Turbo Pascal.pdf

2. Turbo Pascal

Budowa programu – ogólny szablon programu wygląda nastepująco

Listing 2.1

program nazwa_programu; {komentarz}

uses biblioteka; {ładowanie bibliotek w programie}

var {deklaracja zmiennych}

nazwa_zmiennej : typ_zmiennej;

const {deklaracja stałych}

nazwa_stałej = wartość;

type {deklaracja typu}

nazwa_zmiennej = (wartość_1, wartość_2, wartość_3);

nazwa_zmiennej= wartość_minimalna…wartość_maksymalna;

begin {rozpoczęcie bloku instrukcji}

{instrukcje}

end;

Typy danych – w Turbo Pascalu występują poszczególne typy danych w zależności od wartości jaką

ma przyjąć zmienna. W zależności od wielkości zajmowanej pamięci zmienia się zakres

przyjmowanych wartości. Podstawowymi typami danych w TP są:

a) Integer – jest to typ całkowity, który przechowywany jest w 2B pamięci

b) shortInt – jest to typ całkowity krótki, który jest przechowywany w 1B pamięci

c) LongInt – jest to typ całkowity długi, który przechowuje dane w 4B

d) byte – jest taki sam jak typ shortInt, z tą różnicą, że przechowuje tylko dane dodatnie

e) word – jest to typ całkowity, który tak jak typ integer przechowywany jest w 2B pamięci ale

podobnie jak typ byte przyjmuje tylko wartości dodatnie

f) real – jest to typ rzeczywisty, który przyjmuje liczby rzeczywiste z dokładnością do 11 cyfr po

przecinku i zajmuje 6B pamieci

g) char – jest to typ znakowy i jako wartość przyjmuje tylko jeden znak, do jego zapisania

potrzeba 1B pamieci

h) string – jest to typ łańcuchowy, który przechowuje całe napisy, jego rozmiar definiuje się po

przez podanie przy nazwie zmiennej długości łańcucha w kwadratowych nawiasach np.

łańcuch[20] do którego możemy zapisać 20 znaków. Jego przestrzeń dyskowa jest zależna od

długości łancucha.

i) boolean – jest to typ logiczny, który przyjmuje tylko wartości true/false.

Operatory – w języku TB występują różne rodzaje operatorów:

a) Operatory przypisania: „:=”

b) Operatory arytmetyczne: +,-,/,*,div,mod

c) Operatory logiczne: and,or,not

d) Operatory binarne

e) Operatory porównania: <,>,<>,=,<=,>=

Paweł Maj

Strona 1

Instrukcje wyboru – w języku TB występują dwie instrukcje wyboru:

a) IF warunek THEN instrukcje_jeżeli_prawda ELSE instrukcje_jeżeli_falsz

b) CASE wartość OF

wartość_1: instrukcje_1;

(…)(…)

wartość_n: instrukcje_n;

else instrukcja_awaryjna;

END;

Pętle – w języku TP występują trzy pętle:

Instrukcja while – jest to instrukcja, gdzie warunek jest sprawdzany na początku i instrukcje są tak

długo powtarzane, jak długo warunek jest prawdziwy.

WHILE warunek DO

Instrukcje;

Instrukcja repeat – jest to instrukcja, gdzie warunek jest sprawdzany na końcu pętli i instrukcje są

powtarzane tak długo, jak długo warunek nie zostanie spełniony. Charakterystyczne dla tej pętli jest

to, że instrukcje muszą zostać wykonane przynajmniej raz.

REPEAT

Intrukcje;

UNTIL warunek;

Instrukcja for – o ile dwie poprzednie instrukcje są używane wtedy gdy nie znamy dokładnej liczby

powtórzeń pętli, to funkcja for jest głównie wykorzystywana przy znanej liczbie pętli (UWAGA! To nie

jest do końca prawda, bo sprawny programista może zrobić tą pętle tak, że będzie ona

wykonywała się różną ilość razy w zależności od danych). Ta pętla może mieć dwa wyrażenia albo

FOR … TO … DO , oznacza to że wartość zmiennej sterującej, będzie w każdym wykonaniu pętli

zwiększać się o jeden. Natomiast FOR … DOWNTO … DO będzie w każdym wykonaniu pętli

zmniejszać wartość zmiennej sterującej o jeden.

FOR zmienna_sterująca:= wartość TO/DOWNTO wartość_końcowa DO

BEGIN

Intrukcje;

END;

Paweł Maj

Strona 2

Tablice – są to struktury danych, które przechowują wiele wartości tego samego typu np.: kilka

wartości typu Integer lub kilka wartości typu Real. Mieliśmy już wcześniej do czynienia z tablicą

danych, a mianowicie był to typ danych string , który jest tak naprawdę tablicą przechowująca kilka

wartości typu char . UWAGA! NADWYMIAR WAŻNE! Tablice indeksuje się od 0, czyli pierwsza

komórka tablicy na indeks 0, następna dopiero 1. Więc tablica która posiada n elementów, posiada

ostatnią komórkę o indeksie równym n-1. Tablice mogą posiadać wiele wymiarów:

Tablica jedno wymiarowa – jest to tablica ciągła która ma wartości poukładane jakby jeden po

drugim. Taką tablice przedstawia poniży rysunek.

Tablica dwu wymiarowa – jest tablica która posiada kolumny i wiersze. Jest to najczęściej

wykorzystywany typ tablicy, co nie oznacza, że jedyny. Jej wygląd graficzny może przedstawiać

poniższy rysunek.

0,0

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

1,6

1,7

1,8

1,9

2,0

2,1

2,2

2,3

2,4

2,5

2,6

2,7

2,8

2,9

3,0

3,1

3,2

3,3

3,4

3,5

3,6

3,7

3,8

3,9

4,0

4,1

4,2

4,3

4,4

4,5

4,6

4,7

4,8

4,9

Tablica trzy lub wiecej wymiarowa –o ile tablice jedno lub dwu wymiarową łatwo sobie narysować,

to już trzema wymiarami jest trudniej. Co prawda możemy na upartego dodać trzeci wymiar ale jest

to męczące, wiec przydałby się sposób na łatwe zdefiniowanie sobie tablic które mają więcej niż dwa

wymiary. Dobrym sposobem na wyobrażenie sobie tablicy posiadającej kilka wymiarów jest na

początek wyobrażenie tablicy jedno wymiarowej. Teraz do każdej komórki tej tablicy wstawiamy

sobie następną tablice która ma Iles tam elementów. Tak powstała nam już tablica dwu wymiarowa.

Jeżeli nie możesz sobie tego wyobrazić to popatrz na rysunek tablicy dwu wymiarowej i wyobraź

sobie, że pogrubione linie to komórki tablicy jednowymiarowej, w której wpakowane zostały kolejne

tablice.

0,0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7 0,8 0,9

1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9

2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9

3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9

4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9

Tak samo można zrobić z tablicą o większej liczbie wymiarów, po prostu do każdej istniejącej już

komórki wkładamy kolejną tablice, tak powstanie nam struktura danych o dużej ilości wymiarów.

Takie tablice są rzadko wykorzystywane, a praktycznie prawie wcale, ale warto wiedzieć, że można

takie zrobić.

Paweł Maj

Strona 3

Sposób deklaracji tablicy danych

Tablica jednowymiarowa:

var nazwa_tablicy: array[ wartość_min..wartość_max ] of typ_danych;

np.: var tablica: array[1..20] of integer;

Tablica ta przechowuje dane typu integer w 20 komórkach danych

Tablica dwu lub wielowymiarowa:

var nazwa_tablica: array

[ zakres_wymiaru_pierwszego ][ zakres_wymiaru_drugiego ][ zakres_n_wymiaru ] of typ_danych;

np.: var tablica: array[1..20][1..5] of integer;

Tablica ta przechowuje dane w strukturze gdzie jest 20 kolumn i 5 wierszy, czyli mamy tablice

dwu wymiarową.

Odwołanie się do elementu tablicy:

Żeby odwołać się do konkretnego elementu tablicy musimy podaj jej nazwę i w nawiasach

kwadratowych numer indeksu np.:

Tablica[1];

{odwołuje się do elementu tablicy o indeksie równym 1}

Tablica[0][4];

{odwołanie się do tablicy dwuwymiarowej, kolumna 0, wiersz 5}

Procedury – jest to podprogram, którego deklaracje robimy jeszcze przed słowem begin, które

rozpoczyna blok instrukcji głównych programu. Procedura charakteryzuje się tym, że nie musi ona

zwracać wartości, co nie znaczy, że nie może. Ogólna postać procedury jest następująca:

procedure nazwa_procedury ( parametr1: typ1; parametr2: typ2; var nazwa: typ)

var zmienna_lokalne; {są to tylko zmienne wykorzystywane w wewnątrz procedury}

begin

Instrukcje;

end;

w parametrach funkcji jest przekazywana zmienna poprzedzona słowem kluczowym var, pozwala to

na zmianę wartości zmiennej poza granicami funkcji. Natomiast parametr1 i parametr2 nie zostaną

zmienione poza granicami funkcji. ( UWAGA! DLA CIEKAWSKICH! Dlaczego tak jest? Wiąże się to z

wskaźnikami i przekazywaniem adresu do zmiennej, a nie samej jej wartości, dokładnie nie będę się

tutaj o tym rozpisywał bo o tym można napisać osobny dział).

Paweł Maj

Strona 4

Funkcja – spełnia podobną funkcje jak procedura, z tą różnica, że ona zawsze zwraca wartość i trzeba

określić jakiego będzie ona typu. Ogólna postać funkcji wygląda następująco:

procedure nazwa_procedury ( parametr1: typ1; parametr2: typ2): typ wyniku

var zmienna_lokalne; {są to tylko zmienne wykorzystywane w wewnątrz procedury}

begin

Instrukcje;

nazwa_procedury := wynik; {jest to linijka obowiązkowa, gdzie wynik jest wynikiem który

chcemy otrzymać}

end;

Dynamiczne struktury danych to proste i złożone struktury danych, którym pamięć jest przydzielana i

zwalniana w trakcie wykonywania programu.

STOS -wstawianie, usuwanie i dostęp do składników są możliwe tylko w jednym końcu zwanym

wierzchołkiem stosu

KOLEJKA -dołączanie składników jest możliwe tylko w jednym końcu, a usuwanie tylko w drugim

końcu

LISTA- dla każdego składnika (poza pierwszym i ostatnim) jest określony jeden składnik poprzedni i

jeden składnik następny lub tylko składnik poprzedni lub następny, w dowolnym miejscu można

dołączać lub usuwać składnik

DRZEWO -dla każdego składnika (poza pierwszym) jest określony jeden składnik poprzedni i dla

każdego składnika (poza ostatnim) jest określonych n (n

2) składników następnych

GRAF -struktury definiowane przez dwa zbiory: zbiór wierzchołków i zbiór krawędzi określający

powiązania pomiędzy poszczególnymi wierzchołkami.

Paweł Maj

Strona 5

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: