74730.pdf

CHROMOSOMOPATIE

Ponad 50% płodów ulegajĢcych spontanicznemu poronieniu ma duŇe

aberracje chromosomowe. 15% rozpoznanych ciĢŇ (a zatem 7,5% wszystkich ciĢŇ)

koıczy siħ poronieniem samoistnym. Jako czħstĢ przyczynħ poronieı wymienia siħ

trisomie (52%), spoĻród których najczħstszĢ jest trisomia chromosomów 16 (15%)

oraz 13, 18 i 21 (łĢcznie 9%). Trisomie dotyczĢce chromosomów płciowych rzadko

sĢ przyczynĢ poronienia (1%). SpoĻród monosomii najczħĻciej w materiale

pochodzĢcym z poronienia wystħpuje monosomia chromosomów płciowych - 45,X

(18%). CzħstĢ przyczynĢ poronieı sĢ takŇe triploidia (17%) i tetraploidia (6%).

Aberracje strukturalne rzadko rozpoznawane sĢ u płodów ulegajĢcych poronieniom.

Zespół Downa – trisomia chromosomu 21

CzħstoĻę wystħpowania: 1:650 Ňywo urodzonych noworodków. 85%

pacjentów doŇywa 1 r.Ň., 80% - 10 r.Ň., a ponad 50% - 50 r.Ň. NajczħstszĢ przyczynĢ

zgonu w okresie niemowlħcym i wczesnodzieciħcym sĢ: wada serca, infekcje układu

oddechowego, wada przewodu pokarmowego i nowotwory, natomiast u dorosłych -

schorzenia OUN.

Do stałych cech wystħpujĢcych w tym zespole naleŇy hipotonia w okresie

noworodkowym i niemowlħcym oraz upoĻledzenie umysłowe. Im ciħŇsza hipotonia w

okresie niemowlħcym, tym wiħksze opóŅnienie w rozwoju psychomotorycznym w

okresie póŅniejszym. ZdolnoĻę uczenia pozostaje zwykle na poziomie 6-8-latków. Po

urodzeniu niedobór wzrostu jest zwykle niewielki, natomiast wzrost ostateczny to

140-160 cm. U dzieci starszych istnieje takŇe skłonnoĻę do otyłoĻci.

Najczħstsze wady wystħpujĢce w tym zespole to:

wada serca (~40% pacjentów)

duodenal atresia (2-15%)

niedosłuch (50-75%)

wady wzroku (zez, zaęma, wada refrakcji, oczoplĢs) (60%)

niedoczynnoĻę tarczycy - 1/3 chorych ma przeciwciała przeciwtarczycowe, a 4% ma

podwyŇszone wartoĻci TSH

Prawie wszyscy chorzy powyŇej 40 r.Ň wykazujĢ cechy demencji, a obraz zmian w

mózgu jest taki sam jak w chorobie Alzheimera. Od pojawienia siħ demencji do

zgonu upływajĢ Ļrednio 3 lata.

Ponadto istnieje zwiħkszone ryzyko takich chorób jak:

choroba Hirschsprunga (2%)

ostra białaczka – 2% dzieci chorujĢcych na ostrĢ białaczkħ ma zespół Downa

Zespół Pataua – trisomia chromosomu 13

CzħstoĻę wystħpowania: 1:8000 Ňywo urodzonych noworodków.

NajczħĻciej wystħpuje prosta trisomia chromosomu 13. Ryzyko zachorowania dla

rodzeıstwa: w przypadku nosicielstwa translokacji t(13;14) lub t(13;15) u jednego z

rodziców wynosi około 2%.

Chromosomopatia ta powoduje bardzo powaŇne zaburzenia funkcji mózgu oraz

wady narzĢdów jamy brzusznej. NajczħĻciej prowadzi to do Ļmierci we wczesnym

niemowlħctwie.

Zazwyczaj wystħpuje bardzo niska waga urodzeniowa.

DuŇego stopnia wady oczu sĢ cechĢ charakterystycznĢ, która wskazuje na obecnoĻę

wad oĻrodkowego układu nerwowego. Obserwuje siħ nastħpujĢce wady oczu:

• anophtalmia

• microphtalmia

• rozszczep tħczówki lub siatkówki

• dysplazja siatkówki

Najbardziej charakterystycznĢ wadĢ mózgu jest holoprosencephalia (niedokonany

podział przodomózgowia). Przodomózgowie jest nie w pełni rozwiniħte, brak jest

nerwu wħchowego, opuszki i corpus callosum . W ciħŇkich postaciach tej wady płaty

czołowe mogĢ byę połĢczone i majĢ wtedy wspólnĢ komorħ.

WyglĢd twarzy i czaszki jest najczħĻciej odzwierciedleniem stopnia malformacji

mózgu.

Cechy dysmorficzne twarzy to:

• Małogłowie i trójkĢtnogłowie (przedwczesne zaroĻniħcie szwu czołowego)

• rozszczep wargi i podniebienia (u 2/3 dzieci)

• Hypoteloryzm

• Małe, zdeformowane, nisko osadzone uszy

• Charakterystyczne zmiany na skórze głowy okolicy potylicznej

• Naczyniaki włoĻniczkowe na czole

Inne dysmorfie i wady:

• Polidaktylia pozaosiowa

• Przykurcze zgiħciowe palców

• Nakładanie siħ I i V palca dłoni na palce II i III

• Wady paznokci: wĢskie i nadmiernie wypukłe

• Wady serca (ponad 80% przypadków): otwory w przegrodach

miħdzyprzedsionkowej i miħdzykomorowej, przetrwały przewód tħtniczy

• Wady nerek (ponad 80% przypadków): torbielowatoĻę i jednostronna

agenezja nerki

• Wady przewodu pokarmowego – nieprawidłowa rotacja i uchyłek Meckela

• Wady narzĢdów płciowych - wnħtrostwo, dwuroŇna macica

• ObecnoĻę przetrwałych hemoglobin płodowych: HbF (podwyŇszony poziom u

100% niemowlĢt), Bart, Gower2

Zespół Edwardsa – trisomia chromosomu 18

CzħstoĻę wystħpowania: 1:6600 Ňywo urodzonych noworodków

Ryzyko zachorowania dla rodzeıstwa: najprawdopodobniej niŇsze niŇ 1%.

Rokowanie: 99% dzieci z tym zespołem umiera do 10 rŇ (30% - do1 miesiĢca, 50%

do 2 miesiĢca, 70% do 3 miesiĢca, 90% do 1 roku)

Najbardziej charakterystyczne cechy:

Û Niska waga urodzeniowa

Û UpoĻledzenie rozwoju psychomotorycznego (100%)

Û TrudnoĻci w ssaniu (>95%)

Û Wrodzone wady serca (wada przegrody m/komorowej, przetrwały

przewód (>95%)

Cechy dysmorficzne twarzy:

Û Mała, okrĢgła twarz

Û Charakterystyczny, wydatny czubek nosa

Û hiperteloryzm

Û Uszy fauna ze szpiczastymi koıcami, nisko osadzone

Û WĢskie podniebienie

Û Małe usta

Û Długa czaszka, wystajĢca potylica

Û Nisko osadzone uszy, głuchota

Û Micrognathia

Ponadto wystħpujĢ:

Û Krótka szyja, cutis laxa

Û Wnħtrostwo

Û Mała, wĢska miednica

Û Ograniczenie odwodzenia w stawach biodrowych

Û Nakładanie siħ palców

Û Hipoplazja paznokci

Û Krótki mostek, wĢska klatka piersiowa

Û Wady nerek pod postaciĢ nerki podkowiastej i wodonercza

Û ŁyŇwiaste stopy z wystajĢcĢ koĻciĢ piħtowĢ

Mikrodelecje

Wykrywanie niektórych interstycjalnych delecji znajduje siħ na granicy

rozdzielczoĻci mikroskopu Ļwietlnego. Zmiany te nazywamy mikrodelecjami.

Niekiedy moŇna je wykryę za pomocĢ techniki uzyskiwania duŇej rozdzielczoĻci

obrazu prĢŇkowego chromosomów. Pozwala ona na wyróŇnienie około 1 000

prĢŇków w haploidalnym zestawie chromosomów (technika HRT). Do wykrywania

mikrodelecji stosuje siħ obecnie metodħ hybrydyzacji in situ z fluorescencyjnĢ

detekcjĢ sondy (FISH). MogĢ tu byę takŇe stosowane techniki biologii molekularnej.

Zespół Pradera-Williego

Przyczyna: delecja regionu 15q11.2-q12 chromosomu pochodzenia ojcowskiego

disomia jednorodzicielska matczyna

CzħstoĻę wystħpowania: 1: 25 000

WiħkszoĻę przypadków tego zespołu jest sporadyczna.

Ryzyko ponownego zachorowania dla rodzeıstwa wynosi 1,6%.

Charakterystyczne cechy kliniczne w okresie perinatalnym i niemowl ħ cym:

• opóŅnione pojawienie siħ i obniŇona aktywnoĻę ruchów płodu

• niska waga urodzeniowa

• obniŇone napiħcie miħĻniowe

• trudnoĻci w karmieniu spowodowane osłabionym odruchem ssania i połykania

• acromicria – małe dłonie i stopy

Charakterystyka twarzy:

• Mała Ļrednica miħdzyskroniowa

• Oczy w kształcie migdałów

• Mongoidalne ustawienie szpar powiekowych

• ObniŇona mimika spowodowana hipotoniĢ

Po okresie niemowlħcym pojawia siħ niekontrolowany apetyt prowadzĢcy do

otyłoĻci, próchnicy, cukrzycy typu II, miaŇdŇycy i nadciĻnienia. Zwraca uwagħ niski

wzrost przy znacznej otyłoĻci oraz hipogonadyzm i opóŅnione pokwitanie.

Hipogonadyzm wynika z niskiego poziomu gonadotropin. ĺwiĢd skóry powodujĢcy

drapanie i przeczosy. PrzyczynĢ zgonu jest najczħĻciej choroba niedokrwienna serca

i powikłania cukrzycy (25-30 rŇ).

Zespół Angelmana ( Happy puppet = marionette joyeuse = pantin hilare )

Przyczyna: delecja regionu 15q11-q13 chromosomu pochodzenia matczynego

Disomia jednorodzicielska ojcowska – w rzadkich przypadkach

Gen ulegajĢcy mutacji: UBE3A

W zespole tym wystħpujĢ:

• CiħŇkie upoĻledzenie psychoruchowe

• Brak mowy

• Hipotonia miħĻniowa

Charakterystyczne cechy zachowania:

• Napady niepohamowanego Ļmiechu

• SkłonnoĻę do wysuwania jħzyka

• Okresowo wystħpujĢce charakterystyczne ruchy rĢk polegajĢce na poruszaniu w

górħ i w dół zgiħtymi w łokciach ramionami

• Ataksja, chód na szerokiej podstawie

Cechy wygl Ģ du twarzy:

• Mikro i brachycefalia

• DuŇa Ňuchwa, otwarte usta z jħzykiem na wierzchu

• Macrostomia

• Prognatyzm

• Szeroko rozstawione zħby

Zespół Wolfa-Hirschhorna

Przyczyna: mikrodelecja krótkich ramion chromosomu 4p16.3 (sprzħŇona z locus

choroby Huntingtona.

Cechy charakterystyczne:

• CiħŇkie upoĻledzenie rozwojowe

• UpoĻledzenie umysłowe

• Mikrocefalia

• Twarz o wyglĢdzie greckiego hełmu

• Defekty zamykania siħ struktur ciała:

Û Coloboma iridis (szczelina tħczówki)

Û Rozszczepy wargi i podniebienia

Û Wady przegród serca

• Hiperteloryzm

• Wydatna gładzizna

• Krótka rynienka podnosowa

• Usta „karpiowate”

Zespół Millera-Diekera (lissencephalia)

Przyczyna: delecja kilku genów w locus 17p13.3

Delecja lub mutacja genu LIS1 powoduje izolowanĢ sekwencjħ lissencefalii .

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: