Chlor.doc

Czym jest chlor?

Chlor jest substancją używaną na codzień w przemyśle oraz składnikiem niektórych środków stosowanych w gospodarstwach domowych. Chlor jest zielono-żółtym gazem o ostrej, drażniącej woni-podobnej do zapachu wybielacza. Chlor może być przechowywany pod wysokim ciśnieniem jako ciecz, szczególnie podczas jego transportu lub magazynowania. Pomimo że sam chlor nie jest substancją łatwopalną, może on stać się materiałem wybuchowym podczas kontaktu z wieloma innymi pospolitymi chemikaliami, takimi jak na przykład alkohole, amoniak, czy paliwo.

Jako taka mieszanka chlor może stać się substancją łatwopalną, zdolną do podpalenia innych materiałów, takich jak drewno, papier lub włókna.

Niewskazane jest mieszanie wybielacza z innymi chemikaliami stosowanymi w gospodarstwie domowym, szczególnie amoniakiem, środkami zawierającymi amoniak, lub środkami o kwasowym odczynie (np.niektóre środki czyszczące lub drenujące). Grozi to wyzwoleniem niebezpiecznych ilości chloru lubinnych trujących gazów.

Jakie jest zastosowanie chloru?

Podczas Pierwszej Wojny Światowej chlor był pierwszą substancją użytą na większą skalę jako broń chemiczna. W dniu dzisiejszym chlor jest jednym z najczęściej używanych w przemyśle środków chemicznych. Jest on stosowany do produkcji niektórych rozpuszczalników, a także jako środek wybielający przy produkcji papieru i tkanin. Chlor jest również powszechnie stosowany jako środek bakteriobójczy lub odkażający. Chlorem odkaża się wodę w basenach, wodę pitną oraz ścieki i odpady przemysłowe.

W jaki sposób ludzie mogą mieć kontakt z chlorem?

Kontakt ze znaczną ilością chloru następuje najczęściej podczas procesów przemysłowych albo niezamierzonego uwolnienia chloru do środowiska. Większość bezpośrednich uwolnień chloru do środowiska naturalnego następuje do wody albo powietrza. Chlor, po znalezieniu sie w wodzie lub powietrzu, wchodzi w reakcje z innymi substancjami. Chlor może przedostać się także do wód gruntowych.

● Kontakt poprzez wdychanie chloru-najczęstsza metoda kontaktu z chlorem. Kontakt ten może nastąpić w centrach przemysłowych albo w ich pobliżu, ale także i w obrębie gospodarstw domowych. Używanie produktów gospodarstwa domowego zawierających chlor (np. wybielacza do prania lub środków do chlorowania wody w basenach) w większości przypadków nie wiąże się z kontaktem z gazem chloru. Pomimo wszystko, w sytuacji kiedy chlor byłby mieszany z innmi kwasowymi produktami gospodarstwa domowego (np. środkami do czyszczenia toalet) lub produktami amoniakowymi, niebezpieczne gazy mogą zostać wyzwolone.

● Kontakt poprzez żywność i napoje-woda pitna zawiera bardzo małe, niestanowiące zagrożenia dla zdrowia ilości chloru.

● Kontakt poprzez skórę-skóra zazwyczaj nie absorbuje dobrze chloru, jednak jego małe dawki mogą przniknąć do ciała podczas kontaktu skóry z silnie chlorowaną wodą lub glebą zawierającą znaczne ilości chloru, a także podczas kontaktu z chlorem występującym w postaci gazowej lub z wybielaczami. Pomimo, że istnieje możliwość przedostania się małych ilości chloru do ciała poprzez skórę, ich eliminacja z organizmu jest bardzo szybka. Chlor powoduje irytację skóry oraz uczucie jej pieczenia. Szczególnie narażone są błony śluzowe.

● Kontakt poprzez oczy. Oczy mogą zostać narażone na kontakt z chlorem poprzez chlorowaną wodę lub powietrze, w którym znajduje się chlor w postaci gazu. Wilgoć błon śluzowych oczu połączona z chlorem tworzy kwas mający działanie żrące.     W jaki sposób chlor może wpłynąć na ludzki stan zdrowia?

Stopień reakcji człowieka na kontak z każdą substancją chemiczną zależy od 3 głównych faktorów: ilości z jaką miało się kontakt, drogi kontaktu (powietrze, poprzez dotyk), oraz długości trwania kontaktu.

Symptomy krótkotrwałego (gwałtownego) kontaktu z chlorem:

● Krótkowtrwały kontakt z niskim stężeniem chloru w powietrzu rzadko prowadzi do trwałych zmian w płucach. Kontakt poprzez węch z odpowiednio chlorowaną wodą w basenie lub wodą pitną nie jest szkodliwy.

● Gwałtowny kontakt z mocnym koncentratem chloru może spowodować stężenie tej substancji w płucach (obrzęk płuc) i w jego efekcie problemy z oddychaniem, które jeśli nieleczone, mogą doprowadzić do zgonu. Płuca mogą zostać bezpośrednio podrażnione wdychaniem gazu chlorowego. W przeciągu kilku godzin od kontaktu z chlorem mogą pojawić się także takie symptomy jak kaszel czy zadyszka. Czas pojawienia się tych symptomów zależy od ilości chloru, z którym miało się kontakt. Większe stężenie chloru powoduje szybsze pojawienie się symptomów.

Kontakt z chlorem może również spowodować podrażnienie nosa i gardła, łzawienie oczu, kaszel, krwawienie z nosa, zawroty głowy, wymioty, bóle w klatce piersiowej, oraz osłabienie.

● Wypicie jakiejkolwiek substancji zawierającej chlor może spowodować wymioty, mdłości, ból w klatce piersiowej, podrażnienie gardła i żołądka. Wymioty będą miały zapach chloru.

● Konatkt z chlorem w postaci gazu może spowodować poważne podrażnienie i pieczenie oczu i skóry, prowadzące nawet do nieodwracalnych szkód. Wybielacz i inne ciekłe substancje zawierające chlor mogą parować, powodując podrażnienie błon śluzowych oczu, nosa i gardła. Wybielacz może doprowadzić do podrażnienia skóry podczas kontaktu z nim. ● Kiedy substancje zawierające chlor lub też ich opary znajdą się w kontakcie z wilgotnymi tkankami (na przykład błonami śluzowymi nosa, gardła i płuc) powstaje chlorowodór, mogący wyrządzić szkody w organiźmie.

● Kontakt z chlorem w formie cieczy (magazynowanym pod wysokim ciśnieniem jako gaz) powoduje odmrożenia i chemiczne poparzenie skóry.

● Największe ryzyko dla zdrowia podczas kontaktu z chlorem mają osoby starsze, palące papierosy oraz chorzy na płuca.                                                                                            Symptomy przewlekłego kontaku z chlorem:

● Długotrwały kontakt z niskim stężeniem chloru może doprowadzić do chorób płuc (bronchit, zadyszka, możliwe trwałe uszkodzenie wydolności płuc) i psucia się zębów.

● Dotychczasowe dane nie wskazują na to aby przewlekły kontakt z chlorem prowadził do zachorowań na raka lub do niepłodności.                                                                                     Jakie środki pierwszej pomocy należy podjąć po kontakcie z chlorem?

● Jeśli podejrzewa się kontakt z chlorem w formie ciekłej należy zdjąć wszelką odzież i umyć całe ciało wodą z mydłem. Odzież nie powinna być zdejmowana przez głowę-jeśli nie ma innej możliwości jej zdjęcia- należy wziąść nożyczki i rozciąć odzież, aby uniknąć dodatkowego kontaktu z chlorem. Skażona odzież nie powinna być dotykana. Choremu należy bezwzględnie zapewnić pomoc lekarską.

● W przypadku podrażnienia oczu i zaburzeń widzenia należy bezpośrednio płukać oczy bieżącą wodą przez conajmniej 15 minut (najlepiej 30 minut) i jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

● W przypadku wypicia/połknięcia chloru należy wstrzymać się od dalszego picia czegokolwiek. Nie należy próbować wymiotować. Lekarz powinien być skontaktowany jak najszybciej.

● Jeśli doszło do kontaktu skóry z ciekłym chlorem-skażona skóra powinna zostać umyta wodą w temperaturze pokojowej, aby usunąć chlor. Lekarz powinien być skontaktowany tak szybko, jak jest to możliwe.                                                                                                                            Jakie są metody leczenia skażenia chlorem?

Przede wszystkim należy odizolować skażoną osobę od źródła skażenia-chloru. Następnie należy oczyścić skażone miejsca z chloru tak szybko jak tylko jest to możliwe i umieścić chorego w szitalu pod fachową opieką medyczną. Odtruka przeciwchlorowa nie istnieje. W jaki sposób można zapobiec skażeniu chlorem lub zredukować jego efekty?

● Podczas pracy należy nosić ochronne ubranie robocze. Tablice ostrzegawcze o niebezpiecznych substancjach powinny być wywieszone w miejscu pracy.

● W czasie wypadku z chlorem lub też podczas intencjonalnego ataku chemicznego powinno się opuścić skażony obszar. Będąc na zewnątrz należy udać się w kierunku „pod wiatr”. Chlor jest cięższy niż powietrze, w związku z czym, będzie on opadał. Konsekwentnie w celu ochrony należy udać się na jak najwyższy punkt w terenie.