I
1. torebka stawowa
Torebka stawowa (capsula articularis) – łączy powierzchnie stawowe kości i tworzy osłonę stawu. Składa się z warstwy włóknistej i maziowej.
błona włóknista (membrana fibrosa) – zawiera włókna klejodajne i mniej elastycznych. Zewnętrzne, wzmacniające wiązki włókien to więzadła (ligamenta). Wpływają one na rodzaj i zakres ruchów w stawie.
Błona maziowa (membrana synovialis) – jest cienka, delikatna, bogato unaczyniona i unerwiona. Na powierzchni wewnętrznej pokryta jest komórkami łącznotkankowymi, które wydzielają maź stawową. To gęsty ciągnący się płyn. Jej zadanie to zmniejszanie do minimum tarcia w stawie. Jest jakby smarem
2. szpik kostny
Szpik kostny (medulla ossium) – wypełnia wnętrze jam szpikowych w trzonach kości długich i drobne jamy między beleczkami w istocie gąbczastej. Rozróżniamy szpik czerwony i żółty. Jego ogólna objętość to 3000 – 4000 tyś. cm. szpik czerwony (medulla ossium rubra). Występuje głównie w istocie gąbczastej i jest narządem krwiotwórczym. Powstają w nim krwinki czerwone i białe. Szpik kostny żółty (medulla ossium flava). Zawiera znaczną liczbę komórek tłuszczowych znajdujących się w jamach szpikowych kości długich.
3. rdzeń przedłużony
POŁOŻENIE:
Pomiędzy rdzeniem kręgowym a rdzeniem przedłużonym nie ma wyraźnej granicy. Umowną granicą jest płaszczyzna przechodząca przez wielki otwór kości potylicznej. Górną granicę rdzenia przedłużonego stanowi, po stronie przedniej, tylny brzeg mostu.
BUDOWA:
W rdzeniu przedłużonym wyróżnia się powierzchnię podstawną (przednią) i powierzchnię grzbietową (tylną).
Na powierzchni podstawnej znajduje się szczelina pośrodkowa przednia. Stanowi ona przedłużenie takiej samej szczeliny znajdującej się w rdzeniu kręgowym. Po obu stronach szczeliny są dwie wyniosłości zwane piramidami utworzone przez włókna ruchowe dróg korowo – rdzeniowych (drogi piramidowe) łączące komórki nerwowe kory mózgowej z komórkami ruchowymi rogów przednich rdzenia kręgowego. Większa część włókien drogi piramidowej przechodzi na stronę przeciwną, tworząc skrzyżowanie piramid, (niektórzy anatomowie uważają to miejsce za granice miedzy rdzeniem przedłużonym a rdzeniem kręgowym). Po bokach piramid przebiegają sznury rdzenia przedłużonego – prawy i lewy. (odpowiadają one analogicznym sznurom rdzenia kręgowego). Sznury boczne rdzenia przedłużonego kończą się widocznymi na jego powierzchni oliwkami (przebiegają tędy drogi móżdżkowo – rdzeniowej grzbietowej).
Na powierzchni grzbietowej znajduje się sznur tylny, podzielony jeszcze w rdzeniu kręgowym (przez bruzdę pośrednią tylną) na pęczek smukły i pęczek klinowaty kończące się odpowiednio: guzkiem jądra smukłego i guzkiem jądra klinowatego. Sznur tylny przedłuża się do móżdżku w postaci konaru dolnego móżdżku.
FUNKCJA:
W rdzeniu przedłużonym znajdują się ośrodki nerwowe takich wrodzonych czynności odruchowych jak: ssanie, żucie, połykanie, wymioty, kichanie, kaszel, mruganie powiek, ruchy oddechowe, regulacja czynności serca, rozszerzanie naczyń krwionośnych, wydzielanie potu, regulacja przemiany materii.
Z udziałem rdzenia przedłużonego zachodzi kilka odruchów orientacyjnych człowieka w przestrzeni. W rdzeniu przedłużonym, tak jak w rdzeniu kręgowym są skupienia istoty szarej, tworzące jądra ruchowe i czuciowe. Z jąder wychodzą na obwód nerwy czaszkowe: nerw twarzowy (VII), przedsionkowo – ślimakowy (VIII), językowo – gardłowy (IX), błędny (X), korzenie czaszkowe nerwu dodatkowego (XI), nerw podjęzykowy (XII). W rdzeniu przedłużonym występują również jądra, które przekazują bodźce do innych części mózgowia.
4. połaczenia kkg i ich klasyfikacja
STAW MOSTKOWO – OBOJCZYKOWY (articulatio sternoclavicularis)
Łączy rękojeść mostka z końcem mostkowym obojczyka, pow staw: pow mostk obojczyka i wcięcie obojczykowe mostka; nieregularny, III st swobod; r: unoszenie, opuszczanie, wysuwanie, cofanie, skręt do wewn i na zewn
Więz: obojczyk przednie i tylne, żebrowo-obojczykowe, międzyobojczykowe
Występ krążek stawowy
STAW BARKOWO – OBOJCZYKOWY (art. Acromioclavicularis)
1. powstaje między końcem barkowym obojczyka a brzegiem przyśrodkowym wyrostka barkowego łopatki.
2. powierzchnie stawowe: barkowa i obojczykowa.
3. to staw nieregularny, III stopnia swobody.
4. ruchy: unoszenie – obniżanie, wysuwanie – cofanie, skręt wewnętrzny – skręt zewnętrzny to ruchy obrotowe
5. więzadła:
- barkowo-obojczykowe górne i dolne ( lig. Acromioclaviculare superior et inferior) – biegnie od powierzchni górnej końca barkowego obojczyka do wyrostka barkowego łopatki.
- kruczo-obojczykowe (lig. Coracoclaviculare) – od guzka stożkowatego obojczyka do powierzchni górnej wyrostka kruczego łopatki. dzieli się na dwa pasma (lig czworoboczne, trapezoideum) od kresy czworobocznej obojczyka i (lig. Stożkowe, conoideum) od guzka stożkowatego obojczyka.
Może występować krążek stawowy.
WIĘZOZROSTY ŁOPATKI
1. Więzadło kruczo-barkowe (lig. Coracoacromiale) od powierzchni tylnej wyrostka kruczego do brzegu przedniego wyrostka barkowego.
2. Więzadło poprzeczne łopatki górne (lig. Transversum scapulae superior) rozpięte nad wcięciem łopatki
3. Więzadło poprzeczne łopatki dolne (lig. Transversum scapulae inferius) od bocznego brzegu grzebienia łopatki do tylnego brzegu panewki stawowej.
STAW RAMIENNY (art. Humeri)
1. powstaje między łopatką a kością ramieniową
2. powierzchnie stawowe: wydrążenie czyli panewka stawowa łopatki a głową kości ramieniowej
3. to staw kulisty wolny, III stopień swobody
4. ruchy: zginanie – prostowanie, nawracanie – odwracanie, odwodzenie – przywodzenie
- kruczo-ramienne (lig. coracohumerale) – od podstawy i brzegu bocznym wyrostka kruczego do guzków kości ramiennej, wzmacnia torebkę.
- Obrąbkowo-ramienne (ligg glenohumeralia)- od szyjki anatomicznej k. ramiennej do brzegu obrąbka stawowego panewki (wyróżniamy górne, środkowe i dolne)
Występuje obrąbek stawowy
STAW ŁOKCIOWY (art. Cubiti)
Dzieli się na:
- ramienno-promienowy (humeroradialis):
1. powierzchnie stawowe: główka kości ramieniowej, dołek głowy kości promieniowej
2. to staw obrotowo zawiasowy, II stopień swobody
3. ruchy: zginanie-prostowanie, nawracanie-odwracanie.
- ramienno-łokciowy (humeroulnaris):
1. powierzchnie stawowe: bloczek kości ramieniowej, wcięcie bloczkowe kości łokciowej
2. to staw I stopnia swobody, zawiasowy.
3. ruchy: zginanie-prostowanie.
- promieniowo-łokciowy bliższy (radioulnaris proximalis)
1. powierzchnie stawowe: obwód stawowy głowy k. promieniowej (circumferentia art.), wcięcie promieniowe k. łokciowej (incisura radialis)
2. to staw obrotowy, I stopień swobody
3. ruchy: odwracanie-nawracanie.
Staw łokciowy jest stawem II stopnia swobody pod warunkiem jego zgięcia.
WIĘZADŁA:
- poboczne łokciowe (lig. Collaterale ulnare) – biegnie od nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej do brzegu przyśrodkowego wcięcia bloczkowego kości łokciowej.
- Poboczne promieniowe (collaterale radiale) – biegnie od nadkłykcia bocznego kości ramieniowej. Dzieli się na dwa ramiona, obejmując głowę kości promieniowej i brzeg promieniowego wcięcia kości łokciowej.
- Pierścieniowe kości promieniowej (anulare radii) - przyczepia się do brzegów wcięcia promieniowego k.łokciowej i obejmuje obwód stawowy głowy k. promieniowej.
Czworokątne (lig. quadratum) rozpięte między dolnym brzegiem wcięcia promieniowego k. łokciowej a cz. szyjki k. promieniowej
STAW PROMIENIOWO-ŁOKCIOWY DALSZY (art. Radio-ulnaris distalis)
1. powstaje między kością promieniową a łokciową
2. powierzchnie stawowe: głowa kości łokciowej, wcięcie łokciowe kości promieniowej
3. to staw obrotowy, I stopień swobody
4. ruchy: nawracanie – odwracanie
5. występują kaletki i krążek stawowy.
STAW PROMIENIOWO – NADGARSTKOWY (art. Radiocarpea)
1. łączy k. promieniową z szeregiem bliższym k. nadgarstka
2. powierzchnie stawowe: ¾ powierzchnia nadgarstkowa kości promieniowej, ¼ krążek stawowy
3. to staw eliptyczny, II stopnia swobody
4. ruchy: zginanie – prostowanie, odwodzenie – przywodzenie
- promieniowo – nadgarstkowe grzbietowe (lig. radiocarpeum dorsale) – biegnie od brzegu grzbietowego powierzchni stawowej nadgarstkowej k. promieniowej do powierzchni grzbietowej k. szeregu bliższego nadgarstka.
- promieniowo – nadgarstkowe dłoniowe (lig. radiocarpeum palmare) – biegnie od wyrostka rylcowatego kości promieniowej do szeregu bliższego nadgarstka i kości główkowatej.
- Poboczne promieniowe nadgarstka (lig. collaterale carpi radiale) – łączy wyrostek rylcowaty k. promieniowej z kością łódeczkowatą.
- Poboczne łokciowe nadgarstka (lig. collaterale carpi ulnare) – biegnie od wyrostka rylcowatego k.łokciowej do kości trójgraniastej i grochowatej.
- Łukowate dłoniowe nadgarstka (lig. arcuatum carpi palmare)- od wyrostka rylcowatego k. łokciowej dokoła głowy k. główkowatej i księżycowatej.
- łukowate grzbietowe nadgarstka (lig. arcuatum carpi dorsale) od k. łódeczkowatej do k. trójgraniastej
Staw śródnadgarstkowy (art. mediocarpea)
1. łączy oba szeregi kości nadgarstka.
2. powierzchnie stawowe: główkę i panewkę stawową tworzą powierzchnie stawowe sąsiadujących ze sobą kości nadgarstka.
Stawy międzynadgarstkowe (art.– nes. intercarpeae)
1. stawy te występują pomiędzy poszczególnymi kośćmi nadgarstka.
2. więzadła:
- międzynadgarstkowe dłoniowe (lig intercarpea palmaria)- od k. główkowatej do otaczających ją kości
- międzynadgarstkowe grzbietowe (lig intercarpea dorsalia) – przebiegają przeważnie poprzecznie lub skośnie od jednej kości do drugiej.
- międzynadgarstkowe międzykostne (lig intercarpea interossea)- łączy powierzchnie stawowe kości szeregu dalszego
- łokciowo – nadgarstkowe dłoniowe (lig ulnocarpeum palmare) - od wyrostka rylcowatego kości promieniowej do szeregu bliższego kości nadgarstka.
Więzadła stawów nadgarstkowo-śródręcznych i międzyśródręcznych
- nadgarstkowo-śródręczne dłoniowe i grzbietowe (lig carpometacarpea palmaria et dorsalia) łączą szereg dalszy k. nadgarstka z podstawami k. śródręcza II-V
- nadgarstkowo-śródręczne międzykostne (lig carpometacarpeum interosseum) od powierzchnie podstaw III i IV k. śródręcza do zwróconych do siebie powierzchni k. haczykowatej i główkowatej
- śródręczne dłoniowe, grzbietowe i międzykostne (lig metacarpea palmaria, dorsalia et interossea) wzmacniają one torebki stawów międzyśródręcznych
- troczek zginaczy (retinaculum flexorum) zwany więzadłem poprzecznym nadgarstka (lig carpi transversum) rozpięte między wyniosłością promieniową nadgarstka a łokciową.
5. morfolog kręgu i k.promieniowej
Pojedynczy kręg składa się z trzonu kręgu (corpus vertebrae); łuku kręgu (arcus vertebrae) oraz siedmiu wyrostków.
Trzon kręgu i łuk kręgu ograniczają otwór kręgowy (foramen vertebrae). Otwory kręgowe wszystkich kręgów tworzą kanał kręgowy (canalis vertebralis), wewnątrz którego biegnie rdzeń kręgowy (medulla spinalis).
Nieparzysty wyrostek kolczysty (processus spinosus) odchodzi od kręgu ku tyłowi lub w dół (ten wyrostek można wyczuć na plecach człowiaka). Parzyste wyrostki poprzeczne (processus transversi) biegną ku bokom. Ku górze i ku dołowi skierowane są także parzyste wyrostki stawowe górne i dolne (processus articulares superiores et inferiores), biorące udział w tworzeniu połączeń między kręgami.
KOŚĆ PROMIENIOWA – os radii
- caput radii – głowa kości promieniowej
- tuberositas radii – guzowatość kości promieniowej
- margo interosseus – brzeg międzykostny
- facies anterior – powierzchnia przednia
- incisura ulnari – wcięcie łokciowe
- facies articulerais carpea – powierzchnia stawowa nadgarstkowa
- margo anterior – brzeg przedni
- collum radii – szyjka kości promieniowej
- circumferentia articularis – obwód stawowy
II
1. odgałęzienia aorty
AORTA – rozpoczyna się w komorze lewej w rozszerzeniu zwanym opuszką aorty. Na ścianach opuszki znajdują się kieszonki zastawki pólksiężycowatej. Opuszka aorty przechodzi w aortę wstępującą, a ta z kolei w aortę wstępującą.
Od powierzchni wypukłej łuku aorty wychodzą trzy tętnice:
- pień ramienno – głowowy
- tętnica szyjna wspólna lewa
- tętnica podobojczykawa lewa.
2. nn czaszkowe
Nerwy czaszkowe (łac. nervi craniales) - 12 par nerwów, które wychodzą i/lub wchodzą bezpośrednio do mózgowia, w zależności od tego czy są to nerwy ruchowe, czuciowe, czy mieszane. Jądra początkowe tych nerwów znajdują się bezpośrednio w mózgu.
nerw błędny...
cvirek21