniecznością staje się odnalezienie w nowych relacjach społecznych. Jest to równieŜ swoiste
sprawdzenie w działaniu wartości, wiedzy i umiejętności wyniesionych z rodzinnego domu. Drogowskazem
wychowawczym w pracy gromad jest Prawo Zucha, a kierunki rozwoju wyznacza dokument "Podstawy
wychowania harcerskiego w ZHR" (zatwierdzony przez Radę Naczelną ZHR uchwałą nr 77/4 w dniu 26
listopada 2005 r.). "Program uwzględniający powyŜsze cele oparty jest na płynnym przejściu pomiędzy
poszczególnymi etapami rozwoju zucha:
1. Wtajemniczanie w Ŝycie gromady – odnalezienie się dziecka w grupie rówieśniczej innej niŜ klasa.
2. Rozwój zainteresowań i umiejętności – podejmowanie konkretnych funkcji i zadań w gromadzie i w
domu.
3. UwraŜliwienie na drugiego człowieka – kształtowanie potrzeby czynienia dobra dla innych.
Opisane etapy to trzy kolejno zdobywane gwiazdki zuchowe. Ich wymagania zawierają cele przełoŜone na język
zrozumiałych dla dziecka konkretnych zadań. Uzupełnieniem i poszerzeniem tych zadań są wymagania
zdobywanych przez zuchy sprawności" 1 . Wszystkie te elementy zapewniają dziecku stopniowy i harmonijny
rozwój. Zawarte są one w Systemie Tęczy, w której ka Ŝ dy kolor oznacza inn ą sfer ę Ŝ ycia zucha :
· CZERWONY
Symbolizuje rozwój duchowy i emocjonalny zucha, w oparciu o zasady wynikające z wartości
chrześcijańskich (w szczególności: odróŜnianie dobra od zła, Ŝycie w prawdzie, odwaga w
dąŜeniu do dobra – hart ducha, zrozumienie dla drugiego człowieka), kształtowanie zachowań
zgodnych z miłością i nadzieją. Kolor ten zwraca uwagę na autentyzm wiary i praktyk
religijnych, które powinny wskazywać kierunek postępowania w relacjach z drugim
człowiekiem.
· śÓŁTY
Symbolizuje rozwój obywatelski i społeczny zucha, który poznaje specyfikę i problemy
swojego miejsca zamieszkania, potem rodzinnego miasta lub wsi, następnie regionu, i w końcu
Polski, szuka korzeni toŜsamości i odkrywa swoje predyspozycje społeczne (do zdobywania
wiedzy, rozwijania zainteresowań naukowych), w poznaniu siebie i odkrywaniu istoty
patriotyzmu nie zapomina o otwarciu na inne kultury i narodowości, w związku z obecnością
Polski w Europie i świecie.
ZIELONY
Symbolizuje rozwój zucha związany z poznawaniem przyrody, odkrywaniem jej praw;
zachęcaniem dziecka do opieki nad nią oraz kształtowaniem nawyków ekologicznych.
· NIEBIESKI
Symbolizuje rozwój dziecka w rodzinie, odnalezienie w niej swojego miejsca, budowanie
relacji z innymi domownikami, dbanie o swój organizm, kształtowanie umiejętności bycia
pomocnym, samodzielnym, zaradnym w najbliŜszym otoczeniu, jak równieŜ radzenia sobie z
róŜnymi „domowymi trudnościami”.
· FIOLETOWY
Symbolizuje rozwój dziecka w grupie rówieśniczej (przede wszystkim w gromadzie, ale takŜe
klasie, kole zainteresowań, na podwórku) podczas nauki, zabawy, odpoczynku, kształtowanie
umiejętności społecznych, w szczególności współpracy, poprzez róŜne formy aktywności – np.
sport, wyraŜanie siebie w szeroko pojętej twórczości.
Planowanie pracy w gromadzie odbywa się w oparciu o cykle zabawowe , czyli cykle 6-8 zbiórek połączone
wspólnymi celami, fabułą i wynikającą z niej obrzędowością. Pracę naleŜy planować tak, by zuchy zdobywały
gwiazdki i sprawności stosownie do wieku i etapu rozwoju. Gwiazdka jest narzędziem metodycznym, dzięki
któremu zuch kształtuje przede wszystkim swoją POSTAWĘ, zaś zdobywanie sprawności rozwija WIEDZĘ I
UMIEJĘTNOŚCI dziecka. Oczywiście, nie da się tu przeprowadzić wyraźnej granicy, poniewaŜ postawa,
wiedza i umiejętności to sfery, które się nawzajem dopełniają, jednak naleŜy zwrócić uwagę na kierunek, jaki
wyznacza gwiazdka i sprawność. NaleŜy teŜ dodać, Ŝe gwiazdki nie są odpowiednikiem stopni harcerskich,
raczej pewnego rodzaju przygotowaniem do ich zdobywania.
Podstawowe zasady wychowania harcerskiego w ZHR, s. 11.
·
1
Gwiazdki zdobywa zuch, który złoŜył Obietnicę Zuchową i jednocześnie otrzymał Znaczek Zucha.
Zadania na gwiazdkę wynikające z wymagań powinny być zamieszczone np. na tzw. kolorowance, obrzędowym
obrazku związanym z obrzędowością gromady lub „tęczowej tablicy”. Znakiem zdobycia gwiazdki jest
plakietka z odpowiednią gwiazdką przyszyta pod Znaczkiem Zucha. Proponujemy następujące nazewnictwo
gwiazdek dla dziewczynek: *zuch wtajemniczony (bez zmian)**zuch zaradny (wcześniej: sprawny) ***zuch
opiekuńczy (bez zmian), a w przypadku chłopców bez zmian *zuch pierwszej gwiazdki, **zuch drugiej
gwiazdki, ***zuch trzeciej gwiazdki.
Wymagania na poszczególne gwiazdki nie zawsze bezpośrednio oddają ideę nazw gwiazdek na
poszczególnych poziomach. Trzeba spojrzeć na to szerzej. Nazwy wyznaczają pewien kierunek, obszar, w
którym na danym etapie zuch powinien się szczególnie rozwijać. Zuch, który przychodzi do gromady w wieku 7
lat, powinien zdobyć wszystkie trzy gwiazdki. Pewna trudność pojawia się u zucha, który dołącza do gromady
w wieku późniejszym. MoŜe być tak, Ŝe nie zdobędzie on wszystkich trzech gwiazdek. Konkretne zadania
wynikające z wymagań powinny być dostosowane do jego wieku, ale nie moŜe ominąć w zdobywaniu Ŝadnej
gwiazdki.
Przyznanie KAśDEJ gwiazdki wiąŜe się z odnowieniem Obietnicy Zucha i z dodaniem odpowiednich
słów („Obiecuję być dobrym zuchem pierwszej/drugiej/trzeciej gwiazdki...” ew. „Obiecuję być dobrym zuchem
wtajemniczonym/zaradnym/opiekuńczym”). Nadanie gwiazdki powinno wiązać się równieŜ z obrzędowością
gromady.
Sprawno ś ci zuch moŜe zdobywać wraz z gromadą lub indywidualnie.
Jeśli kaŜdego roku zuch zdobędzie przynajmniej po jednej sprawności z kaŜdego koloru, moŜemy mieć
pewność, Ŝe rozwija się prawidłowo. Nadanie sprawności powinno następować w sposób uroczysty, zgodny z
obrzędowością gromady.
Nowy regulamin jest owocem całego roku wytęŜonej pracy wielu osób, które starały się, aby ten
regulamin przygotować jak najlepiej i Ŝeby Tobie druhno druŜynowa i druhu druŜynowy pracowało się łatwiej,
ale i efektywniej.
Misją jest uczyć się Ŝyć - a nie tylko urządzać sobie mądrze Ŝycie - egoizm naleŜy zastąpić słuŜbą
drugiemu, dąŜyć do tego, by dziecko było czynną jednostką społeczną, którą cechuje odwaga, pomysłowość
spryt, karność, patriotyzm, wytrzymałość obowiązek, uczucie wraŜliwości i wiedza. Człowiek zmienia się wraz
z upływem czasu - postępu nauki i techniki w świecie - lecz pewne wartości pozostają niezmienne.
Bardzo dziękujemy wszystkim, którzy brali udział w pracach nad nowym regulaminem. Są to: hm
Anna Nowocie ń, phm Hanna Gabryel (Dolny Śląsk), phm Hanna Drabik , phm Anna Sampolska , phm Dorota
Sumińska (Łódź), phm Justyna Bojarska , phm Ewa Oczko (Górny Śląsk), phm Małgorzata Bieroń, phm Anna
Zaj ą c (Małopolska), phm Karolina Virághalmi, pwd Dorota Suchy (Pomorze), phm Ewa Barszcz (Poznań),
phm Marzena Michałek , hm Anna Blum, phm Małgorzata Gajewska (Mazowsze), phm Bartek Paprocki, pwd
Piotr Wierzbowski (Łódź) phm Piotr Wi ś nioch (duŜe zaangaŜowanie!), pwd Grzegorz Karczmarczyk, Wojtek
Nowakowski (Mazowsze), pwd Daniel Rudnicki (Dolny Śląsk), Mikołaj Nowak (Wielkopolska).
Projekt został zaopiniowany przez pedagoga wczesnoszkolnego (hm BoŜena Dybowska) - cało ść
projektu , księdza (hm Kazimierz Chudzicki) - czerwony kolor , absolwentkę ASP (mgr Beata Went) - fioletowy
kolor , mgr biologii (phm Ewa Jodełko) - zielony kolor , pwd Bognę Swiłło (studentka Akademii Muzycznej w
Gdańsku) - fioletowe - muzyczne , oraz hm Anettę Herdzinę - cało ść projektu i druhnę seniorkę hm Halinę
Bryłowską - Ŝ ółty kolor . Dziękujemy równieŜ druŜynowym, którzy realizowali nowe sprawności na swoich
koloniach podczas AL 2006 i udzielili nam istotnych wskazówek.
śyczymy Wam wielu sukcesów “na drodze najlepszej wśród dróg”.
CZUWAJCIE W UŚMIECHU!
phm. Adam Drabik HO
Komentarze są istotną częścią sprawności i gwiazdek. Wymagania na sprawności i gwiazdki są ogólne.
NaleŜy je dopasowywać do moŜliwości zuchów, z którymi pracujemy. Opracowując konkretne zadania, trzeba
kierować się wskazówkami z komentarzy, by właściwie odczytać cele sprawności. Zuchy nie mogą przeglądać
wymagań. Szczególną uwagę naleŜy zwrócić na wymagania typu ”rozumie sens” , “zna istotę”, by wyznaczać
zuchom zadania na ich poziomie intelektualnym.
hm. Marysia Brzeska-Deli HR
Zgłoś jeśli naruszono regulamin