vbnet.pdf

Rozdzia³ 8

Usuwanie b³êdów z programów

Czêœæ II

Podstawy programowania

Rozdzia³ 8

Usuwanie b³êdów z programów

W tym rozdziale:

Ró¿ne typy b³êdów, jakie mog¹ wystêpowaæ w programach.

Narzêdzia œrodowiska Visual Studio .NET s³u¿¹ce do debugowania.

Zastawianie pu³apek w postaci punktów przerwañ.

Œledzenie zmiennych za pomoc¹ czujek.

Zmienianie wartoœci zmiennych i wykonywanie poleceñ za pomoc¹

okna komend.

W kilku ostatnich rozdzia³ach mia³eœ mnóstwo okazji, by pope³niaæ

b³êdy w kodzie. Komunikacja miêdzy programist¹ a kompilatorem Vi-

sual Basic musi jednak odbywaæ siê bezb³êdnie – inaczej ni¿ miêdzy

dwoma ludŸmi, kiedy wystêpowanie pojedynczych b³êdów gramatycz-

nych czy niewyraŸnie wypowiedzianych s³ów jest do zaakceptowania.

Komputer wymaga precyzyjnego stosowania regu³ i przestrzegania

przepisów Visual Basica. W tym rozdziale poznasz ró¿ne typy b³êdów,

które zdarzaj¹ siê w programach. Dowiesz siê tak¿e, jak za pomoc¹ na-

rzêdzi do debugowania z pakietu Visual Studio .NET wykrywaæ i popra-

Uwagi dotycz¹ce aktualizacji:

Co nowego w œrodowisku Visual Basic .NET?

Jeœli u¿ywa³eœ ju¿ jêzyka Visual Basic 6, zauwa¿ysz w wersji Visual

Basic .NET pewne nowe mo¿liwoœci, miêdzy innymi:

Visual Basic .NET zawiera kilka nowych narzêdzi do znajdowania

i korygowania b³êdów. Do Visual Studio .NET nale¿y wiele zna-

nych z pakietu Visual Basica 6 poleceñ do debugowania ( Start , Bre-

ak , End , Next , Step Into , Step Over ), ale jest tu te¿ kilka nowych

narzêdzi i komend do zarz¹dzania procesami i wyj¹tkami oraz na-

rzêdzi obs³uguj¹cych debugowanie aplikacji wielojêzykowych.

Kilka nowych okien do debugowania zosta³o dodanych do inter-

fejsu u¿ytkownika Visual Studio .NET. S¹ to miêdzy innymi: Au-

tos (czujki automatyczne), Command (komenda), Call Stack (stos

wywo³añ), Threads (w¹tki), Memory (podgl¹d pamiêci), Disas-

sembly (dezasemblacja) i Registers (rejestry). Nie bêd¹ one na

pewno u¿ywane w ka¿dej sesji debugowania, ale mog¹ okazaæ siê

przydatne w bardziej zaawansowanych aplikacjach.

210 Czêœæ II Podstawy programowania

wiaæ te b³êdy. Wiedza ta oka¿e siê przydatna, kiedy bêdziesz ekspery-

mentowaæ z ró¿nymi programami z tego podrêcznika oraz pisaæ w³asne

d³u¿sze programy (w przysz³oœci).

Znajdowanie i usuwanie b³êdów

Defekty, które napotka³eœ dotychczas w swoich programach, sprowa-

dza³y siê prawdopodobnie do prostych b³êdów pisowni i sk³adni. Co ro-

biæ, jeœli natrafimy na powa¿niejszy b³¹d w programie – taki, którego nie

mo¿na znaleŸæ i poprawiæ przez proste przejrzenie obiektów, w³aœci-

woœci i instrukcji? Œrodowisko Visual Studio .NET zawiera wiele narzê-

dzi, które pomagaj¹ przy wyszukiwaniu i poprawianiu b³êdów. Narzê-

dzia te nie zapobiegaj¹ powstawaniu b³êdów, ale u³atwiaj¹ ¿ycie w przy-

padku ich wyst¹pienia.

Edytor kodu

oznacza

niepoprawne

instrukcje

niebiesk¹ falist¹

lini¹.

Trzy typy b³êdów

W programie Visual Basic mog¹ wyst¹piæ b³êdy trojakiego rodzaju:

b³êdy sk³adniowe, b³êdy czasu wykonywania i b³êdy logiczne.

B³¹d sk³adniowy ( b³¹d kompilacji ) jest pomy³k¹ (na przyk³ad niepra-

wid³owo zapisan¹ nazw¹ w³aœciwoœci), która narusza regu³y Visual

Basica. Œrodowisko potrafi wskazaæ kilka typów b³êdów sk³adnio-

wych w programach na etapie pisania kodu i nie pozwala uruchomiæ

programu, zanim b³¹d nie zostanie usuniêty.

B³¹d czasu wykonywania powoduje nieoczekiwane przerwanie dzia³a-

j¹cego ju¿ programu. B³êdy takie wystêpuj¹, gdy jakieœ zdarzenie ze-

wnêtrzne lub niewykryty b³¹d sk³adniowy zmusi program do za-

trzymania. B³¹d czasu wykonywania pojawi siê na przyk³ad wtedy,

gdy Ÿle wpiszesz nazwê programu w metodzie System.Dra-

wing.Image.FromFile lub spróbujesz odczytaæ dyskietkê ze stacji

niezawieraj¹cej dyskietki.

B³¹d logiczny to inaczej b³¹d algorytmu – pomy³ka skutkuj¹ca uzyski-

waniem nieprawid³owych b¹dŸ fa³szywych wyników. Wiêkszoœæ

czynnoœci debugowania wi¹¿e siê ze œledzeniem b³êdów logicznych

wprowadzonych przez programistê.

Jeœli napotkasz b³¹d sk³adniowy, czêsto mo¿esz rozwi¹zaæ problem

dziêki systemowi pomocy online, który oferuje informacje dotycz¹ce ko-

munikatów o b³êdach. B³¹d sk³adniowy mo¿na usun¹æ, zwracaj¹c bacz-

n¹ uwagê na prawid³ow¹ sk³adniê funkcji, obiektów, metod i w³aœciwo-

œci. W edytorze kodu b³êdne instrukcje s¹ oznaczone niebiesk¹ falist¹

lini¹. Wiêcej informacji na temat podkreœlenia mo¿na odczytaæ z etykiet-

ki, która pojawia w chwilê po najechaniu na liniê wskaŸnikiem myszy.

Poni¿sza instrukcja pokazuje komunikat o b³êdzie, który pojawia siê

w Visual Studio w przypadku nieprawid³owego wpisania s³owa Case

( Csae zamiast Case ). Wpisz b³êdne s³owo, usuñ z niego kursor, ¿eby poja-

Rozdzia³ 8

Usuwanie b³êdów z programów

211

wi³a siê falista linia, i najedŸ na nie wskaŸnikiem myszy. Zostanie wy-

œwietlony komunikat w etykietce.

B³êdy sk³adniowe s¹ rozpoznawane przez kompilator Visual Basica

ju¿ na etapie wpisywania programu w edytorze kodu.

B³êdy czasu

wykonywania

wymagaj¹

poprawienia

kodu lub

rozbudowanej

obs³ugi b³êdów.

B³¹d czasu wykonywania mo¿na czêsto poprawiæ przez zmianê kodu

programu. Jeœli na przyk³ad do obiektu pola rysunku ³adowana jest nie-

poprawnie mapa bitowa, powodem b³êdu mo¿e byæ po prostu niepo-

prawnie zapisana œcie¿ka. Jest to jednak przyk³ad trywialny. Szkoda, ¿e

nie wszystkie b³êdy czasu wykonywania s¹ tak prozaiczne. Wiele z nich

wymaga g³êbszej ingerencji – strukturalnej obs³ugi wyj¹tków, któr¹ sta-

nowi specjalny blok kodu uruchamiany w przypadku pojawienia siê

b³êdu czasu wykonywania. Blok ten mo¿e „obejœæ” b³êdne miejsce w

programie przez skorygowanie warunków panuj¹cych w programie na

takie, które nie bêd¹ powodowa³y ponownych b³êdów. Nowa sk³adnia

strukturalnej obs³ugi wyj¹tków omówiona jest w rozdziale 9.

Proces

znajdowania

i poprawiania

b³êdów

w programie

nazywa siê

debugowaniem .

Identyfikowanie b³êdów logicznych

B³êdy logiczne w programach czêsto trudno usun¹æ. S¹ one skutkiem

b³êdnego rozumowania i planowania, a nie nieporozumieniem wyni-

kaj¹cym z literówki. Rozwa¿ nastêpuj¹c¹ instrukcjê If...Then, która bada

dwa wyra¿enia warunkowe i wyœwietla jeden z komunikatów w zale¿-

noœci od wyniku:

If Age > 13 And Age < 20 Then

TextBox2.Text = "You're a teenager"

' jesteœ nastolatkiem

Else

TextBox2.Text = "You're not a teenager"

' nie jesteœ nastolatkiem

End If

212 Czêœæ II Podstawy programowania

Uwaga W krajach angielskojêzycznych nastolatek to osoba maj¹ca od

13 do 19 lat w³¹cznie, a to ze wzglêdu na fakt, i¿ koñcówkê „-naœcie”

(- teen ) maj¹ liczebniki od 13 do 19 ( thirteen , fourteen , ... nineteen ). Koñców-

ki tej nie maj¹ liczebniki jedenaœcie ( eleven ) i dwanaœcie ( twelve ). Teenager

to po angielsku nastolatek ( przyp. t³um. ).

Czy widzisz b³¹d? Powy¿sza instrukcja niepoprawnie kwalifikuje osoby

maj¹ce równo 13 lat (dla takiego wieku instrukcja generuje komunikat

„Nie jesteœ nastolatkiem”). Ten typ b³êdu nie wynika ze sk³adni (instruk-

cje s¹ zapisane poprawnie). Przyczyn¹ jego jest niestaranne opracowanie

warunku. Poprawna wersja wygl¹da tak:

If Age >= 13 And Age < 20 Then

Trudno uwierzyæ, ale ten typ b³êdu nale¿y do najczêœciej pope³nianych

w programach Visual Basica. Mamy tutaj kod dzia³aj¹cy poprawnie

w wiêkszoœci przypadków, ale nie we wszystkich. W takiej sytuacji naj-

trudniej trafiæ z diagnoz¹.

Podstawy debugowania, czyli tryb œledzenia

Jednym ze sposobów wyszukiwania b³êdu logicznego jest wykonywa-

nie kodu programu wiersz po wierszu i sprawdzanie zawartoœci zmien-

nych oraz ich zmian w wyniku dzia³ania pojedynczych instrukcji. Po-

zwala na to tryb œledzenia , do którego mo¿na przejœæ w trakcie dzia³ania

programu. W trybie tym mo¿liwe jest ogl¹danie kodu w edytorze. To tak

jakby siedzieæ w kokpicie samolotu i obserwowaæ wszystkie poczynania

pilotów, a nawet samemu chwytaæ za stery.

Podczas debugowania aplikacji trzeba u¿ywaæ paska narzêdzi Debug

(usuwanie b³êdów) – specjalnego paska z przyciskami s³u¿¹cymi wy³¹cz-

nie do œledzenia b³êdów. Pasek ten mo¿na zobaczyæ na poni¿szej ilustra-

cji. Mo¿na go otworzyæ, klikaj¹c polecenie Debug z menu View (widok).

Break All (przerwij wszystko)

Step Out (wyjdŸ z procedury)

Hexadecimal Display (wyœwietlanie

w systemie szesnastkowym)

Start

Restart (uruchom ponownie)

Stop Debugging (przerwij debugowanie)

Breakpoints (punkty przerwañ)

Show Next Statement (poka¿ kolejn¹ instrukcjê)

Step Over (wykonaj krokowo

bez wchodzenia do procedur)

Step Into (wykonaj krokowo z wchodzeniem do procedur)

Tryb œledzenia

umo¿liwia

kontrolowanie

wykonywania

programu

instrukcja po

instrukcji.

Rozdzia³ 8

Usuwanie b³êdów z programów

213

W poni¿szym æwiczeniu ustawisz punkt przerwania, a potem, pracuj¹c

w trybie œledzenia, znajdziesz i usuniesz b³¹d logiczny wykryty wcze-

œniej w instrukcji If...Then (b³¹d jest zawarty w programie). Aby wyizolo-

waæ problem, bêdziesz uruchamiaæ program krokowo za pomoc¹ przy-

cisku Step Into (wykonaj krokowo) z paska Debug . Za pomoc¹ okna

Autos (czujki automatyczne) bêdziesz sprawdzaæ wartoœci kluczowych

zmiennych programu i w³aœciwoœci. Przyjrzyj siê uwa¿nie tym techni-

kom. Mog¹ one okazaæ siê przydatne w wielu twoich póŸniejszych pro-

jektach.

przycisk Start

(uruchom)

Analizowanie programu Debug Test

1. Uruchom Visual Studio.

2. Wybierz z menu File (plik) polecenie Open (otwórz) i kliknij opcjê

Project (projekt).

Otworzy siê okno dialogowe Open Project (otwórz projekt).

3. Otwórz projekt Debug Test (test debugowania) z folderu c:\vbnetsbs\

chap08\debug test.

Projekt zostanie otwarty w œrodowisku programowania.

4. Jeœli formularz nie jest widoczny, wyœwietl go.

Program Debug Test pyta u¿ytkownika o wiek. Kiedy u¿ytkownik

kliknie przycisk Test , program informuje u¿ytkownika, czy jest na-

stolatkiem. Program ma wspomniany wczeœniej w rozdziale pro-

blem z 13-latkami. Otworzysz teraz pasek Debug i ustawisz punkt

przerwania, aby znaleŸæ problem.

5. Jeœli pasek Debug nie jest widoczny, kliknij menu View (widok),

wska¿ polecenie Toolbars (paski narzêdzi), a potem kliknij opcjê Debug .

Pasek Debug pojawi siê pod paskiem Standard .

6. Kliknij przycisk Start (uruchom) na pasku Debug .

Program zostanie uruchomiony i wyœwietli formularz Debug Test.

7. Usuñ 0 z pola do wpisywania wieku, wpisz 14 , po czym kliknij przy-

cisk Test .

Program wyœwietli komunikat „You're a teenager”. Jak dot¹d pro-

gram podaje wynik poprawny.

8. Wpisz 13 w polu do wpisywania wieku i kliknij przycisk Test .

Program wyœwietli komunikat „You're not a teenager”, jak pokaza-

no na rysunku:

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: