1.doc

1. POJĘCIA

Intuicjonizm- kierunek w teorii poznania XX w wg którego głównym lub jedynie wartościowym sposobem poznania jest intuicja. Za głównego przedstawiciela intuicjonizmu uważa się H. Bergsona, występuje on także w teorii zdrowego rozsądku i fenomenologii.

bergsonizm-H. Bergson- filozofia bliska romantykom. Bergson twierdzi,że tylko poprzez doświadczenia nie poznamy świata. Tylko wtedy tego dokonamyjeśli do dociekań doświadczalnych włączymy intuicję. W życiu należy wykorzystywać siły wewnętrzne. Filozofia ta wyzwala radośc życia. Bergsonizm to filozofia życia, wolności, intuicji Elan vitale- to wewnetrzna siła, która tkwi w człowieku, pomaga w jego słabym rozwoju. To ona (wew. siła) kieruje człowiekiem.

symbolizm- prąd artystyczny rozwijający się głównie w literaturze, malarstwie, muzyce, powstały i skodyfikowany programowo we francji ostatnich dekad XIX w. . Przenikną do literatury innych krajów gdzie stał się ważnym składnikiemnowatorskich poszukiwań estetycznopoetyckichw formacji modernizmu a potem takze awangardy.Nazwę prądu zaproponował More'as, który opublikował 18 września 1886 roku w La Figaro manifest La Symbolisme. Idea symbolizmu była formuowana w opozycji do romantyzmu i parnasizmu.Nowa sztuka" wroga jest dydaktyzmowi, deklamacji, fałszywej uczciwiści" i "obiektywnemu opisywaniu". Symbolizm sprzeciwiał się pozytywizmowi, realizmowi,naturalizmowi.

dekadencyzm- jeden z prądów modermizmu i swoisty aspekt symbolizmu ukształtowany we Francji końca XIX wieku. Uzyskał status wpływowej w wielu literaturach narodowych ideologii i pesymistycznych postaw wobec rzeczywistości wyrażającej się w skrajnym subiektywizmie, poczuciu schyłku , rozpaczliwej melancholii, nienasyceniu, ucieczce w wyrafinowanie, w proteście przeciwko trywialności mieszczańsiekgo życia i wyklęciu przez filisterskie społeczeństwo

freudyzm- (psychoanaliza)-  kierunek w psychiatrii i psychologii kierunek który ze wzgledu na odkrywcze koncepcjeobjaśniające osobowość ludzkąz niej nieświadomymi siłami psychicznymi odegrałistotną rolę w kształtowaniu się zarówno artystyczno- literackich sposobów  prezentacji wewnetrznego życia człowieka jak i w krystalizacji metod literaturoznawczych  uznających dzieło literackie  za swoisty materiał psychologiczny poddany nastepnie badaniu  w celu rozpoznania mechanizmow pisarstwa a takze utajonych sensów tekstu i jego świata przedstawionego. Został stworzony przez austriackiego neurologa i psychiatrę S. Freuda najpierw jako metoda terapii zaburzeń psychicznych i emocjonalnych, na podstawie której sam jego twórca i jego uczniowie zbudowali ogólny system teoretyczny. Składały się nań teorie dotyczące popędu seksualnego,nieświadomości, mechanizmów tłumienia i przeniesienia oparte na badaniach marzeń sennych, czynności pomyłkowych i błędów językowych.

nietzscheanizm- krytyka zasad moralnych,moralności panów, zsada nierówności społecznej, odrzucenie altruizmu,działanie poza dobrem i złem

symultanizm- zagadnienie z zakresu teatru, literatury i sztuki abstrakcyjnej. Polega na przedstawieniu kilku obrazów, zdarzeń jako rozgrywających się w tym samym czasie, a w różnych miejscach. W sztuce teatralnej konieczna jest odpowiednia dekoracja pozwalająca na taką akcję. Metoda popularna w Średniowieczu.W malarstwie abstrakcyjnym polega na wypełnianiu się barw.

formizm- ugrupowanie artystyczno- literackie o awangardowych intencjach, ale programowo nejednorodne. Twórczośc formistów była powiązana zarówno z kubizmem orfizmem, futuryzmem, ekspresjonizmem, dadaizmem jak i modernizmem, folklorem i tradycją ludową. Formiści działali w Krakowie od 1917-22 Należeli: Tytus Czyżewski, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Leon Chwisek,, Zbigniew i Andrzej Pronaszko. Początkowo współpracowali z z poznańskim "Buntem" i nazywali siebie ekspresjonistami. Grupa ta wypowiadała się głównie poprzez manifestację i działalnoścc plastyczną, chociaż formuowała także propozycję dotyczące literatury. Dążyli do stworzenia nowego stylu w sztuce, który łączył by nowotorstwo europejskie z rodzimym prymitywizmem(folklorem). Naczelnym pojęciem programu forma oparta na kompozycji, kolorze, technice. Miała ona dominować nad treścią. proponowano odlogicznianie poezji- komponowanie tekstów z przypadkowo zestawionych słów, co wprowadziłoby element niespodzianki, nieoczekiwanych skojarzeń.

FORMIZM(17-22)działało w Krakowie, zainteresowania kubizmem,orfizmem,futuryzmem,ekspresjonizmem i dadaizmem.tonUgrupowaniu.NadawaliPlastycy bracia:Pronaszkowie,Zamoyski,Rynkowski,Niesiołowski,Winkler,Gotlib,Husarski.Działacze:założyciel:Leon Chwistek(strefizm,podzial obrazu na strefy)Witkiewicz,Jankowski,MłodożeniecPismo;”Formiści”(17-22)red.Czyżewski,Chwistekpotem Winkler Manifesty:T.Czyżewski „Od maszyny do zwierzat”,”Pogrzeb romantyzmu-uwiąd starczy symbolizmu-śmierć programizmu”21;Chwistek-teksty-18”Wielość rzeczywistości”21”wielość rzeczywistości w sztuce” dzieje formizmu konczy wypowiedz Chwistka”Tytus Czyżewski a kryzys formizmu”22.Zalozenia:Bunt przeciw tradycji Młodej Polski, obraz i rzezba swietnie skonstruowane pod wzgedem plastycznym, nieliczy się tresc tylko forma, fascynacja współczesnym swiatem cywilizacja, maszyna,zerwanie z konwencjonalnym sposobem przedstawiania,ich zadaniem było wstrzasniecie widza i go zbulwersowac w poezji zbliżeni dofuturystow.

Literatura:-a)forma(kompozycja,styl,koloryt,rytm,rym)b)tresc(odwzorowywanie rzeczywistość) Chwistek wyróżnił 4 typy rzeczywistaosci(podstawowa teoria formizmu)-/1.rzeczy(prymitywizm naturalizm)/2.fizykalna(realizm,materializm)/3.wrazen(impresjonizm)/4.wyobrazen(futuryzm)

bruityzm- Bruityzm (franc. bruit - hałas) - nurt w muzyce XX w. wyrosły na gruncie futuryzmu, zapoczątkowany przez Russola, eksponujący dynamizm, ruch i energię, inspirowany osiągnięciami przemysłu i techniki, niekiedy muzycznie je naśladujący.Futuryści stwierdzili, że nowa muzyka staje się coraz bardziej skomplikowana, więc w tej sytuacji nie pozostaje nic innego, jak zastąpić ją szmerami. Jednymi z ulubionych instrumentów tych kompozytorów stały się instrumenty ewokujące wycie, warkot, trzask lub świst.Muzyka bruitystyczna mogła również bazować na skali systemu równomiernie temperowanego: Henry Cowell pisał utwory, w których materiałem były grupy dźwięków, zwane klasterami, innymi słowy, np. na fortepianie grano pięściami, łokciami itd.

akmeizm- kierunek w poezji rosyjskiej szczególnie aktywny w latach 20tych XXw., Wyodrębnił się jako skutek pokoleniowych reakcji młodych artystów na przebrzmiałe idee symbolizmu oraz dążeń do jego estetycznej i światopoglądowej rewizji. Mimo związków z symbolizmem akmeiści ukształtowali swój program w opozycji do tego prądu.Stawiali na autonomie i realność rzeczywistości, jej analogiczny konkret" świat pełen dźwięków i barw, posiadający kształty, ciężar i czas". Postulowali obiektywność kreacji poetyckiej w sprzeciwie wobec subiektywnych doznań symbolistów. Podkreślali wagę autentyczności i wiarygodności wrażeń.W programach akmeistów pojawiała się technologia związana z budowanie, architekturą, wskazująv na harmonie, ład i porządek postulowanej poezji. Silnie akcentowano umiejetności wrsztatowe poety.

surrealizm- (nadrealizm) kierunek w sztuce, który miał wyrażać podświadome stany psychiki, czemu służyło zerwanie z życiowym prawdopodobieństwem i logiką, czyli realistycznym nasladowaniem rzeczywistości. Termin ten został wprowadzony przez Apollinaire'a. Zdaniem twórcy nadrealistów, Paula Eluarda, nowoczesny potok słów dadaistów miał swoje uzasadnienie  w głębokich pokładach psychiki. Nadrealiści buntowali się przeciwko tradycjom klasycznym, głosili"nowy romantyzm" i pragnęli wywołać "rewolucję w psychice", wyzwalając ludzi z norm i kanonów. Czołowymi twórcami tego nurtu byli Eluard, aragon, późniejsi poeci francuskiego ruchu oporu. Nadrealizm podobnie jak dadaizm, znalazł swoje odzwierciedlenie w malarstwie oraz oddziaływał na poetów innych krajów. Utwory nadrealistów były oderwane od życia i codzienności, wykorzystywały skojarzenia z pogranicza jawy i snu oraz motywy pełne niezwykłości i cudowności.

ekspresjonizm- rozwinął się głównie w Nienczech na początku XX w. Kierunek przeciwstawny impresjonizmowi . Charakteryzuje go dążenie do szczególnie wyraźnego przedstawienia subiektywnych przeżyć, stanów wewnętrznych artysty, nadawania dziełom sztuki(malarskim i literackim) silnego napięciaemocjonalnego, dramatyzowania treści i posługiwania się ekspresywnymi,sugestywnymi środkami wyrazu. Ekspresjonizm działa na literaturę w okresie Młodej Polski

dadaizm- kierunek artystyczny, który ukształtował się we francji, szwajcarii, niemczech i usa w latach 1916-1924. Wyrósł z gwałtownego sprzeciwu wobec wspólczesności, mającej charakter anarchistyczny. Dadaiści wyrażali bunt przeciwko cywilizacji, sztuce, wojnie i programowo kpili ze wszystkiego- nawet z własnej sztuki. Dadaiści odrzucali całość dotychczasowego dorobku kulturalnego, instytucje społeczne i polityczne. Twórczość artystyczba była dla nich spontaniczną działalnością wolnej fantazji, której nie krępuje logika, moralność, kanony estetyczne. Ich utwory wykorzystywały reklamowe slogany, teksty z gazet, luźne słowa i nieartykułowane dzwięki. W plastyce tworzyli tkz kolaże z przypadkowych materiałów i odpadów- szkła papieru, szmat, słomy. Z kręgu dadaistów wyrośli niektórzy twórcy nadrealizmu. 

unaminizm- program literacko- ideowy sformuowany przez Romains przede wszystkim w zbiorze poezji La vie unanime . Program zakładał opis "barwnej przestrzeni życia wspólnoty ludzkiej", miasta, tłumu, kopalni, żołnierzy itp. Akcentował " siłe jednomyślności uczuś jednostki i kolektywu  "ziemską  jolaność"  i "cudowną pomoc", którą niesie człowiekowi poczuciw więzi z inymi w strachu przed społecznymi zagrożeniami, samotnościa i śmiercią.  

prymitywizm- tendencja estetyczno-warsztatowa wykształtona w opozycjii do dehumanizujących przejawów nowoczesnej cywilizacji, zwłaszcza w kierunkach awangardy, której promotorzy poszukiwali inspiracji w kulturach odległych w czasie, w nieskażonej konwencjami "sztuce nieobrobionej" społeczeństw pierwotnych, w swoistej archeologii językowej przywołującej stare, wyszłe z użycia formy, archaiczne dialekty w antystetycznych deformacjach współczesnego języka badź w odwołaniach do mowy i wyobaźni dziecka. Toważyszyły tym dążeniom konceocje artysty- szłowieka pierwotnego, który od nowa odkrywa możliwości sztuki, dopiero ją inicjuje, odrzucając wszystkie dotychczasowe nawarstwienia oraz swoisty kult bohatera -prostatczka, wolnego od obezwładniającej kultury, kierującego się instynktem i spontanicznymi emocjami.

kapizm- przeciwieństwo strefizmu. klasyczna forma obrazu. Dominuje natura i rzeczywistość.

nihilizm- pesymistyczny pogląd negujący w różny sposób istnienie, sens  lub cel zjawisk przyrody, wywodzącym się od pojęcia nicości. Jest odrzucaniem, negowaniem wszelkich przyjętycg wartości, norm, zasad,praw zycia zbiorowego i indywidualnego, jest to sceptycyzm absolutny. Według Nihilistów ludzka egzystencja jest pozbawiona jakiegokolwiek znaczenia celu lub zasadniczej wartości. Nihilizm zakładał bierność poznawczą i moralną. Pojawiał się najczęściej w okresach kryzysów społ., zaburzeń postępu społ lub naukowego.

naturyzm- kierunek w literaturze i sztuce europejskiej ostatnich 30 lat XIX w. Zrodzony we Francji, szybko rozpowszechnił się niemalw całej Europie, a w latach 90tych XiXw przeniknął również do literatury amerykańskie. Termin naturalizm został przyjety z filozofii i oznaczał stanowisko wyjaśniające całość zjawisk zachodzących w świecie działaniem praw przyrody. W XVII w stosowano go do określania dokładnego naśladowania natury w malarstwie w pierwszej połowie XIX w  we francuskiej krytyce używano go wymiennie z  terminem realizm.

hermetyzm-kierunek we włoskiej poezji miedzy-wojennej lat 20tych i 30tych, którego reprezentanci dążyli do wydobycia ze słowa poetyckiego maksimum jego symbolicznych właściwości, akcentowali wieloznaczność i kreowali w sprzeciwie wobec potocznego języka zaskakujące i "ciemne" sensy posługując się w niekonwencjonalny sposób elipsą, anakolutami i innymi chwytami składniowymi. Próbowali wypowiedzieć niewypowiedziane traktując poezję jako swoiste " zetknięcie się języka z absolutem".

teoria czystej formy-

a)odpolitycznienie sztuki, sztuka nie powinna służyć żadnej ideologii, polityce, partii "sztuka jest dla sztuk", powinna istnieć dla samego piękna formalnego, dla samej siebie

b)antyrealizm- formizm zwracał uwagę na świat taki, jaki jest naprawdę, zwracał uwagę na logiczne uporządkowanie, więc literatura charakteryzuje się:

-destrukcją akcji i fabuły; brakiem związków przyczynowo skutkowych; luźna konstrukcją scen; brakiem rysu psychologicznego postaci; zerwaniem logiki z treścią

c) bohater-artysta (kreator)- najczęściej przeżywa ból istnienia,próbuje zagłębić się tajemnice ludzkości, wykraczając poza granice smaku, gustu, zdrowego rozsądku, Celem teatru miało być drażnienie zmysłów widza, prowokacja jego doznań poprzez ukazanie na scenie przemocy, erotyzmu.

Pkt.3Charakter włoskiego furutyzmu: manifesty, tematyka.

Futuryzm zainicjowany pod koniec pierwszej dekady XX wieku we Włoszech. Jego pomysłodawcą i autorem najważniejszych manifestów był Tomaso di Marinetti. Założył  w Mediolanie w lutym 1905 roku pismo „Poesia”(wychodziło do października 1909

Pisma:

„La Critica: (1903-1944)- założone przez B. Crocego

„Il regno” (1903-1906)-Coradini(nacjonalistyczna ideologia)

„Il Leonardo”(1903-1907)- Papini i Prezzelini

„La Voce”(1908-1916)-Prezzolini

„La Cerba”(1913-1915)Soffici

„Il futurismo”(1922-25; 1928-33)

„Futurismo”(1922-1933)

„Arte Futurysta”1926

“ L’Italia Futurista”(1916-1918)Sttimelleg, Corr, Ginn

“Noi”(1917-1918; 1923-25)- Prampolini

“Roma Futurista”(1918-1920) Marinetti, Seffinelleg

Marinetti postanowił stworzyć własny ruch literacko-światopoglądowy w celu odnowy zastygłej w tradycji i paseistycznych konwencjach włoskiej sztuki. Zerwanie z symbolizmem, nazwał swój program futuryzmem (zaczerpną nazwę z książki Alomara „El Futurisne”1905. Włoscy futuryści solidaryzowali się z przewrotem faszystowskim B. Mussoliniego.

FUTURYZM A FASZYZM :

Weszli oni w skłąd „ Fasci di Combattimento”. Marinetti odgrywał w ruchu faszystowskim znaczną rolę, wydał manifest „Po drugiej stronie komunizmu” Ostro atakował ideę rewolucji społecznej. W XI 1924 r. odbył się pierwszy wielki kongres futurystyczny, ustalono tu oficjalny polityczny charakter włoskiego futuryzmu.

Manifest futurystyczny Marinettiego nie został przyjęty z radością (20.02.1909r.) w tym samym roku ukazał się „Manifest prymitywizmu” który został uznany za kontrmanofest.

Manifesty:

20.02.1909 Marinetti „1 manifest futurystyczny” w La Figaro

1909 „ Manifest prymitywizmu”, „ Manifest polityczny futuryzmu”, „Zabijmy blask księżyca”

1910 „ Manifest techniczny literatury futurystycznej”

„ Manifest malarzy futurystycznych”

1911 „Zabijamy jasność”, „ Manifest dramaturgii futurystycznej”

1912 „ Policzek powszechnemu gustowi”, „Manifest kultury futurystycznej”

1913 „ Wyobraźnia bez granic i słowa na wolności”, „Manifest polityczny”

1915 „ Wojna jedyną higieną świata”

1916 „Manifest alfabetu z zaskoczeniem”

1919 „ Po drugiej Stronie komunizmu”

1924 „Futuryzm a faszyzm”

PRZEDSTAWICIELE:

C. Govani

A. Soffici

A. Papini

L. Folgore

F. De Maria

                 L. Ahomare

Założenia futuryzmu

Futuryści agresywnie atakowali dziedzictwo kulturowe.

Traktowali tradycje jako „nienawistny hamulec”, który krępuje swobodę twórczą.

W swych agresywnych wystąpieniach futuryści włoscy porównywali przeszłość i tradycję do dwóch spluwaczek. Uważali, że trzeba niszczyć zabytki, bo są „bardziej zaraźliwe niż cholera”. Futuryści zachęcali do niszczenia bibliotek, muzeów, pamiątek. Polscy futuryści głosili:„cywilizacja i kultura jest chorobliwością na śmietnik, wybieramy prostotę, ordynarność, wesołość, zdrowie, trywialność, śmiech”; „ogłaszamy wielką wyprzedaż starych rupieci, sprzedajemy za pół ceny świeże mumie Mickiewiczów i Słowackich”.

Cechą futuryzmu była

gwałtowność

agresywność

kult przemocy, wojny: „chcemy sławić wojnę, jedyną higienę świata”.

Futuryzm cechował aktywizm

rozpęd działania.

CELE:

Przezwyciężenie bierności dotychczasowej literatury.

Pochwała przygody, odwagi, buntu.

Marinetti mówił: „Ryczący samochód (...) piękniejszy od Nike z Samotraki”.

Czas aktualności dzieła oceniali na 24 godziny - jutro dzieło będzie antykiem, a więc trzeba szybko tworzyć.

Odrzucali dziedzictwo romantyzmu, psychologizm, antropoceptyzm: precz z psychologicznym, metafizycznym niepokojem.

Wprowadzali materię jako jedyny motyw godny poezji – Marinetti pisał: „gorąco kawałka drzewa lub żelaza roznamiętnia nas bardziej niż uśmiech i łzy kobiety”; ból ludzi jest tak samo interesujący jak ból lamp.

Tytus Czyżewski zalecał kochać maszyny elektryczne, nie kobiety.

Kryterium futuryzmu było dążenie do oryginalności, odrzucenie tradycji.

Wypowiedzieli wojnę fantazji i marzycielstwu.

Sztuce wysunięto postulat oryginalności.

Chciano stworzyć nowy język poetycki, wyzwolony z ograniczeń regułami.

Chciano stworzyć język pozarozumowy. Żądano uwolnienia słowa z niewoli rozumu „Należy uwolnić słowa udręczone i storturowane tyranią myśli, należy stworzyć uniwersalny język pozarozumowy, w którym nie myśl rządziłaby słowami, lecz słowo - dźwięk objąłby nieznaną i rewelacyjną treść”.

W nowym języku odrzucano przyimki, spójniki, a głównie znaki interpunkcyjne.

Stosowano m.in. nowy sposób obrazowania polegający na wzajemnym przenikaniu się słów i obrazów w celu oddania dynamiczności; ekstrawagancję w zakresie formy typograficznej, na przykład kombinacje małych i wielkich liter, różne kolory farby do druku, czcionkę łamaną w różne figury geometryczne

I. Rozłam między futurystami a Marinettim zapoczątkowało pismo „Lacebra” 1915r

FUTURYZM WŁOSKI

Przezwyciężenie kultury

Pogarda dla kultu przeszłości, ale nieodrzucenie jej

Wolne obrazy

Nowa uczuciowość

Oryginalność

Ironia

Sztuczna wesołość

Duch walki

Patriotyzm

Antyreligijność

Amoralizm

Sexualna swoboda

FUTURYZM MARINETTIEGO

Profetyzm

Optymizm

Humanitarny imperializm

Militaryzm

Szowinizm

Pogarda dla kobiet

Moralizm

Germanizm

Brak podstaw teoretycznych

Język pozarozumowy

Hasło MMM

Odizolowanie od przeszłości

Pkt.5 Charakter rosyjskiego futuryzmu: grupy, publikacje.

Egofuturyzm kierunek powstały ok. 1910 roku(Koniec 1915) zainicjowany przez siewierzanina i Ignatiewa

Założenia:

Nawiązywali do symbolistów

Z witalizmu wywodzili intuicjonizm

Poezja to wysławienie egoizmu

Odrzucali kubofuturystyczną rezygnację z wszelkich treści

Zaimek Ja pisany wielką literą

Intuicja głównym fundamentem sztuki

Eksperymenty ze słowem

Neologizacje języka

Motywy dekadenckie

Motywy urbanistyczne wielkomiejskie

Tematy cywilizacyjnych osiągnięć XX w.

Nie fabuła, akcja czy treść są ważne ale język

Należy uwolnić słowa, stworzyć język uniwersalny

Onomatopeje, czasownik w formie bezokolicznika, ortografia fonetyczna

Czasopisma:

„Piterurgskij głaszataj” (1912-1914) 4 nr

„Oczarowany strannik”(1913-1916) 10 nr

„Graniowa” 1914

„Iskustwo komuny”1919(zalążek późniejszego LEF-U)

Manifesty:

„ Prolog egofuturyzmu” 1911

„Program akademii egopoezji” 1913

Przedstawiciele:

Siewierzanin, Szerszeniewicz, Ignatiew

Nowe treści- wyrażone nowymi słowami i skojarzeniami słów

Kubofuturyzm zainicjowany przez działalność grupy Hylea(ok.1910)Aktywny do 1917

Nazwą kubofuturyzm po raz pierwszy posłużył się Szerszeniewicz w książce :Futuryzm bez maski”1914. W 1914r. Szerszeniewicz wydał najważniejsze manifesty włoskiego futuryzmu.

W 1913 r. Briusow podzielił futurystów na egofuturystów i malejczyków

Główne tendencje kierunku:

urbanizm

prymitywizm

anarchizm

autentyzm

deformacja

rozbijanie tradycyjnych miar wersyfikacyjnych

brutalność

poezja gazetowa

symultaniczność kompozycji

Publikacje:

„Sadzawka sędziów” 1909-1913

„Policzek gustom powszechnym”1912

„Zdechły księżyc”1913

PRZEDSTAWICIELE:

A.Kruczonych

W.Majakowski

W.Chlebnikow

Lifszyc

J.Guto

Burlukowie

GRUPY :

Grupa 41 stopni (1918 -1921) grupa poetycka założona przez Kruczynocha w Tyflisie, zakładali koncepcję „słów na wolności”, język pozarozumowy.

Grupa Centryfuga-(1913-1917) założone w Moskwie przez Bobrowa, Asiejewa, Pasternaka(Almanachy:Rukonog 1913, Pieta 1916, Druga księga centryfugi 1916)

Czasopisma:

„Iskusstwo komuny”, „Gazeta futurystów”

Język pozarozumowy(Kruczonych)             

Pkt.18 Marcel Proust jako reformator struktury powieściowej

Proust autro „Poszukiwania straconego czasu” odrzucenie nowej sztuki „sztuki rozumowej i sztuki, która odzwierciedla rzeczywistość”

Nowa koncepcja literatury:

Literatura ma być koncepcją nad światem, która umożliwi nam wizję, wizyjność jako element znaczeniowy.

Indywidualność interpretacji

Konstrukcja katedry- brak związków przyczynowo-skutkowych, brak łączliwości i spójności

Czas u Prousta zastępuje tradycyjne motywacje psychologiczną:

Brak linearności

Czas obowiązuje we śnie w majakach

Czas przyspiesza i zwalnia

Czas nadaje pamięci dystans, pokazuje pewne cechy realne

Człowiek jest w stanie wyzwolić się z czasu

Czas jest dramatem ludzkości, bo przez niego człowiek przemija

Poszukiwanie czasu wiecznego

Koncepcja relacji Prousta

sztuka, świat ja poeta ja pisarz ja świat, sztuka jako próba zatrzymania rzeczywistości w czasie

sposób powołania artysty, czyli czym ta sztuka ma być

Proust „W poszukiwaniu utraconego czasu:

Odrzuca tradycyjną sztukę Nie poukładana akcja, fragmentaryczność,rzeczywistośc to nierealność, powieść nie może być spowiadaniem czyjegoś życia,ale refleksją nad światem.Pamięć nie sięga linearnie ale wybiórczo. Budowa katedralna( różne elementy rosną niezależnie od siebie a potem łączą się w jednym momencie-zakończenie książki) brak spójności, czas porządkuje zdarzenia, metaczas jest zasadą organizującą kompozycję utworu, sen ma takie same prawa jak rzeczywistość, czas przyśpiesza i zwalnia.Proust docieka i wartościuje sądy.

9. CZASOPISMA I GRUPY EKSPRESJONISTYCZNE

Niemieckie grupy:

1.  Die Bru:cke- Założycielem grupy był E. Kirchner 07.06 1905 roku. W skład grupy wchodzili Kirchner, Heckel, Schmidt-Rottluff, Bleyl, Nold, Pechstein, Mu:ller. Inspiracji szukali w grafice późnogotyckiej, średniowiecznej sztuce drzeworytniczej, twórczosci prymitywnej, rzeźbie murzyńskiej i dziełach Muncha, Van Gogha, Roualta. W roku 1906 ogłosili „ Manifest ku odnowie malarstwa świata”. Organizowali wystawy, ekspozycje, które z czasem zyskały aprobatę publiczności.  Grupa rozpadła się w 1913 roku

2.Der Blau Reiter-(błękitny jeździec)- grupa założona w 1911 roku w Monachium przez Kandinsky’ego. Do grupy należeli między innymi Mu:nter, Marc, Kubin, Mocker.  Wydali manifest w postaci alanachu.Ich dzieła charakteryzowała abstrakcyjność, bezprzedmiotowość i koloryzm. Stawiali na nieskażoną pierwotność. Grupa rozpała się  w 1914 roku.

3. Grupa założona przez KLEE- cechą tej grupy była improwizacja psychiczna, nerwowe ruchy pedzlami

...