HISTAMINA

Działanie histaminy:

·         Rozszerza drobne  naczynia tętnicze

·         Kurczy drobne naczynia żylne

·         Zwiększa przepuszczalność naczyń

·         Nasila uwalnianie amin katecholowych

·         Przyspieszenie częstości akcji serca

·         Zaczerwienienie, obrzęk i świąd skóry

·         Silnie kurczy mm. gładkie oskrzeli i jelit

·         Zwiększa sekrecję soku żołądkowego

·         Kurczy mm. macicy

·         Działa batmotropowo dodatnie

·         Zwalnia przewodnictwo w węźle P-K

·         Jest neuroprzekaźnikiem

Blokery H1- stosowane przy:

·         Odczynach alergicznych górnych dróg oddechowych, pyłkowicy, atopowym nieżycie nosa

·         Alergicznych dermatozach, wypryskach skóry, pokrzywkach, świądzie alergicznym

·         Chorobie lokomocyjnej

Blokery I generacji:

·        Nieswoiste ( wiążą się z rec. H1, cholinergicznym, serotoninowym, dopaminergicznym, α-adrenergicznym.

·        Wchłaniają się szybko z układu pokarmowego, działają już po 15’, a szczyt aktywności po 1h

·        Mogą być podane drogą pozajelitową

·        Podawane w sytuacjach nagłych

·        Szybko metabolizowane w wątrobie, okres półtrwania przeważnie 3h

·        Łatwo przenikają przez barierę krew-mózg

·        Skutki uboczne:

·        Senność, otępienie, zaburzenia koordynacji ruchowej

·        Suchość w jamie ustnej

·        Zaburzenia widzenia (przeciwwskazanie w jaskrze )

·        Trudności w oddawaniu moczu (przeciwwskazanie przy przeroście gruczołu krokowego

·        Zaburzenia rytmu serca

·        Zaburzenia układu pokarmowego

·        Drżenia mięśniowe

·        Zawroty głowy, szumy w uszach

·        Uszkodzenie szpiku kostnego

·        Interakcje z lekami działającymi depresyjnie na OUN ( anksjolityki, leki nasenne, alkohol)

·        Przeciwwskazania:

·        Jaskra

·        Przerost prostaty

·        Nadwrażliwość na leki

·        Uszkodzenia szpiku

Antazolina (Phenazolinum) – duża toksyczność, podawana w odczynach alergicznych, tylko w ostateczności ; lek przeciwarytmiczny

Difenhydramina (Benzydraminum hydrochloricum, Betadrin, Betadrin ophtal) – stosowany w kinetozach, w nagłych odczynach skórnych z dużym świądem

Klemastyna ( Clemastinum) – najdłuższy okres półtrwania biologicznego- podawany co 12h, najczęściej stosowany lek w odczynach alergicznych

Dimetiden (Fenistil) – miejscowo na skórę

Prometazyna (Diphergan) - silne działanie uspakajające i przeciwwymiotne; przy ostrych odczynach alergicznych, lek wspomagający w reakcjach anafilaktycznych, kinetozach; premedykacje hirurgiczne ( znosi odruch kaszlu i wymiotny)

Ketotifen (Kototifen, Pozitan, Zaditen) – wzrost apetytu, mało skuteczny u dorosłych, gdyż wymaga dawek większych niż teraputyczna

Cyproheptadyna (Peritol, Protadine) – znaczny apetytu, szybki przyrost masy ciała; powoduje uszkodzenie szpiku kostnego

Hydroksyzyna (Hydroxizinum) – podawany, gdy inne leki okazały się nieskuteczne ( szczególnie blokery II generacji)

Blokery II generacji

Ø     Selektywne dla rec. H1

Ø     Nie wykazują powinowadztwa do rec. cholinergicznych i serotonicznych

Ø     Słabo przenikają przez barierę krew-mózg

Ø     Nie działają uspakajająco i nasennie

Ø     Długi okres półtrwania

Ø     Stosowane w stanach przewlekłych

Ø     Wchłaniają się dobrze z jelit

Ø     Nie podawane pozajelitowo

Ø     Podawane w postaci proleków – metabolizowane w wątrobie do aktywnych leków ( z wyjątkiem Cetirizyny )

Działania nieporządane:

o       niekiedy senność

o       działanie kardiodepresyjna

Terfendyna > Astemizol > Ebastyna > Loratydyna

o       działanie w dużej mierze zależy od zmienności osobniczj

Podział:

1.      Leki długo działające, stosowane doustnie:

·        Astemizol (Astemizol, Hismanal) – duże powinowadztwo do receptora H1 ;osiąga wysokie stężenie w płucach, wątrobie, trzustce, gruczołach ślinowych, przenika do mleka matki

·        Ebastyna – aktywny metabolit-carebastyna; tłuste pokarmy zwiększają jego wchłanianie

·        Cetirizyna (Zyrtec) – najszybciej działający bloker II generacji; ulega szybkiemu wydalaniu ( w niezmienionej postaci ) przez nerki, słabo metabolizowany w wątrobie

·        Loratadyna (Claritine) – in vitro i u zwierząt stwierdzono jej działanie na elementy komórkowe odczynu alergicznego ( u ludzi nie potwierdzone)

·        Terfenadyna – wymaga podawania co 12h. wykazuje największą kardiotoksyczność, przy dłuższym stosowaniu obserwuje się zjawisko tachyfilaksji

·        Azelastyna – wykazuje działanie na elementy komórkowe odczynu alergicznego; nasila działanie alkoholuJ i benzodiazepinu (przenika do OUN); może być podawana doustnie i miejscowo do nosa

·        Lewokabastyna (Histimet) – ma największe powinowadztwo do receptora H1 ze wszystkich lekow przeciwchistaminowych, stosowany miejscowo do nosa i worka spojówkowego

·        Akriwastyna – lek o krótkim działaniu-szybko metabolizowany w wątrobie i wydalany przez nerki

Antagoniści receptora H2

·        Wysoce specyficzne dla receptora H2

·        Charakter konkurencyjnych i odwracalnych antagonistów

·        Hamują wszystkie fazy wydzielania soku żołądkowego

·        Pobudzają wydzielanie gastryny

·        Nie wpływają na opróżnianie żołądka, napięcie zwieracza wpustu, ani wydzielanie trzustkowe

·        Szybkie działanie i wygoda stosowania

·        Powodują sporo działań niepożądanych; częstość tych działań zwiększa się z czasem ich długotrwałego stosowania

Wskazania:

v    Choroba wrzodowa dwunastnicy

v    W przygotowaniu do nagłych zabiegów operacyjnych

v    Zapalenie przełyku z zarzucania

v    Ostry wrzód żołądka

v    Inne stany nadmiernego wydzielania HCl, jak układowa mastocytoza i białaczka bazofilowa z hiperhistaminemią

Podstawowe preparaty:

§        Ranitydyna (Ranigast, Zantac)

§        Famotydyna (Famogast, Ulfamid) – nie metabolizowany w wątrobie

§        Cimetydyna (Altramet, Tgamet) – najstarszy lek, najwięcej działań niepożądanych (zaburzenia hormonalne) , zaleta- dostępność form iniekcyjnych, podwyższa stężenia innych leków metabolizowanych w wątrobie

Działania niepożądane:

Ø    

Nadmierne wydzielanie HCl         zakażenia bakteryjne i drożdżakowe przewodu pokarmowego

Ø     bóle i zawroty głowy

Ø     uczucie zmęczenia

Ø     bóle mięśniowe

...