BILANS

Efekty działalności gospodarczej zawarte są w sprawozdaniu finansowym noszącym nazwę bilansu.

Bilans – to dwustronne zestawienie na dany dzień (zwany dniem bilansowym), w odpowiednich układach i według odpowiednich zasad wyceny - wszystkich składników majtku jednostki gospodarczej czyli aktywów oraz źródeł ich finansowania czyli pasywów, wyrażonych                       w miernikach pieniężnych.

Wzór bilansu

Prawidłowo sporządzony bilans powinien spełniać następujące wymogi formalne:

- dokładne oznaczenie podmiotu, dla którego sporządzony jest bilans,

- oznaczenie dnia bilansowego – czyli daty, na którą jest on sporządzany,

- określenie jednostek, w których wyrażone są dane liczbowe (dopuszczalne są tysiące zł, jednak tylko wtedy gdy nie zniekształca to finansowego obrazu jednostki),

- wyszczególnienie nazw i wartości poszczególnych grup aktywów                           i pasywów,

- wartości wszystkich grup muszą być wyrażone w walucie polskiej, a bilans sporządzony w języku polskim,

- wykazane sumy pośrednie grup aktywów i pasywów oraz sumy ogólne aktywów i pasywów muszą być sobie równe, gdyż zgodnie z zasadą równości bilansowej suma aktywów równa się  sumie pasywów,

- podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz kierownika jednostki,

- podanie daty sporządzenia bilansu.

Bilans - stanowi podstawowe źródło informacji o stanie majątku firmy           i źródłach jego finansowania. Odzwierciedla on skutki wszystkich decyzji                 i zdarzeń gospodarczych zaistniałych do dnia jego sporządzenia. Daje on zatem obraz sytuacji finansowej firmy będącej skutkiem jej dotychczasowej działalności gospodarczej.

Zasadniczym założeniem jest aby w strukturze bilansu znajdowała swoje odzwierciedlenie każda operacja gospodarcza przeprowadzona w danym okresie sprawozdawczym.

BILANS W UKŁADZIE POZIOMYM

Według polskich rozwiązań prawnych bilans jednostek gospodarczych jest dwustronnym zestawieniem wartości aktywów i pasywów na dany moment. Jest to zatem poziomy układ bilansu - z lewej strony ujęte są aktywa, a z prawej - pasywa.

Aktywa są w nim uporządkowane według zasady rosnącej płynności, zaś pasywa według rosnącej wymagalności.

Przy sporządzaniu bilansu księgowego obowiązuje naczelna zasada nazywana zasadą równowagi bilansowej. Zgodnie z tą zasadą ogólna kwota aktywów jest równa ogólnej sumie pasywów.

Jak z powyższego rysunku wynika bilans charakteryzuje się następującymi zasadniczymi cechami:

§         wartościowym ujęciem poszczególnych pozycji majątkowych (lewa strona bilansu) oraz źródeł ich sfinansowania (prawa strona bilansu);

§         prezentowaniem pozycji aktywów i pasywów na określony moment, po którym ulegają zmianie w wyniku operacji gospodarczych;

§         równością globalnych sum aktywów i pasywów.

                  Wszystkie aktywa powinny znajdować pokrycie w pasywach, a pasywa powinny mieć odpowiednik w aktywach.

Wobec tego globalne sumy aktywów i pasywów powinny być sobie równe.          

Wzór uproszczony bilansu

RODZAJE BILANSU

Informacje wynikające z bilansu mogą służyć różnym celom. Nie pozostaje to bez wpływu na termin i częstotliwość sporządzania bilansu a także na jego układ i szczegółowość.

W gospodarce rynkowej przyjęły się wielorakie kryteria klasyfikacyjne bilansu.

Zarówno przyjęty układ, sposób wyceny składników, jak i stopień szczegółowości informacji wynikających z bilansu stanowią o jego treści poznawczej.

Bilans w układzie znormalizowanym, tj. bilans sporządzany według rozwiązań prawnych.

Bilans w układzie brutto - jest przeniesieniem sald wszystkich kont syntetycznych, a niekiedy także analitycznych kont bilansowych.

Bilans w układzie netto obejmuje tylko salda wyrażające rzeczywistą wartość składników aktywów i pasywów w momencie bilansowym. Stąd też występuje w nim majątek trwały netto (tj. po potrąceniu dotychczasowych umorzeń) oraz kapitał własny pomniejszony o należne wpłaty na poczet kapitału.

Bilans początkowy

Sporządzany jest w momencie zapoczątkowania działalności firmy, stanowiąc podstawę otwarcia jej ksiąg.

Obrazuje on zatem zestawienie wartości wniesionych do przedsiębiorstwa składników majątkowych przez udziałowców (akcjonariuszy, właścicieli),                       tj. gotówki i wkładów rzeczowych (aportów) oraz odpowiadających im kapitałów początkowych (np. kapitału akcyjnego, zakładowego, funduszu udziałowego, założycielskiego).

Bilans zamknięcia

    Sporządzany jest wraz z rachunkiem zysków i strat na koniec każdego roku obrachunkowego.

Ujmuje on już nie tylko składniki majątkowe i kapitały, ale również powstałe w wyniku działalności firmy zobowiązania, a ponadto wynik finansowy osiągnięty w danym roku obrotowym, którego bliższą charakterystykę zawiera rachunek zysków i strat.

Bilans zamknięcia stanowi podstawę do rozliczenia należności podatkowych oraz dokonania podziału zysku netto, względnie pokrycie straty. W wielu przypadkach jest on także dokumentem, na podstawie którego ocenia się wszechstronnie działalność kierownictwa firmy lub władz przedsiębiorstwa oraz podejmuje decyzje o udzieleniu im absolutorium za ubiegły rok działalności.

Bilans zamknięcia, jak na to wskazuje jego nazwa, stanowi również podstawę do formalnego zamknięcia ksiąg za dany rok obrotowy.

Bilans otwarcia

Bilans zamknięcia danego roku obrotowego jest jednocześnie bilansem otwarcia następnego roku, stanowiącym podstawę do otwarcia ksiąg przedsiębiorstwa z początkiem nowego roku. Jak z powyższego wynika, dane bilansu otwarcia muszą być zgodne z bilansem kończącym poprzedni rok. Dzięki temu zapewnia się pełną ciągłość ujmowania stanu gospodarki przedsiębiorstwa w kolejnych bilansach rocznych.

Bilanse publikacyjne

Jak sama nazwa wskazuje, są Przeznaczone są do publicznej prezentacji             w prasie lub specjalnych informatorach, względnie sprawozdaniach opracowanych dla udziałowców (akcjonariuszy).

Są one sporządzane przeważnie w skróconej formie, ale powinna ona umożliwiać dostateczną orientację o stanie majątkowym i finansowym przedsiębiorstwa. P Prawne uregulowanie układu bilansu nie zezwala na dowolne agregowanie pozycji bilansowych po to aby zapobiegać ukryciu niektórych informacji o podmiocie gospodarczym Ponadto większe firmy mają obowiązek publikacji rocznych sprawozdań finansowych według pełnych urzędowych wzorów w części "B" Monitora Polskiego.

Bilanse likwidacyjne

Sporządzane są w przypadku ogłoszenia upadłości firmy lub otwarcia postępowania likwidacyjnego.

CHARAKTERYSTYKA AKTYWÓW

Aktywa – to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe              o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.

Korzyści ekonomiczne mogą być przez jednostkę uzyskane na wiele sposobów, np.:

- składnik aktywów może być wykorzystany do wytwarzania produktów lub usług przeznaczonych do sprzedaży,

- zamieniony na inne aktywa,

- wykorzystany do uregulowania zobowiązań,

- rozdzielony pomiędzy właścicieli jednostki.

Zasoby, które nie przysporzą jednostce żadnych korzyści, nie spełniają definicji aktywów, a więc nie mogą być wykazane w bilansie. Są to                      np. materiały, które uległy zepsuciu, maszyna, która utraciła przydatność                   z powodu fizycznego zużycia.  

Część aktywów ma nie tylko wartość, ale także postać rzeczową                          (np. materiały, towary). Część natomiast występuje jedynie w ujęciu wartościowym (np. gotówka, należności, papiery wartościowe).

Aktywa dzielą się na:

a)     aktywa trwałe

b)     aktywa obrotowe

...