1.komprehensywne poznanie
-poznanie doskonałe,przysługuje tylko Bogu.
2.z transtednencja coś
- filozoficzny termin mający wiele różnych, lecz spokrewnionych znaczeń; m.in.:"istnienie na zewnątrz, poza (ponad) czymś, w szczególności: istnienie przedmiotu poznania poza umysłem poznającym, bądź bytu absolutnego poza rzeczywistością poznającego". Określenie wywodzące się z kultury rzymskohellenistycznej z biegiem czasu wyewoluowało do kultury judeochrześcijańskiej, później zostało spopularyzowane w innym znaczeniu przez Immanuela Kanta w jego filozofii. Transcendencja stała się również słowem-kluczem do zrozumienia tradycji i rytuałów szamańskich ludów eurazjatyckich. Transcendencja (religia)
3.Co to jest epistemologia
-teoria poznania, ewentualnie gnoseologia - dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością. Epistemologia rozważa naturę takich pojęć jak: prawda, przekonanie, sąd, spostrzeganie, wiedza czy uzasadnienie.
n Teoria poznania
n Odkrywanie sposobów w jakie zdobywamy i poszerzamy naszą wiedzę, oraz standardy oceny wiarygodności twierdzeń poznawczych
n Kwestia wiarygodności danych zmysłowych
4.Jaka nauka odpowiada na pytanie co jest
-metafizyka
5. Stanowisko Platona nt. empiryzmu
-był stanowczym wrogiem empiryzmu
6.Filozofia praktyczna(tez w ujeciu Platona)
-Dział filozofii wyróżniony przez Arystotelesa. Obejmuje etykę i politykę.
Platon-> Najważniejsza jest idea dobra mająca normować życie ,idealizm, transcendentalizm.
7.Co to jest dialektyka
n -Przeciwieństwa powstają z przeciwieństw: z silniejszego słabsze, ze spania czuwanie, z życia śmierć (Sokrates w Fedonie) – dialektyczny dowód na nieśmiertelność duszy (rozumnej, kierującej, czyli wiedzy apriorycznej o wzorcach i absolutnych normach)
n Dialektyczny konflikt
n Pochodzi od gr. dialegein = dyskutować, dwugłos
n Przykładem takiej dialektyki są same dialogi Platona
n Dialektyka bywała również utożsamiana z logiką
n Z dialektyką wiążą się SPRZECZNOŚCI, przeciwstawne argumenty – w tym sensie u Platona dialektyka jedności i różnorodność w bycie, stałości i zmiany (próba rozwiązania problemu Parmenidesa)
n Wirtuozem dialektyki był HEGEL
8.Kartezjusz
n -Dualizm Kartezjusza zakładał, że istnieją dwie różne substancje: ciało i dusza, ale:
Nie potrafił wyjaśnić jak na siebie oddziałują
n Dał on początek wielu rożnym pomysłom na istotę oddziaływania między tym, co fizyczne a tym, co psychiczne. Jedni potrzebowali do rozwiązania logicznych niekonsekwencji dualizmu Boga (absolut) inni nie potrzebowali nawet „ja”
Jako filozof Kartezjusz był skrajnym racjonalistą. Próbował on różnych doświadczeń by zastosować do filozofii swoją, wziętą z matematyki zasadę znalezienia podstawowego aksjomatu, który by był absolutnie pewny i od którego można by wywieść drogą dedukcji resztę systemu. Analizując podstawy wszystkich sobie znanych systemów filozoficznych, zauważył, że niemal dla każdego stwierdzenia filozoficznego można sformułować jego antytezę i że nie ma sposobu aby ustalić, które z tych twierdzeń jest prawdziwe. Jedyną rzeczą, której nie da się zaprzeczyć jest to, że w danym momencie myślimy.
9.Monady Leibniza
-Świat jest zbiorowiskiem monad czyli indywidualnych jednostek siły. Jest ich nieskończenie wiele i różnią się między sobą stopniem doskonałości ,nie ma dwóch jednakowych monad. Organizmy są zbiorami monad ,a dusza jest tylko monadą centralną.
10.Fenomenalizm
-Reguła fenomenalizmu (nie ma realnej różnicy między „istotą” a „zjawiskiem”, orzekamy z doświadczenia o ukrytych przyczynach).
Pogląd filozoficzny głoszący iż bezpośrednio dostępne są ludziom tylko układy doznań zmysłowych i emocjonalnych (nazywane fenomenami) i nie istnieje możliwość bezpośredniego poznania bytów "samych w sobie". Pogląd ten pozostaje w opozycji do esencjalizmu. Koncepcję fenomenalizmu wprowadzili do nowożytnej, europejskiej filozofii George Berkeley i David Hume
11.Pragmatyzm
-Pragmatyzm - system filozoficzny, którego podstawowym elementem jest pragmatyczna teoria prawdy. Postulował praktyczny sposób myślenia i działania, uzależniający prawdziwość twierdzeń od ich użyteczności. Należy odróżnić go od pragmatyki. Pragma – działanie. Ch. Peirce (twórca), W. James (propagator).
n Kryterium użyteczności (szczególnie, ale nie tylko do interpretacji ludzkich postaw)
n Pierwotnie pragmatyzm był teorią epistemologiczną, a filozofia traktowana była przez ich jako dogodne narzędzie rozwiązywania problemów praktycznych
Głównymi przedstawicielami byli Charles Sanders Peirce, który stworzył nazwę "pragmatyzm" i opracował istotne idee systemu oraz William James
13.Mounier (osoby-jednostki)
-Człowiek to jedność osoby oraz jednostki. Człowiek jako persona.
14.Utylitaryzm
-postawa zwana tez filozofią zdrowego rozsądku. Postępowanie jest słuszne jeśli prowadzi do uzyskania jak największej ilości szczęścia.
Francis Hutcheson, Shaftesbury, Hume, Jeremy Bentham i James Mill.
15."Co to jest entelechia szczeniaka?
-możliwość odbierania wrażeń z zewnętrznego świata i poruszania się.
16.Czym zajmuje się etyka
-dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne.
Występuje indywidualna i społeczna.
17.Czym jest czas w filozofii Kanta
-jest koniecznym wyobrażeniem leżącym u podłoża wszystkich zjawisk. Jest formą wewn.
Zmysłu- postrzegamy go odczuwamy jego wpływ. Dany jest człowiekowi apriori. Czas może istnieć bez zjawisk.
19. Jaka filozofia porusza temat życia
-Nietzsche , filozofia krytyczna ?
20. Czym jest idea u Platona
n - Poza zmiennym światem zjawisk istnieje coś niezmiennego – inny świat czystych treści, zwanych IDEAMI
n Wszystko, co postrzegamy zmysłami jest kopią, projekcją tych treści
Bytami niezależnymi, niezmiennymi IDEE - niematerialne, wieczne i niezmienne istotności. To prawzory tego, co realne, według nich zostały ukształtowane przedmioty świata widzialnego
-Prawzory
21. Twierdzenie, wielu pozytywistów było radykalnymi empirystami (jest prawdziwe czy nie, po części nieprawdziwe czy po części prawdziwe)
-Podglądy odnośnie wiedzy, metod uzasadniania, demarkacji ewoluowały od skrajnego empiryzmu do konwencjonalizmu, co osłabiało stanowisko wyjściowe pozytywizmu, którego empiryzm jest podstawą
22. Powołanie, wcielenie, wspólnota to wymiary ?
-Mounier -> wymiary osoby? Personalizm , realizm personalistyczny (coś takiego)
23. W fil. analitycznej język jest
-odgrywa aktywną rolę w zdobywaniu wiedzy na temat świata ,bardzo ważny
24. Utylitaryzm cenił
-przyjemności , szczęście ,zadowolenie jak największej ilości osób,
25. Fenomenologia zajmowała się
-apriorycznym poznaniem istoty przedmiotów , polega na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio dane.
Fenomenologia w kategoriach metody:
1. to metoda opisowa zmierzająca do realności rzeczy.
2. jej cechą jej jest redukcja, branie w nawias uprzedzeń teoretycznych, „to jedna z najlepszych dróg ujawnienia naszych spontanicznych, przedrefleksyjnych sposobów radzenia sobie ze światem".
3. to poszukiwanie esencji poprzez swobodne wyobrażeniowe uzmiennienie
4. intencjonalność czyli świadomość zawsze skierowaną ku czemuś. Jest ona „u początków fenomenologii całkowicie niezbędnym pojęciem wyjściowym
26.Według jakiej doktryny filozoficznej o każdej rzeczy można przypisać dwa sądy sprzeczne? -Sofiści ( np. Protagoras, Gorgiasz)
28. Co stanowi zasadę ruchu ciała u Platona? -Dusza.
29. Z czym można utożsamić cnotę u Arystotelesa? -Z umiarem, z tzw. „złotym środkiem” między skrajnościami, np. męstwo jako środek między tchórzostwem, a zuchwalstwem
30. Z którym filozofem łączy się formuła "złotego środka"? -Arystotelesem
31.Poziomy duszy u Platona
-pożądliwość; *popędliwość; *rozumność
32.Elementy umysłu wg Platona:
-rozumny, emocjonalny ( akty woli) i wegetatywny (cielesne pragnienia)
32. Poziomy duszy u Arystotelesa -Wegetatywna ( odpowiedzialna za odżywianie i rośnięcie, stanowi formę roślin, ludzi i zwierząt) Zmysłowa ( zdolność do postrzegania i poruszania się; zwierzęta i ludzie), Rozumna (u ludzi)
33.Jak brzmi główny postulat Sokratesa?
-Samowiedza, poznanie siebie
· Wiara w absolutne znaczenie dobra i cnoty. Sokrates głosił, że cnota (gr. arete, starożytne pojęcie oznaczające tężyznę życiową, szlachetność, dzielność) jest dobrem bezwzględnym, czym przeciwstawiał się relatywizmowi sofistów. Jest też dobrem najwyższym, o które człowiek winien zabiegać, nie licząc się z niebezpieczeństwami i śmiercią
· Tożsamość dobra i wiedzy. Według Sokratesa cnota jest wiedzą Ludzie czynią źle z niewiedzy, czy raczej wiedzy pozornej. Stanowisko takie nazywa się intelektualizmem etycznym. Wynika z niego, że cnoty można się nauczyć, a od nas samych zależy, czy dobro to nabędziemy.
· Wypracowanie metody dochodzenia do prawdy, a tym samym do cnoty: jest nią specjalnego rodzaju dyskusja, zwana dialektyką. W swoich rozmowach z Ateńczykami Sokrates posługiwał się dwiema metodami:
o metoda elenktyczna - sprawdzanie i zbijanie twierdzeń rozmówcy poprzez wyprowadzanie z nich konsekwencji doprowadzających w końcu do tezy absurdalnej lub sprzecznej z twierdzeniem pierwotnym (aporii);
o metoda majeutyczna (dosł. położnicza) - polega na dopomożeniu uczniowi w uświadomieniu sobie prawdy, którą już posiada, poprzez umiejętne stawianie pytań; wg Sokratesa tylko ludzie brzemienni posiadali wrodzone intuicje o wiedzy.
Według świadectwa Arystotelesa Sokrates stosował metodę indukcyjną: ustalał definicję np. odwagi, uogólniając i szukając wspólnych cech poszczególnych wypadków odwagi.
34.Jakie władze duszy wyróżnia Arystoteles?
-władze nieograniczone?
Twierdził że dusza to energia ciała organicznego, a to pociąga za sobą nierozłączność duszy i ciała. Ciało nie może istnieć bez duszy, a dusza bez ciała. Dusza ma tyle funkcji co ciało, Arystoteles wyróżnia trzy typy dusz: dusza roślinna (najniższej rangi), dusza zwierzęca ( bogatsza o zmysły), dusza rozumna (najdoskonalsza, posiadająca najwyższą zdolność jaką jest rozum).35. Czym jest prawda według Sofistów? -Pojęciem względnym – każdy ma własną prawdę
36.. Co oznacza sformułowanie homo-mensura? -Człowiek jest miarą wszechrzeczy
37.. Czym jest retoryka? -Krasomówstwo, sztuka pięknego wysławiania się i argumentacji.
38. Czym są idee u Platona? Bytami niezależnymi, niezmiennymi -IDEE - niematerialne, wieczne i niezmienne istotności. To prawzory tego, co realne, według nich zostały ukształtowane przedmioty świata widzialnego
39. Jak jest główna różnica między filozofią sofistyczną od filozofią przyrody? -Odcięcie się od mitów. Przeniesienie przedmiotu zainteresowania z przyrody na człowieka.
40. Czym jest Demiurg? -Jest to boski budowniczy świata. Stworzyciel
41. Kto wymyślił pojęcie duszy? -Platon
42. Kto wprowadził do filozofii postulat: gnothi seauton? -Sokrates „poznaj siebie samego”
43. Który filozof postulował w filozofii zasadę homo mensura? -Protagoras z Abdery.
44. Kto jako pierwszy oparł swoja filozofię na koncepcji nierozerwalności formy i materii? -Arystoteles
45. Czy według Augustyna poznanie dokonuje się dzięki zmysłom czy dzięki duszy?
-dzięki duszy tomasz-Święty Augustyn poszukiwał sposobu poznania, które nie podlegałoby błędom. Wiadomo, iż nasze zmysły mogą nas mylić, dlatego jego nauka miała być od nich wolna i miała stać się niezawodnym punktem wyjścia dla wiedzy. Odkrył, że błędy powstają głównie poprzez wypowiadanie twierdzeń o rzeczach, ale nie powstają, gdy mówimy o zjawiskach. "Nie twierdź więcej jak to, że tobie rzeczy się takimi przedstawiają, a nie będziesz miał zawodu" . Augustyn jako najlepszą drogę poznania wybrał więc wgląd w treści zawarte w duszy człowieka. Zerwał więc z zasadą obiektywizmu i sensualizmu, tzn. odrzucił stanowiska, które polegały na szukaniu prawdy w świecie zewnętrznym, na drodze zmysłowego kontaktu z tym światem; nawiązywał natomiast do spirytualistycznej teorii poznania Platona, gdzie poznanie prawdy polega na uświadomieniu sobie przez duszę wiedzy, która jest w niej zawarta w postaci gotowej. Wiedza płynąca bezpośrednio z duszy jest bezwzględnie pewna, natomiast ta druga jest zawodna i do niczego nieprzydatna. Augustyn szukając sposobu poznania, który mógł być niezawodnym źródłem prawdy natrafił na źródło w duszy człowieka zwróconym ku jej własnym przeżyciom wewnętrznym. ”Wejdź w samego siebie. We wnętrzu człowieka mieszka prawda” . Święty Augustyn uważał, iż nasze własne myśli, do których bezpośredni dostęp mamy my sami , są najpewniejszymi ze wszystkich faktami. „Wszystko jest wątp...
tysiunia89