Protagoras Z Wikipedii, wolnej encyklopedii. Jump to: navigation, search Protagoras z Abdery (ok. 480 - ok. 410 p.n.e.) - grecki filozof, zaliczany do sofist�w. Niewiele wiadomo o Protagorasie. Najwa�niejszym �r�d�em m�wi�cym o tym filozofie kt�re dotrwa�o do naszych czas�w, jest dialog Platona Protagoras, kt�ry jednak nie mo�e by� uwa�any za �r�d�o historyczne. [Edytuj] �ycie Protagoras urodzi� si� w Abderze w Tracji. Informacje, �e uczy� si� razem z Demokrytem, nale�y traktowa� raczej jako legend� ni� fakt. Wi�kszo�� swojego doros�ego �ycia sp�dzi� najprawdopodobniej jako podr�uj�cy po Grecji nauczyciel filozofii. Wiemy, �e ok. 444 roku p.n.e. Perykles zaprosi� go do wsp�lnego ustalania konstytucji jednej z nowo za�o�onych kolonii Aten - prawdopodobnie Thurii; cieszy� si� wi�c sporym szacunkiem. [Edytuj] Filozofia W swoim dziele O bogach wypowiedzia� zdanie: "O bogach nie mog� wiedzie� ani czy istniej�, ani czy nie istniej�, ani te� jaka jest ich istota i jak si� pojawiaj�. Wiele bowiem rzeczy stoi na przeszkodzie, aby mo�na by�o co� o tym wiedzie�; niemo�liwo�� odpowiedniego do�wiadczenia zmys�owego i kr�tko�� �ycia cz�owieka". Charakterystyczna postawa Protagorasa, z kt�rej wynika przekonanie o niemo�no�ci poznania natury Bog�w, zyska�a p�niej nazw� agnostycyzmu. Sformu�owanie "niemo�liwo�� odpowiedniego do�wiadczenia zmys�owego" kieruje nasz� uwag� na subiektywizm dozna� ludzkich, kt�remu Protagoras po�wi�ci� wiele uwagi. Najtrwalej wpisanym w nasz� tradycj� zdaniem Protagorasa jest s�ynne: "Cz�owiek jest miar� wszechrzeczy"; Protagoras by� zwolennikiem relatywizmu poznawczego: g�osi�, i� nasz ogl�d rzeczywisto�ci zale�y od tego, kim jeste�my. Przypisuje si� mu r�wnie� przekonanie, i� z relatywizmu poznawczego mo�na korzysta� w �yciu publicznym, przekonuj�c do rzeczy, kt�re wydaj� si� niegodne lub w kt�re si� po prostu nie wierzy - t�umacz�c to w�a�nie wzgl�dno�ci� wszelkich racji. Drug� istotn� sfer� dzia�alno�ci tego filozofa by�a sztuka poprawnego wys�awiania si� - orthoepeia. Protagoras, udzielaj�c lekcji m�odym Grekom, zwraca� pono� szczeg�ln� uwag� na poprawne stosowanie s��w i sk�ania� ich do bacznego przygl�dania si� kszta�towi wypowiedzi. Przypisuje si� jemu napisanie pierwszego podr�cznika gramatyki (pierwsze podr�czniki gramatyki powsta�y w rzeczywisto�ci w staro�ytnych Indiach). Protagoras jest r�wnie� autorem komentarza do wiersza greckiego poety Simonidesa, w kt�rym zwraca szczeg�ln� uwag� na zale�no�� mi�dzy intencj� poety a u�ywanymi s�owami. [Edytuj] Wp�yw na filozofi� Wp�yw Protagorasa wyra�a� si� w du�ym stopniu przez polemik� z jego relatywizmem, np. plato�skie poszukiwanie elementu niezmiennego i obiektywnego - idei. Zami�owanie do teorii j�zyka zainteresowa�o Protagorasem wielkich pisarzy: Eurypidesa i Sofoklesa, a jego badania by�y kontynuwoane przez nast�pc�w. W szerszym kontek�cie na pogl�dy sofist�w powo�ywali si� w XIX wieku pozytywi�ci, a w XX - pragmaty�ci
maggmadziak