Cykl pentozofosforanowy - rola metaboliczna
Źródłem siły redukcyjnej w komórce jest zarówno NADH, jak i NADPH, ale cząsteczki te pełnią całkowicie odmienne funkcje w większości reakcji biochemicznych. NADH jest utleniany w łańcuchu oddechowym w celu wytwarzania energii gromadzonej w ATP w drodze fosforylacji oksydacyjnej. Natomiast NADPH spełnia rolę donora protonów i elektronów w redukcyjnych procesach biosyntezy. NADH i NADPH pomimo ich podobnej struktury chemicznej (NADPH różni się tylko od NADH grupą fosforanową przy atomie węgla w pozycji 2 jednej z ryboz) nie mogą się zastępować wzajemnie w procesach metabolicznych, dlatego też komórka musi przeprowadzać wiele reakcji specyficznie tworzących NADPH. Reakcje te zgrupowane są w szlaku pentozofosforanowym (szlak pentozowy, szlak heksozomonofosforanowy lub fosfoglukonianowy), który zachodzi w cytosolu i ma istotne znaczenie w tych tkankach (tkanka tłuszczowa, gruczoły mleczne i kora nadnerczy), w których syntetyzowane są kwasy tłuszczowe i steroidy z acetylo-CoA. Aktywność tego szlaku jest niewielka w tkankach, które nie syntetyzują ani kwasów tłuszczowych, ani steroidów, np. w mięśniach szkieletowych. Podstawowym zadaniem reakcji szlaku jest utlenianie glukozo-6-fosforanu do rybozo-5-fosforanu i wytwarzanie NADPH:
glukozo-6-fosforan + 2NADP+ + H2O → rybozo-5-fosforan + 2NADPH + 2H+ + CO2.
Teoria chemiosmotyczna Mitchella
teoria biologicznego przetwarzania energii uzyskanej w wyniku oddychania i fotosyntezy; zaproponowana przez P. Mitchella; tłumaczy mechanizm wykorzystania energii procesów utleniania i energii świetlnej do syntezy ATP w mitochondriach (fosforylacja oksydacyjna) i chloroplastach (fotofosforylacja).
Przepływ elektronów w błonach tylakoidów i wewnętrznej błonie mitochondriów
W mitochondriach produkcja ATP zachodzi podczas utlenienia związków organicznych i odbywa się
na pofałdowanej, wewnętrznej błonie mitochondrialnej. W chloroplastach energia pochodzi z
pochłoniętego przez chlorofil światła, a w jej przetwarzaniu biorą udział błony tylakoidów.
Zarówno mitochondria jak i chloroplasty mają własny DNA i aparat do produkcji białek, jednak
wytwarzają przy ich udziale niewiele białek obu organelli. Większość białek mitochondriów i
chloroplastów powstaje w cytoplazmie i zostaje przetransportowana do wnętrza organelli przez
kanały obecne w obu błonach.
Przepływ elektronów przez błonę tylakoidu umożliwia też syntezę ATP. We wnętrzu tylakoidu występuje nadmiar jonów wodorowych. Wracają one do strony przez ATP-azę (CF) dzięki czemu następuje synteza ATP.
W wyniku fosforylacji niecyklicznej powstaje tzw. siła asymilacyjna czyli ATP i zredukowany fosforan dinkuleotydu nikotynamidoadeninowego. Produktem ubocznym jest tlen.
Reakcja ciemna
Związki będące produktami fazy ciemnej fotosyntezy zostały szczegółowo poznane dzięki badaniom Melvina Calvina i Andrew Bensona, za co w 1961 roku Melvin Calvin otrzymał nagrodę Nobla. Badania te wykazały, że izotop węgla 14C podawany organizmom fotosyntetyzującym pojawia się najpierw w związku trójwęglowym – kwasie 3-fosfoglicerynowym. Z tego powodu rośliny, u którym pierwszym produktem asymilacji CO2 jest związek trójwęglowy, określa się jako rośliny typu C3
Karbamoilofosforan
Karbamoilofosforan (karbamylofosforan) powstaje z amoniaku i dwutlenku węgla w złożonej reakcji, która wymaga dwóch cząsteczek ATP. Karbamoilofosforan kondensuje z korlcową grupą ornityny, w wyniku czego powstaje cytrulina. Ta z kolei reaguje z kwasem asparaginowym i wytwarza się związek pośredni — kwas argininobursztynowy. Do przeprowadzenia tej reakcji potrzebny jest ATP. Kwas argininobursztynowy jest teraz rozkładany do argininy i kwasu fumarowego; w ten sposób grupa aminowa zostaje przeniesiona na argininę.
Powstawanie związków organicznych w fotosyntezie
proces powstawania związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale energii świetlnej i chlorofilu, z równoczesnym wydzielaniem tlenu. Fotosynteza należy do anabolizmu (syntezy) gdyż podczas jej przebiegu z prostych związków nieorganicznych wytwarzane są związki organiczne. W procesie tym energia pobierana jest z otoczenia w postaci energii świetlnej, słonecznej.
Fotosynteza zachodzi według ogólnego równania: 6 CO2 + 6H2O + energia świetlna = C6H12O6 + 6O2.
Dehydrogenaza glutaminianowa (GDH
Dehydrogenaza glutaminianowa jest ważna w homeostazie glukozy. Ten enzym wiąże metabolizm glutaminianu z cyklem Krebsa. Brak hamowania zmutowanego enzymu i/lub nadmierna stymulacja przez jego aktywatory, zwiększając dezaminację oksydacyjną glutaminianu, nasila syntezę alfa-ketoglutaranu, a więc pośrednio syntezę ATP, który, poprzez mechanizm związany z kanałami
KATP, stymuluje sekrecję insuliny.
Własciwosci wewnętrznej błony mitochondrialnej
ewnętrzna błona mitochondrialna – jest ona nieprzepuszczalna dla wielu cząsteczek, a przede wszystkim dla jonów.
Pomiędzy dwoma stronami wewnętrznej błony powstaje różnica stężeń protonów, poprzedzająca syntezę ATP. Mitochondria przystosowane są do bardzo wydajnej produkcji energii. W przeciwieństwie do gładkiej zewnętrznej błony, błona wewnętrzna tworzy fałdy zwane grzebieniami. Dzieki temu powierzchnia błony zaangażowana w produkcję ATP jest bardzo duża. Przestrzeń ograniczona wewnętrzną błoną mitochondrialną nazywana jest matriks mitochondrialną i zawiera wiele białek uczestniczących w procesie przetwarzania energii.
Reakcje fazy jasnej fotosyntezy
Główne rekcje w fazie jasnej fotosyntezy:
1) H2O→ H+ + OH-
2) OH-→H+ +½O2 + 2el
3) Światło +H2O + NADP+ +ADP + Pi-->NADPH + H+ + ATP + ½O2 + H2O
Ultrastruktura chloroplastu z uwzględnieniem funkcji w fotosyntezie.
Ultrastruktura chloroplastów – zbudowane są z podwójnej błony białkowo-lipidowej. Błona zewnętrzna jest gładka, zaś wewnętrzna tworzy system długich, równolegle ułożonych uwypukleń zwanych tylakoidami lub systemem lamelarnym
lidkalideczka