Pity 2011.doc

(245 KB) Pobierz
http://wyborcza

http://wyborcza.biz/pity/0,0.html

 

 

Pity 2011: nowe wzory formularzy do rozliczeń

Ministerstwo Finansów przygotowało nowe wzory formularzy PIT 2011 do rozliczeń z podatku od dochodów osobistych za bieżący rok. Zmiany mają związek z wprowadzeniem nowych zasad identyfikacji podatników i odejściem od Numerów Identyfikacji Podatkowej (NIP).

Od 1 września 2011 r. osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w kontaktach z fiskusem posługują się numerem PESEL. Osoby takie nie muszą już składać wniosków o nadanie NIP. Nie będą też musiały aktualizować danych związanych z tym numerem. Jeśli zmieniły miejsce zamieszkania, wystarczy, że podadzą aktualny adres w swoim zeznaniu PIT 2011. Część podatników nadal jednak musi używać numerów NIP. Dlatego na początku wszystkich PIT-ów pojawią się rubryki, w które można będzie wpisać zarówno NIP, jak i PESEL. To niejedyna zmiana. W załączniku PIT/O uwzględniono też np. zmianę przepisów, dzięki której w ramach ulgi internetowej będzie można odliczać wydatki na dostęp do sieci także poza miejscem zamieszkania.

Zestaw formularzy do rozliczeń PIT 2011 r. będzie identyczny jak przed rokiem. Do dyspozycji będziemy mieli podstawowe druki: PIT-36 (działalność gospodarcza) i PIT-37 (wynagrodzenie za pracę, emerytury). Do tego załączniki: PIT/O (zwykłe ulgi), PIT/D (ulgi mieszkaniowe). I mniej popularne formularze: PIT-36L (działalność gospodarcza opodatkowana liniową stawką 19-proc.), PIT-38 (dochody kapitałowe) i PIT-39 (dochody ze sprzedaży mieszkania). I cała grupa mniej popularnych załączników.

Ministerstwo Finansów dba by PITY 2011 rozliczane były przez internet. Dlatego w nagłówku wszystkich wzorów formularzy umieszczono napis: "Można składać w wersji elektronicznej www.e-deklaracje.gov.pl". W uzasadnieniu do projektu rozporządzenia wprowadzającego nowe wzory PIT-ów resort tłumaczy, że większa liczba zeznań rocznych wysłanych tą drogą oznacza mniejsze koszty poboru podatków i podniesienie efektywności działania administracji skarbowej. W czasie rozliczeń za 2010 r. przez sieć fiskus dostał rekordowy niemal milion PIT-ów. W sumie jednak bezpośrednio w urzędach skarbowych rozliczyło się blisko 20 mln podatników

Pity 2011: Jak liczyć podatek

To prostsze niż jeszcze trzy lata temu. Dzięki zmianom w skali podatkowej. Bo podatek liczy się na podstawie skali. Należy do niej podstawić podstawę opodatkowania (dochód po odliczeniu składki na ubezpieczenia społeczne i ulg odpisywanych od dochodu, zaokrąglony do pełnych złotych). Jeśli podstawa mieści się w pierwszym przedziale skali podatkowej (nie przekracza 85 528 zł), trzeba z niej najpierw wyciągnąć 18 proc. Potem od tego, co wyjdzie, należy odjąć 556,02 zł. I jest podatek. Podatek singla, ma się rozumieć.

 

Przykład 1

Załóżmy, że podstawa opodatkowania pana C. to 50 tys. zł. 18 proc. od tej kwoty to 9 tys. zł. C. odejmuje od tego 556,02 zł i ma swój podatek - 8443,98 zł. Potem C. odlicza jeszcze od tego składkę na ubezpieczenie zdrowotne i ulgi odpisywane od podatku. W ten sposób dochodzi do podatku należnego (zaokrągla go do pełnych złotych). 1 proc. tego podatku może przekazać na wybraną przez siebie organizację pożytku publicznego (OPP).

Jeśli podstawa jest wyższa od kwoty progu podatkowego i mieści się w drugim przedziale (przekracza 85 528 zł), to od podstawy odpisuje się właśnie 85 528 zł. Od tego, co zostanie, czyli od nadwyżki ponad tę kwotę, należy następnie wyliczyć 32 proc. Jednak na tym nie koniec. Do tego, co wyjdzie, trzeba dodać 14 839,02 zł (to 18-proc. podatek od 85 528 zł pomniejszony o 556,02 zł). Dopiero ta suma stanowi podatek. Pomniejsza się go potem o składki na ubezpieczenie zdrowotne, ulgi i ewentualnie 1 proc. dla OPP.

Przykład 2

Pani G. ma 120 tys. zł podstawy opodatkowania. Liczy podatek. Od podstawy odejmuje więc 85 528 zł. Zostaje 34 472 zł. 32 proc. od tej kwoty to 11 031,04 zł. Dodaje do tego 14?839,02 zł i otrzymuje 25 870,06 zł podatku. Potem odlicza sobie składkę zdrowotną, ulgę na dzieci...

Inaczej podatek liczą małżonkowie, oczywiście jeśli rozliczają się wspólnie. Na początek swój łączny dochód do opodatkowania dzielą przez dwa. Od uzyskanej w ten sposób kwoty (czyli podstawy) liczą podatek według skali podatkowej (tak, jak robi to singiel). Ale uwaga! Potem to, co wyjdzie, mnożą przez dwa. I mają wspólny podatek małżeński. Dalej odliczają swoje składki na ubezpieczenie zdrowotne, ewentualnie ulgę na dziecko, zaokrąglają i - jeśli mają takie życzenie - odciągają 1 proc. podatku na OPP.

Identycznie jak małżonkowie swój podatek liczą rodziny niepełne. Rodzic samotnie wychowujący dziecko (lub dzieci) dzieli swój dochód przez dwa (niezależnie od tego, czy ma jedno dziecko, dwoje czy dziesięcioro). To, co wyjdzie, czyli podstawę opodatkowania, przystawia do skali, liczy podatek i mnoży go przez dwa. Tak otrzymuje podatek rodziny niepełnej. Dziecko spełnia w tym wyliczeniu analogiczną funkcję jak małżonek bez dochodów we wspólnym rozliczeniu małżeńskim. Oczywiście rodzina niepełna także odlicza od swojego podatku składkę zdrowotną i ulgi. Może też oczywiście przekazać 1 proc. podatku na OPP.

Pity 2011: Czy wspólne rozliczenie jeszcze się opłaca

Razem czy osobno? Oczywiście razem! Przede wszystkim dlatego, że wspólne opodatkowanie dochodów nigdy nie jest niekorzystne, często zaś pozwala sporo oszczędzić na podatku.

Kiedy się opłaca? Gdy jedno z małżonków nie pracowało i nie uzyskało dochodów.

Albo gdy dochody każdego z małżonków mieściły się w różnych przedziałach skali podatkowej. Tyle tylko, że - począwszy od rozliczenia rocznego za 2009 r. - mamy już tylko dwa przedziały skali. To oznacza, że wspólne rozliczenie nie będzie już takim przebojem jak dotąd.

Jeszcze w 2008 r. wspólne opodatkowanie miało wielkie znaczenie dla wielu małżonków. Dzięki niemu mogli liczyć na to, że znacznie obniżą zobowiązania wobec fiskusa. Chodzi o to, że pierwszy próg podatkowy był wówczas ustawiony znacznie niżej niż dzisiejszy (jedyny) próg i nie przekraczał 45 tys. zł rocznie. Nadwyżka dochodów ponad tę kwotę wpadała pod wyższą stawkę podatkową. Tymczasem kwotę 45 tys. rocznie dosyć często przekraczało przynajmniej jedno z małżonków. W takiej sytuacji dzięki wspólnemu opodatkowaniu taki dochód można było "zrzucić" poniżej granicy pierwszego progu i zapłacić od niego podatek według niższej stawki.

Dziś wspólne opodatkowanie dochodów nie jest już podatnikom tak bardzo potrzebne, bo próg jest jeden, a do tego ustawiony dość wysoko (85 528 zł). Roczne wynagrodzenia większości z nas, niestety, nawet się do tej kwoty nie zbliżają. A to oznacza, że zarówno ze wspólnym opodatkowaniem, jak i bez niego zmieszczą się w pierwszym przedziale skali podatkowej i będą objęte 18-proc. stawką.

Dlatego dziś wspólne opodatkowanie przyda się głównie tam, gdzie:

- przynajmniej jedno z małżonków zarabia bardzo dużo (wtedy możliwe będzie "zrzucenie" jego dochodu do pierwszego przedziału skali, tak żeby płaciło podatek wedle niższej stawki);

- jedno z małżonków w ogóle nie zarabia (wtedy to drugie uwzględni sobie w rozliczeniu dodatkową kwotę wolną).

Uwaga! Trzeba pamiętać, że niestety, wspólne opodatkowanie dochodów nie zawsze jest możliwe. Mogą z niego skorzystać jedynie ci małżonkowie, których związek trwał przez cały rok podatkowy oraz przez cały rok istniała między nimi tzw. wspólność majątkowa.

Z dobrodziejstw wspólnego opodatkowania nie mogą więc skorzystać pary, które pobrały się w trakcie roku, np. w maju 2011 r. (wspólnie rozliczą się dopiero za rok). Od tej zasady jest jednak wyjątek. Osoba, której małżonek zmarł w 2011 r. albo już po jego zakończeniu, ale przed złożeniem rocznego zeznania podatkowego, może się rozliczyć w sposób zarezerwowany dla małżonków. Czyli może dodać do swoich dochodów zeszłoroczne dochody zmarłego małżonka i opodatkować je łącznie.

Ważne! Jest możliwość wspólnego opodatkowania dochodów przez małżonków, z których przynajmniej jedno mieszka za granicą, w innym kraju UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej. Warunek - co najmniej 75 proc. łącznych przychodów małżonkowie osiągnęli w Polsce. I dodatkowo - certyfikatem rezydencji mogą udokumentować miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Uwaga! Trzeba pamiętać, że wspólne rozliczenie małżonków nie jest, niestety, możliwe, gdy przynajmniej jedno z nich osiąga dochody z działalności gospodarczej opodatkowanej liniowym 19-proc. PIT. To dlatego, że - jak uznali twórcy przepisów - 19-proc. stawka liniowa jest tak atrakcyjna, iż żadne inne zachęty do jej stosowania nie są potrzebne. Nie ma więc przy liniowym PIT nie tylko wspólnego rozliczenia z małżonkiem (albo samotnie wychowywanym dzieckiem), ale też ulg podatkowych, choćby na dzieci czy internet. Wspólnie z małżonkiem lub dzieckiem nie można też opodatkować pieniędzy z działalności opodatkowanej tzw. ryczał-tem ewidencjonowanym. Tu jednak przynajmniej zostawiono ulgi podatkowe.

 

Pity 2011: Wspólne opodatkowanie z dzieckiem, czyli uważaj na konkubinat

Wspólnie swoje dochody mogą też opodatkowywać rodziny niepełne. Wtedy rodzic samotnie wychowujący dziecko łączy swoje dochody z dochodami dziecka (których ono zazwyczaj nie ma). Daje to więc taki sam efekt jak wspólne opodatkowanie się małżonków, z których jedno nie ma dochodów, bo nie pracuje.

Niestety, wspólne opodatkowanie dochodów rodzin niepełnych nie zawsze jest możliwe. Samotny rodzic może się opodatkować wspólnie z dzieckiem tylko do roku, w którym kończy ono 18 lat, albo najpóźniej do chwili ukończenia przez nie 25 lat (ale tylko w sytuacji, gdy dziecko się uczy/studiuje i nie osiąga dochodów powodujących obowiązek płacenia podatku).

Ze wspólnego opodatkowania z dziećmi mogą korzystać także ci samotni rodzice, których syn czy córka otrzymują rentę socjalną.

Aby samotny rodzic mógł się opodatkować wspólnie z dzieckiem, nie musi go wychowywać (samotnie) przez cały rok. Wystarczy nawet jeden dzień. Jeśli więc np. samotna matka urodziła dziecko 31 grudnia 2011 r., to może opodatkować swoje zeszłoroczne dochody "na spółkę" z tym dzieckiem.

Uwaga! Fiskus nie toleruje kociej łapy przy wspólnym rozliczeniu.

W internecie łatwo znaleźć niekorzystne dla podatników interpretacje przepisów w tej sprawie. Choćby tę z 30 kwietnia 2008 r. Chodziło o parę żyjącą w konkubinacie i wychowującą dziecko. Jedno z rodziców chciało się rozliczyć z dzieckiem, bo będąc w konkubinacie, nie mogło tego zrobić z partnerem.

Co ciekawe, autor interpretacji, Izba Skarbowa w Poznaniu, powołuje się w niej na... korzystny dla podatników wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego z 18 września 2007 r. Milczy jednak o konkluzjach tego wyroku. Tłumaczy, tak zresztą, jak dziś tłumaczą urzędnicy skarbowi, że "za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego. Jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów (...)". Tyle że podatnik, który wystąpił o tę interpretację, żyje - jak to określa izba - "w nieformalnym związku z kobietą, z którą ma dzieci". Jako rozwodnik -speł-nia jeden z warunków uprawniających do ulgi. Jednak zdaniem izby to za mało. Nie można uznać go za osobę samotnie wychowującą dziecko, ponieważ ich wychowaniem zajmuje się wspólnie z partnerką (we wspólnie prowadzonym gospodarstwie domowym). Ponadto władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom - uznała izba. I odmówiła podatnikowi prawa do korzystnego dla niego rozliczenia z dzieckiem.

Warszawski wojewódzki sąd administracyjny, który rozpatrywał podobną sprawę, nie zostawił na takim interpretowaniu przepisów przez fiskusa suchej nitki. Przyznaje, że pogląd, jaki prezentuje izba, jest słuszny, gdy weźmie się pod uwagę słownikową definicję pojęcia "samotny" (niemający rodziny, towarzystwa; znajdujący się w określonej sytuacji i w określonym czasie zupełnie sam - "Słownik języka polskiego" PWN pod red. dr. Mieczysława Szymczaka, tom III). Tyle tylko, że zdaniem sądu nie można tej definicji uznać za prawidłową w odniesieniu do przepisów ustawy o podatku od dochodów osobistych, bo "ustawowa definicja osoby samotnie wychowującej dzieci nie odwołuje się w żadnym zakresie do tego, czy drugi rodzic żyje oraz gdzie mieszka. Nie odnosi się również do tego (z wyjątkiem małżeństw), czy tylko jedno z rodziców posiada władzę rodzicielską, czy też taką władzą dysponują obydwoje". "W rozpatrywanej sprawie skarżący wskazał, że jest kawalerem, a zatem spełnia wymogi ustawowej definicji osoby samotnie wychowującej dzieci. (...) Bo samotność w znaczeniu potocznym to życie bez innej osoby, a samotny na tle ustawy podatkowej to matka lub ojciec danego dziecka bez męża lub żony. I tak to należy traktować na tle tego podatku" - stwierdził sąd. Jednoznacznie uznał, że rodzic żyjący w konkubinacie może się opodatkować łącznie z dzieckiem. Tak samo jak razem mogą się wspólnie opodatkowywać małżonkowie.

Jednak fiskus nie odpuścił. "W ocenie Ministerstwa Finansów podstawową przesłanką do zastosowania tego sposobu opodatkowania [rodzica z dzieckiem] jest samotne wychowywanie dziecka, a nie cywilnoprawny status osoby wychowującej dzieci" - czytamy w ministerialnym piśmie do rzecznika praw obywatelskich, który interweniował w tej sprawie. Resort tłumaczy też, że w sytuacji, gdy dziecko wychowywane jest przez osoby żyjące w konkubinacie, "nie mamy do czynienia z samotnym wychowywaniem dziecka, lecz z jego wychowywaniem przez oboje rodziców, z tym że stanu wolnego". "Jakakolwiek wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna" - uważa Ministerstwo Finansów. A wyrok sądu? "Zapadł w indywidualnej sprawie" - bagatelizuje resort. Zapowiadał, że rozważy taką zmianę przepisów, żeby nie budziły one wątpliwości. I zmiana jest. Niestety, niekorzystna dla podatników.

Uwaga, nowość! Żeby uciąć spory związane z opodatkowaniem z dziećmi rodziców żyjących w konkubinacie, posłowie przygotowali (z aprobatą, a może za namową Ministerstwa Finansów) przepisy, z których jasno ma wynikać, że do wspólnego rozliczenia z dzieckiem mają prawo jedynie osoby samotnie je wychowujące. Samotnie, czyli bez partnera. Konkubinat wyklucza takie rozliczenie. I już.

Pytanie, czy takie przepisy coś zmieniły. Żyjący w konkubinacie uczciwi podatnicy, formaliści, choć w środku będzie ich skręcać, nie będą się rozliczać z dziećmi. Jak dotąd. Podatnicy, którzy uznają, że im się rozliczenie należy, a fiskus postępuje wobec nich nie fair, że ich dyskryminuje - będą z niego korzystać. Jak dotąd. Tyle że teraz już ze świadomością, że łamią przepisy. A prawdopodobieństwo, że skarbówka ich namierzy, jest takie jak do tej pory. Czyli niewielkie. Skąd bowiem fiskus ma wiedzieć, czy rodzic wychowujący dziecko żyje w konkubinacie? Jeśli ów rodzic się do tego nie przyzna, rozliczy się wspólnie z dzieckiem i zaoszczędzi pokaźną sumkę. Dla zmylenia śladów jeden z konkubentów może podać w zeznaniu podatkowym, że mieszka gdzie indziej, np. z rodzicami. Niewiele pomoże fiskusowi nawet donos sąsiedzki do urzędu skarbowego, bo przecież w obliczu kontrolera konkubenci mogą się siebie wyprzeć. Mogą dowodzić, że ich drogi już się rozeszły i tak naprawdę to nie mogą na siebie patrzeć, a co dopiero mówić o wspólnym życiu i wychowywaniu dziecka.

 

Pity 2011: Po co są i o co z nimi chodzi

Zanim przystąpimy do rozliczeń z fiskusem, musimy sobie odpowiedzieć na pytanie, czy w ogóle mamy się rozliczać. Chodzi oczywiście o to, czy zmuszają nas do tego przepisy. Niestety, na ogół zmuszają. Reguła jest taka, że kto zarabiał w poprzednim roku jakieś pie-niądze, musi do 30 kwietnia rozliczyć się z fiskusem.

 

Ale są tacy, którzy rozliczać się nie muszą. To osoby, które poprosiły swój zakład pracy, aby rozliczył je z podatku za 2011 r. Nie rozliczają się też osoby, które nie osiągnęły w 2011 r. żadnych dochodów.

Uwaga! Ci, których roczne dochody były niewielkie i nie przekroczyły kwoty niepowodującej obowiązku zapłaty podatku (potocznie zwanej dochodem wolnym od podatku), czyli 3091 zł, powinni złożyć PIT po to, żeby odzyskać odciąg-nięte od tych dochodów zaliczki na podatek.

Ważne! PIT-owanie nie ominie za to osób, które nie poprosiły zakładu pracy, by je rozliczył, bo nie wiedziały, że tak można, albo przegapiły termin. (W ustawie podatkowej zapisano, że do pracodawcy należy wystąpić przed 10 stycznia. Zapis ten budzi jednak kontrowersje, bo zdaniem ekspertów podatkowych „przed 10 stycznia” oznacza, że termin upływa 9 stycznia. Ministerstwo Finansów wskazuje jednak, że PIT-12, bo o niego tu chodzi, można składać pracodawcom do 10 stycznia włącznie).

Pity 2011 muszą sporządzić i złożyć także osoby, które:

- chcą opłacić podatki wspólnie z małżonkiem lub dzieckiem, które samotnie wychowują;

- poza dochodami w swoim zakładzie pracy miały także inne opodatkowane dochody (np. prowadziły działalność gospodarczą);

chcą skorzystać z ulg podatkowych;

- chcą przekazać 1 proc. podatku wybranej organizacji pożytku publicznego.

Samodzielne rozliczenie się z fiskusem czeka ponadto emerytów i rencistów, którzy:

- chcieliby odliczyć sobie kwoty, jakie wydali w 2011 r. na cele objęte ulgami;

- pragną opodatkować się ze współmałżonkiem lub dzieckiem, które samotnie -wychowywali;

- dorabiali do emerytury lub renty;

- chcą przekazać 1 proc. rocznego podatku wybranej organizacji pożytku publicznego. ZUS i KRUS tego za nich nie zrobią.

Oczywiście samodzielnie PIT muszą złożyć osoby prowadzące działalność gospodarczą, bo nikt ich w tym nie wyręczy.

Pity 2011 z urzędu, sieci lub programu

Niemal przed każdą kampanią rozliczeń rocznych z podatku od dochodów osobistych resort finansów wypuszcza nowe wersje formularzy rocznych zeznań podatkowych. W ostatnich latach zmiany, o ile były, miały charakter kosmetyczny. Ot, taki mały facelifting, jaki niekiedy stosują producenci samochodów, żeby te nie opatrzyły się zbytnio klientom.

Nieco inaczej jest z formularzami do rozliczeń za 2011 r. I tym razem zmiany nie są wprawdzie wielkie, ale jednak istotne. Mają związek ze zmianą zasad identyfikacji podatników i odejściem od Numerów Identyfikacji Podatkowej (NIP). Od 1 września 2011 r. osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w kontaktach z fiskusem posługują się numerem PESEL i nie muszą już składać wniosków o nadanie NIP-u. Nie będą też musiały aktualizować danych związanych z tym numerem. Jeśli zmieniły miejsce zamieszkania, wystarczy, że podadzą aktualny adres w swoim rocznym zeznaniu PIT. Ci podatnicy, którzy prowadzą działalność gospodarczą nadal jednak muszą używać numerów NIP. Dlatego na początku wszystkich PIT-ów pojawią się rubryki, w które można będzie wpisać NIP albo PESEL ("niepotrzebne skreślić"). Dzięki tej zmianie nie będziemy już musieli sobie zaśmiecać pamięci specjalnym numerem używanym głównie w sprawach związanych z podatkami.

To niejedyna zmiana. W załączniku PIT/O uwzględniono też np. zmianę przepisów, -dzięki której w ramach ulgi internetowej będzie można odliczać wydatki na dostęp do sieci także poza miejscem zamieszkania.

Ministerstwo Finansów dba o upowszechnienie rozliczeń podatkowych przez internet. Dlatego w nagłówku wszystkich wzorów formularzy umieszczono napis: "Można składać w wersji elektronicznej - http://www.e-deklaracje.gov.pl ".

W uzasadnieniu do projektu rozporządzenia wprowadzającego nowe wzory PIT-ów resort tłumaczy, że większa liczba zeznań rocznych wysłanych tą drogą oznacza mniejsze koszty poboru podatków i podniesienie efektywności działania administracji skarbowej. W czasie rozliczeń za 2010 r. przez sieć fiskus dostał rekordowy niemal milion PIT-ów. W sumie jednak bezpośrednio w urzędach skarbowych, na papierze, rozliczyło się blisko 20 mln podatników.

 

Zestaw PIT-ów do rozliczeń za 2011 r. jest identyczny jak przed rokiem. Do dyspozycji mamy podstawowe druki:

- PIT-36 (działalność gospodarcza),

- PIT-37 (wynagrodzenie za pracę, emerytury itp.).

Do tego ulgowe załączniki:

- PIT/O (zwykłe ulgi),

- PIT/D (ulgi mieszkaniowe).

Są jeszcze mniej popularne formularze:

- PIT-36L (działalność gospodarcza opodatkowana liniową stawką 19-proc.),

- PIT-38 (dochody kapitałowe, np. ze sprzedaży akcji).

Jest też formularz PIT-28 - dla osób prowadzących działalność gospodarczą objętą zryczałtowanym podatkiem od przychodów ewidencjonowanych.

Podstawowym formularzom towarzyszy wiele różnych załączników, m.in.:

- PIT/ZG (informacja o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku),

- PIT/B (informacja o wysokości dochodu/straty z pozarolniczej działalności gospodarczej),

- PIT/M (informacja o dochodach małoletnich dzieci, które podlegają łącznemu opodatkowaniu z dochodami rodziców).

Uwaga! Trzeba też pamiętać o wprowadzonym nie tak dawno formularzu PIT-39. Druk ten jest przeznaczony dla podatników, którzy w 2011 r. uzyskali dochody ze sprzedaży domów i mieszkań.

Wszystko to oznacza, że niektórzy podatnicy będą musieli wypełnić kilka formularzy i parę załączników.

Przykład

Pani B. składa w sumie cztery formularze i dwa ulgowe załączniki:

- w zeszłym roku pracowała na etacie w biurze - PIT-37;

- chce skorzystać z ulg za wydatki na dostęp do internetu i za darowizny - załącznik PIT/O;

 

- odpisuje wydatki na spłatę odsetek od kredytu mieszkaniowego - PIT/D;

- po godzinach prowadzi małą firmę, z której zyski opodatkowuje liniowo - PIT-36L;

- dodatkowo sprzedała trochę akcji na giełdzie - PIT-38;

- no i sprzedała mieszkanie - PIT-39.

Pani B. nie będzie wyjątkiem. Znajdą się z pewnością podatnicy, którzy ją przebiją.

Warto w tym roku zwrócić uwagę na bardzo popularny załącznik ulgowy PIT/O. Formularz ten jest grubszy niż jeszcze kilka lat temu. A to dlatego, że pojawiły się w nim rubryki na imię, nazwisko, datę urodzenia i PESEL dziecka objętego ulgą prorodzinną. Do tego także miejsce do rozpisania tej ulgi w rozbiciu na miesiące, za które rodzicowi przysługuje odpis. Po raz pierwszy podatnicy podawali te dane przed dwoma laty. Wielu było zaskoczonych. - Po co fiskusowi te dane - pytali. Ano po to, żeby w PIT nie wpisywać fikcyjnych dzieci. Fiskus obawia się, że ulga prorodzinna, dość atrakcyjna zwłaszcza jak na polskie warunki, może do tego zachęcić nieuczciwych podatników. Stąd taka próba zabezpieczenia się. Dodatkowe dane o dzieciach trzeba podawać także w rozliczeniu za 2011 r.

Formularze podatkowe można pobrać w urzędach skarbowych, można je też ściągnąć z internetu, np. ze strony Ministerstwa Finansów (www.mf.gov.pl). Tak jak w latach poprzednich formularz wydrukowany z internetu można spokojnie wykorzystać do rozliczenia podatkowego.

Uwaga! Osoby, które zdecydują się na przygotowanie zeznania rocznego z pomocą programu, który tradycyjnie dołączamy do „Gazety Wyborczej”, wcale nie muszą sobie zawracać głowy formularzami. Po wypełnieniu zeznania w komputerze wydrukują PIT gotowy do wysłania bądź zaniesienia do urzędu skarbowego.

Bez PIT-11 lub PIT-40A ani rusz

Jednak formularza PIT - czy to pobranego z urzędu, czy ściągniętego z internetu - nie da się wypełnić bez informacji od pracodawców o zeszłorocznych dokonaniach finansowych -podatnika.

Dla większości z nas pracodawcy przygotowują podsumowanie naszych zeszłorocznych zarobków - druki PIT-11. W tym roku na przekazanie formularzy pracownikom mają czas do końca lutego.

PIT-11 to zestawienie:

- przychodów (pieniędzy za pracę);

- kosztów (kwot, które odliczamy od przychodów, np. w związku z dojazdami do pracy)

- i wreszcie dochodów (przychodów po odliczeniu kosztów).

W tych podsumowaniach są też kwoty zaliczek na podatek, które pracodawcy w ciągu roku pobrali od naszych dochodów i wpłacili do urzędów skarbowych, a do tego bardzo ważne kwoty zaliczek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (podatnik odpisuje je od dochodu i podatku - jeśli tego nie zrobi, zapłaci fiskusowi za dużo).

Bez takiego zestawienia raczej nie da się poprawnie wypełnić PIT. Zapisane tam kwoty trzeba przenieść do formularzy zeznań podatkowych. Jeśli ktoś pracował tylko w jednym miejscu, ma mało roboty. Jeśli w kilku - to gorzej. Musi pododawać kwoty z różnych miejsc: przychody łączne, koszty łączne, dochody łączne itd.

Emeryci i renciści dostają z ZUS (KRUS) PIT-40 lub PIT-11. Jeśli nie chcą m.in. odpisywać ulg, rozliczać się ze współmałżonkiem, nie mieli dodatkowych dochodów i nie zamierzają przekazywać 1 proc. podatku organizacjom pożytku publicznego, rozliczenie z fiskusem mają załatwione, bo ZUS te same druki, czyli PIT-40 i PIT-11, wysyła do urzędu skarbowego i emeryci, którzy nie chcą się sami rozliczać, nic nie muszą robić.

W przeciwnym przypadku PIT-ują samodzielnie, wykorzystując informacje dostarczone w PIT-40 i PIT-11.

 

Pity 2011: jakie przychody wpisać do zeznania podatkowego?

Od przychodów zaczyna się faktyczne wypełnianie zeznania rocznego (wcześniej jest NIP lub PESEL i dane personalne, ale to formalności). Przychód to w uproszczeniu pieniądze otrzymane za pracę lub jakieś działania. Ustawa podatkowa wyróżnia wiele kategorii przychodów, którymi podatnik musi się pochwalić fiskusowi w zeznaniu rocznym. Mamy tu więc m.in.: wynagrodzenia uzyskiwane za pracę (na etacie, z umowy-zlecenia), emerytury i renty (krajowe i zagraniczne), prawa autorskie, przychody z działalności gospodarczej, przychody z wynajmowania mieszkania, zasiłki (np. dla bezrobotnych).

Na szczęście jest też spora grupa przychodów, których nie trzeba wpisywać do zeznania rocznego. Chodzi np. o:

- ubezpieczenia za rozbity samochód;

- odszkodowania za wypadek w pracy;

- odsetki z obligacji skarbu państwa;

- odsetki od oszczędności w bankach;

- zyski ze sprzedaży jednostek funduszy inwestycyjnych;

- odprawy pośmiertne i zasiłki pogrzebowe;

- zasiłki rodzinne;

- zasiłki pielęgnacyjne;

- zasiłki wychowawcze i porodowe;

- jednorazowe zasiłki za urodzenie dziecka (w tym słynne becikowe);

- wszelkie diety i dodatki za tzw. rozłąkę.

W PIT nie wykazuje się też dochodów z działalności rolniczej i wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych.

W kasie państwa ciągle brakuje pieniędzy. Fiskus więc coraz uważniej przygląda się różnym źródłom przychodów, wydawałoby się niezagrożonych dotąd podatkiem, czy to z powodów zwyczajowych, czy też z powodu niejednoznaczności przepisów.

Był więc np. pomysł obarczenia policji obowiązkiem ścigania kierowców, którzy do celów prywatnych wykorzystują samochody służbowe i nie doliczają tego do dochodu. Jeśli przy kontroli drogowej policjant zatrzymałby auto służbowe, miałby badać, czy kierowca nie wiezie nim rodziny na wczasy bądź na grzyby. Ostatecznie pomysł z policją upadł, ale podatek od użytkowania służbowych samochodów do celów prywatnych płacić trzeba.

Burzę w mediach wywołała interpretacja katowickiej izby skarbowej, która stwierdziła, że wartość drobnych przysług i pomocy w wykonywaniu codziennych obowiązków, które na zasadzie wzajemności w ramach tzw. banków czasu wyświadczają sobie sąsiedzi, powinna być opodatkowana. Dlaczego? Bo osoby korzystające z takich usług osiągają przychody z tego tytułu. Choćby dlatego, że nie muszą płacić za skoszenie trawnika czy wyprowadzenie psa. Potem izba się z tej interpretacji lekko wycofywała, ale tłumaczyła, że "nieodpłatne świadczenie jest wtedy, gdy nie płacimy za coś, za co w normalnych warunkach rynkowych zapłacilibyśmy. Zgodnie z polskim prawem takie świadczenie między osobami niespokrewnionymi jest opodatkowane, od kiedy istnieje ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli od początku lat 90.". Głos zabrał też jeden z wiceministrów finansów, który w Sejmie przyznał, że "uznanie, że pomoc sąsiedzka czy też inna działalność polegająca na wzajemnych nieodpłatnych usługach podlega przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, byłoby zbyt szeroką interpretacją zasady powszechności opodatkowania".

- Podstawową zasadą naszego systemu podatkowego jest powszechność opodatkowania i dlatego wartość świadczeń w naturze oraz świadczeń nieodpłatnych także podlega opodatkowaniu - mówił minister. - Trudno jednak uznać, że osoba korzystająca z nieodpłatnych usług innej osoby zawsze otrzymuje z tego tytułu dochód.

Jego zdaniem do każdej z takich spraw trzeba podchodzić indywidualnie, bo "na pewno są takie usługi między sąsiadami, które powinny być opodatkowane". Przykładem takiej usługi może być - zdaniem ministra - wyremontowanie przez właściciela firmy budowlanej domu czy mieszkania sąsiada.

Innym pomysłem resortu finansów na łatanie budżetowej dziury (przynajmniej tak to odbierają podatnicy) jest opodatkowanie pakietów medycznych, które pracodawcy fundują pracownikom.

 

Spór o to, jak od strony podatkowej traktować pakiety, tli się od co najmniej kilku lat. Sam fiskus nie miał jasnego poglądu na tę sprawę. Jeszcze w 2006 r. urzędy skarbowe uznawały, że jeżeli nie można stwierdzić, czy pracownik faktycznie skorzystał ze świadczeń medycznych opłacanych przez pracodawcę lub jeżeli nie można określić wartości świadczeń faktycznie otrzymanych przez konkretnego pracownika, to nie można przypisać przychodu. Pracodawca nie doliczał więc pracownikowi do dochodu wartości świadczeń medycznych i nie potrącał od nich zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Takie stanowisko fiskusa potwierdzały liczne interpretacje przepisów wydawane przez urzędy skarbowe. Od 2007 r. fiskus zaczął jednak zmieniać zdanie. Choć przepisy się nie zmieniły, to pojawiły się nowe, niekorzystne dla podatników interpretacje tych przepisów. Wynikało z nich, że świadczenia medyczne dla pracownika, "zafundowane" przez pracodawcę, są przychodem tego pracownika. Mało tego. Nie jest istotne nawet to, czy ów pracownik skorzystał ze świadczenia zakupionego przez pracodawcę. Ważny jest już sam fakt objęcia pracowników opieką medyczną.

Fiskus widział to tak: "Wartość pakietu medycznego pokrywającego usługi wykraczające poza regulacje z zakresu medycyny pracy [m.in. badania okresowe] otrzymanego przez pracownika od pracodawcy stanowi dla niego przychód ze stosunku pracy, a o powstaniu przychodu decyduje otrzymanie pakietu, a nie skorzystanie z niego". I jeszcze jedna interpretacja: "Przychodem nie będzie wartość rzeczywiście skonsumowanych usług medycznych, lecz wartość świadczenia uzyskiwanego przez pracownika, jakim jest możliwość skorzystania z takich usług".

Niestety dla podatników w maju 2010 r. taką wykładnię przepisów potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Jego werdykt przestraszył pracodawców fundujących pracownikom pakiety medyczne. Obawiają się, że będą musieli weryfikować rozliczenia z fiskusem i ZUS pracowników z ostatnich kilku lat. I potrącać im zaległy podatek i składki. W ich imieniu Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych "Lewiatan" napisała do ministra finansów list z prośbą o to, by zrezygnował z zaległego podatku.

- Nie przewidujemy żadnych zmian. Od dawna uważamy, że świadczenia rzeczowe są opodatkowane. Przepisy się nie zmieniły. Rzeczywistość prawna pozostaje taka sama. Sąd tylko potwierdził prawidłowość naszego stanowiska - odpowiedziało Ministerstwo Finansów.

...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin