Badanie hematoloiczne
Techniki pobierania krwi od pacjenta
u psów i kotów krew pobiera się:
· Vena cephalica antebrach
· V. saphena
· V. jugularis
· V. femoralis
Objętość próby
1. Przed pobraniem należy ustalić, jaki rodzaj próby oraz jaka jej objętość potrzebna do określonego badania
2. Dostępne są różnego rodzaju próbki – o różnej objętości, z różnymi koagulantami czy środkami przyspieszającymi krzepnięcie (do pozyskania surowicy) z różną barwą korków
3. Adnotacja na etykiecie zawsze wskazuje na przeznaczenie probówki, przewidywane możliwości jej napełnienia, dopasowane do zawartości dodanego antykoagulantu oraz datę ważności
a. korek czerwony – probówki do badań biochemicznych w surowicy
b. żółty – do badań biochemicznych w surowicy z zelem separującym
c. brązowy – do badań biochemicznych w surowicy z granulatem
d. Jasnofioletowy – do badań hematologicznych
e. Niebieski – do badań układu krzepnięcia
f. Czarny – do oznaczeń OB.
g. Zielony = do badań biochemicznych w osoczu z heparyną litową
h. Jasnozielony – probówki z żelem i heparyną
Antykoagulanty
Sole Na, K- NDTA (kwas etylenodoaminotetraoctowy) zapobiegają krzepnięciu krwi poprzez wiązanie wapnia. Zakłóca to jednak wykonaniu wielu chemicznym badaniom krwi – osocze krwi pobranej na EDTA nie nadaje się do oceny najczęściej badanych parametrów biochemicznych
Przy próbach, na których antykoagulantem jest heparyba, zmianie ulegają jedynie właściwości wybarwiania się komórek w rozmazie (odczyn niebieski)
Badanie hematologiczne
Do badań hematologicznych należy pobrać 0,5ml pełnej krwi na antykoagulant na EDTA lub heparynę. Trwałość prób hematologicznych, schłodzonych do temp 4°C wynosi 24 godziny
Badania hematologiczne obejmują ilościową i jakościową ocene funkcji komórek krwi, w praktyce wykorzystuje się korzystne cenowo techniki manualne, takie jak określenie hematokrytu oraz sporządzenie i ocena rozmazów, a także zaprogramowane na potrzeby weterynaryjne analizatory
Metodami automatycznymi analizuje się
· Erytrocytów, leukocytów i trombocytów
· Stężenie hemiglobiny
· Hematokryt
· Wskaźnik czerwonokrwinkowy (częściowo wyliczane, częściowo bezpośrednio)
· Średnią objętość krwinek
· RDW (red cell distribution width) czyli parametr opisujący zróżnicowanie wielkości erytrocytów w krwi obwodowej
Krwinki czerwone (erytrocyty, E, Ery, RBC – red blood cells)
Zwiększenie liczby erytrocytów
Zmniejszenie liczby erytrocytów
Odwodnienie
Niedokrwistość pokrwotoczna (ostra i przewlekła), aplastyczna, hemolityczna, z niedoborów
Długotrwałe niedotlenienie
Przewodnienie
Nowotwory
Późny okres ciąży
Torbielowatość nerek
Pasożyty krwi
Wodonercze
Choroby nerek
Leczenie kortykosteroidami
Zaburzenia endokrynologiczne (hipotyreoidyzm, hipoadrenokortycyzm, hiperestrogenizm)
Niewydolność serca i płuc
Hemoglobina (HB. HGB)
Zwiększenie stężenia hemoglobiny
Zmniejszenie stężenia hemoglobiny
Nadkrwistości pierwotne i wtórne
Niedokrwistość
odwodnienie
przewodnienie
Hematokryt (Ht, Hot, volfr, PCV – packed cell volume)
Zwiększenie hematokrytu
hematokrytu
Stany zwiększające objętość krwi (nerczyca, ciąża, hiperproteinemia)
Odwodnienie (moczówka prosta, wymioty, biegunki)
Stany zmniejszonej objętości osocza wywołane jego utratą (choroba oparzeniowa, zapalenie otrzewnej)
lipemia
Średnia objętość krwinki czerwonych (MCV – mean corpuscular volume)
Podwyższenie wyniku
Obniżenie wyniku
Niedokrwistości (szczyt reticulocytozy ok. 10 dni)
Niedokrwistości mikrocytowe (niedobór żelaza)
Zakażenia, FeLV (koty)
Niedokrwistości, którym może towarzyszyć mikrocytoza (choroby przewlekłe)
Zbyt długo przechowywana krew (obrzęk komórek)
Odwodnienie hipertoniczne
Autoaglutynacja erytrocytowa (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna)
Nadmiar EDTA w próbce krwi powodujący obkurczenie krwinek
Dziedziczna stomatocytoza (malamuty alaskanskie i sznaucery miniaturowe)
Przewodnienie hipotoniczne
Niedoczynność tarczycy
Zwierzęta nowonarodzone
Makrocytoza występuje u pudli miniaturowych i toy, mikrocytoza jest cechą rodzinna :akita, shar-pei i chow-chow
Średnia masa hemoglobiny w krwince czerwonej MCH – mean corpuscular hemoglobin
Hemoliza wewnątrznaczyniowa (lub in vitro)
Niedokrwistości niedobarwliwe z niedoboru żelaza
Niektóre choroby nowotworowe
Średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej MCHC – mean corpuscular hemoglobin concentration
Hemoliza wewnątrznac...
magilla7