KORZYŚCI UKIERUNKOWYWANIA PASIEK.pdf
(
138 KB
)
Pobierz
biul18
BIULETYN NAUKOWY
Skrót: Biul. Nauk., Nr 18, 2002
KORZYŚCI UKIERUNKOWYWANIA PASIEK
PROFESJONALNYCH NA POZYSKIWANIE PYŁKU
Jerzy Wilde
1
, Janusz Cichoń
2
, Paweł Grabowski
1
1
Katedra Pszczelnictwa UWM, Olsztyn
2
Katedra Marketingu i Analiz Rynkowych UWM, Olsztyn
S ł o w a k l u c z o w e: pozyskiwanie pyłku, obnóża pyłkowe, miód.
Streszczenie
Stwierdzono, że pozyskiwanie obnóży pyłkowych jest mniej uzależnione od przebiegu warunków
pogodowych niż produkcja miodu, szczególnie w latach nie sprzyjających nektarowaniu roślin.
Odbieranie rodzinom ponad 2 kg obnóży zmniejsza ilość odwirowanego miodu. Każdy kilogram
pozyskanego miodu podnosi opłacalność produkcji pyłku, a odwirowanie 20 lub więcej kilogramów
miodu czyni ten rodzaj produkcji bardzo opłacalnym. Pasieki profesjonalne opłaca się ukierun-
kowywać tylko na pozyskiwanie pyłku, jeśli istnieje możliwość jego zbytu. Sprzedaż obnóży pył-
kowych jest trudna, bo nie można przechowywać tego produktu więcej niż rok, gdyż po tym czasie
traci on swoje cenne wartości.
BENEFITS FROM PROFESSIONAL APIARY ORIENTATION AT POLLEN TRAPPING
Jerzy Wilde, Janusz Cichoń*, Paweł Grabowski
Department of Apiculture, University of Warmia and Mazury in Olsztyn
* Department of Marketing and Market Analyses, University of Warmia and Mazury in Olsztyn
K e y w o r d s: pollen trapping, pollen pellets, honey.
Abstract
It was found that pollen trapping is influenced by weather conditions to a lower degree than
honey production, especially in years unfavorable to nectar secretion by plants. Trapping of over 2 kg
of pollen from a single colony decreases the honey harvest. Every kilogram of a honey yield increases
the productivity of pollen trapping, and harvesting of 20 or more kg of honey makes this kind of
production very profitable. Professional apiaries oriented at pollen trapping may bring a profit if
there are sales opportunities. It is difficult to sell pollen pellets because they cannot be stored for
longer than one year, as after that time they lose their valuable properties.
10
Jerzy Wilde, Janusz Cichoń, Paweł Grabowski
Wprowadzenie
Zawodowe gospodarstwa pasieczne to zwykle małe firmy, produkujące na
niewielką skalę, przeważnie na mniejsze, lokalne rynki. Najczęściej są to
gospodarstwa rodzinne, w których tradycje pszczelarskie są kultywowane od
wielu lat. Znaczenie gospodarcze mniejszych lub średnich firm na rynku
polskim z pewnością będzie rosnąć. Dowodem na to jest znaczący ich udział
w produkcji przemysłowej krajów Europy Zachodniej. W Wielkiej Brytanii
i Niemczech wynosi on ponad 94%, a w Unii Europejskiej udział małych
przedsiębiorstw (zatrudniających do 9 osób) wynosi 92% ogólnej liczby firm.
Każda z nich musi jednak znaleźć sobie miejsce w realiach gospodarki rynko-
wej (D
OBIEGAŁA
-K
ORONA
i in. 1994). Prowadzenie wielokierunkowej produkcji
pasiecznej jest powszechnym zaleceniem zwiększenia dochodowości pasiek
(W
ILDE
1996a i b, B
RATKOWSKI
1999a i b). Obnóża pyłkowe są drugim
produktem pszczelim po miodzie, którego ilość odbierana od jednej rodziny
najczęściej przekracza 1 kilogram. W porównaniu z kitem pszczelim i woskiem,
mającymi marginesowe znaczenie w strukturze produkcji pasiecznej, pozys-
kiwanie obnóży pyłkowych zwiększa w łatwy sposób dochód osiągany z pasieki.
Celem pracy jest wykazanie możliwości intensywnego pozyskiwania obnóży
pyłkowych jako produkcji w pełni opłacalnej w warunkach klimatyczno-pożyt-
kowych Polski. Podjęto także próbę odpowiedzi na pytanie zawarte w tytule
pracy, czy opłaca się ukierunkowywać pasieki profesjonalne tylko na pozys-
kiwanie pyłku?
Wpływ warunków klimatyczno-pożytkowych i zastosowanej
technologii na pozyskiwanie obnóży pyłkowych
O sukcesie finansowym gospodarstwa pasiecznego decydują nie tylko zaan-
gażowanie i ciężka praca pszczelarza, lecz także liczba dostępnych pożytków
i warunki pogodowe, które wystąpią w sezonie. Warunki klimatyczno-pożyt-
kowe zdecydowanie wpływają na ilość odebranych obnóży pyłkowych. W kra-
jach o dłuższym okresie wegetacji można pozyskać, bez specjalnych zabiegów,
nawet 13 kg obnóży pyłkowych (N
ELSON
i in. 1987). Polska należy do krajów
o umiarkowanych warunkach i u nas można pozyskać ok. 2 kg tego produktu.
Stosując specjalne technologie pasieczne, można podnieść średnią wydajność
pyłku od jednej rodziny nawet do 8 kg. W pasiece Katedry Pszczelnictwa UWM
w Olsztynie od rodzin wybitnych pod tym względem pozyskiwano nawet 20 kg
obnóży pyłkowych (W
ILDE
,B
RATKOWSKI
1997).
Pozyskiwanie pyłku jest mniej uzależnione od warunków klimatycznych
niż produkcja miodu. W okresach nie sprzyjających produkcji miodu pszczoły
znacznie chętniej gromadzą zapasy pyłkowe, ponadto pyłek kwiatowy jest
Korzyści ukierunkowywania pasiek ...
11
w mniejszym stopniu wypłukiwany przez deszcz. W latach „sprzyjających”
można rozpocząć pozyskiwanie pyłku nawet 2 – 3 tygodnie przed rozpoczęciem
kwitnienia rzepaku. Z reguły pszczelarze kończą odbieranie pyłku w połowie
kwitnienia plantacji gryki. Terminy kwitnienia głównych roślin pyłkodajnych
pozwalają przy prowadzeniu gospodarki wędrownej na odbieranie pyłku nawet
przez 2 – 3 miesiące w sezonie. W czasie pozyskiwania pyłku należy unikać
plantacji łubinu żółtego, ponieważ pyłek tej rośliny jest bardzo gorzki, a nawet
niewielka domieszka może zdyskwalifikować całą partię pyłku jako produktu
nieprzydatnego do spożycia.
Opłacalność pozyskiwania obnóży pyłkowych jest uzależniona od wielu
czynników, na które pszczelarz może w różnym stopniu wpływać. Najbardziej
efektywne są poławiacze pyłku z zastosowaną płytką strącającą o średnicy
oczek od 4,8 do 5,0 mm i grubości 3 – 5 mm lub płytki żebrowane, które
dodatkowo ułatwiają pszczołom przejście przez otwory. Przy zastosowaniu
tego typu przegród strącających możemy liczyć na ok. 40% efektywność
poławiania. Zależy to jednak od pory sezonu, długości pozyskiwania i liczby
otworów w płytce. Doświadczenia prowadzone w Katedrze Pszczelnictwa
UWM w Olsztynie wykazały, iż efektywność odławiania przy zastosowaniu
tego rodzaju płytki bezpośrednio po założeniu poławiaczy wynosiła od 38 do
50%, a w czasie powtórnego pomiaru w połowie lipca spadła do 16,4% (B
OBRZE-
CKI
,W
ILDE
1990). Inne badania dowodzą, iż zastosowanie odpowiednich tech-
nologii odbierania pyłku umożliwia efektywniejsze wykorzystanie pożytków
i znacznie poprawia opłacalność produkcji. Najbardziej efektywne jest długo-
trwałe odbieranie pyłku w rodzinach macierzystych i nowo tworzonych od-
kładach (W
ILDE
,B
RATKOWSKI
1995) – tabela 1. Do pozyskiwania pyłku możemy
zaangażować również rodziny słabsze, a są one w stanie przynieść podobną
ilość pyłku jak rodziny silne (B
OBRZECKI
,W
ILDE
1989).
Tabela 1
Table 1
Odebrane obnóża pyłkowe w latach 1994 – 1995 (średnio kg/rodzinę) przy zastosowaniu różnych
technologii pasiecznych (wg W
ILDE
iB
RATKOWSKIEGO
1995)
Pollen trapped in the years 1994 – 1995 (on average, kg/hive) with the application of different bee
management technologies (W
ILDE
and B
RATKOWSKI
1995)
Technologia pasieczna
Bee management
z rzepaku ozimego
from winter rape
Pyłek pozyskany – Pollen trapped
z bobiku i gryki
from field bean
ogółem – total
and buckwheat
Tradycyjna gospodarka pasieczna
Traditional bee management
1.7
0.9
2.6
Tworzenie odkładów
Building of nuclei
2.9
4.5
7.4
Przesiedlanie na węzę
Transferring on wax foundation
2.3
3.2
5.5
12
Jerzy Wilde, Janusz Cichoń, Paweł Grabowski
Pozyskiwanie pyłku a zbiory miodu
Pszczelarze często zastanawiają się, czy pozyskiwanie pyłku nie wpływa
negatywnie na produkcję miodu. Większość badań potwierdza, iż odbieranie
rodzinom 2 – 3 kg pyłku nie wpływa na wielkość produkcji miodu lub w niewiel-
kim stopniu może ją obniżać (L
AVIE
,F
RESNAYE
1963, W
ILDE
,C
ICHOŃ
1990,
W
ILDE
,B
RATKOWSKI
1995). Odbieranie pszczołom w sposób ciągły większych
ilości pyłku (powyżej 4,5 kg) obniża zbiory miodu nawet o 30%. Należy
zaznaczyć, iż na zbiory pyłku i miodu wpływa jeszcze poziom dziennego
przybytku. P
OLI
ˇ ˇ
UK
(1984) stwierdził, że pojawienie się obfitego pożytku
nektarowego (przybytki na wadze od 3 do 4,5 kg) powodowało ograniczenie
przynoszenia pyłku zaledwie do kilku gramów, natomiast gdy przybytek na
wadze spadł do 0,1 – 0,2 kg, pszczoły zaczęły intensywnie zbierać obnóża
pyłkowe w ilości 190 – 236 g dziennie. Można więc stwierdzić, iż pozyskiwanie
obnóży pozwala efektywniej wykorzystywać pożytki mniej obfite oraz takie,
które wystąpiły w dniach nie sprzyjających nektarowaniu roślin (przerwy
między opadami, długotrwała susza, niska temperatura).
Według badań prowadzonych w Kanadzie w ciągu ok. 3 miesięcy uzyskano
średnio 9,4 kg pyłku z 0,9 kg pakietu (N
ELSON
i in. 1987). Mimo niższych o 20%
zbiorów miodu, wartość sprzedanych produktów była większa o 21% w rodzi-
nach z poławiaczami (tab. 2).
Tabela 2
Table 2
Porównanie produkcji miodu i pyłku oraz wartości z niej uzyskanych (wg N
ELSONA
i in. 1987)
Comparison of honey and pollen yields and their value (following N
ELSON
et al. 1987)
Średnia produkcja
Procent
Średnia produkcja
Różnica
miodu
pyłku
Rok
Grupa
różnicy
wartości
Average honey
Average pollen
Year
Group
Percentage
Difference
production
production
of difference
of value
(kg)
(kg)
bez poławiaczy
no pollen traps
115
–
1983
31
26
z poławiaczami
with pollen traps
79
12.7
bez poławiaczy
no pollen traps
130
–
1984
19
13
z poławiaczami
with pollen traps
106
7.2
bez poławiaczy
no pollen traps
122
–
1985
11
23
z poławiaczami
with pollen traps
109
8.4
Średnio
bez poławiaczy
122
–
z 3 lat
no pollen traps
20
21
Average for
z poławiaczami
3 years
98
9.4
with pollen traps
Korzyści ukierunkowywania pasiek ...
13
Prawidłowość tę potwierdzają również wyniki uzyskiwane w Katedrze
Pszczelnictwa UWM w Olsztynie, gdzie rodziny z poławiaczami na ogół zawsze
charakteryzowały się większą produkcyjnością od rodzin bez poławiaczy (W
ILDE
1995, W
ILDE
iB
RATKOWSKI
1996). Należy przy tym podkreślić, iż w latach
„klęskowych”różnicatadochodziłanawetdo50%nakorzyśćrodzinzpoławia-
czami.
W obrocie detalicznym relacje cenowe między ceną miodu i pyłku kształtują
sięnapoziomie1:3,awhurcienawet1:4.Przeliczajączatempyłeknamiód,
pszczelarze mogą bez stosowania specjalnych technologii i ograniczeń w produk-
cji miodu uzyskać dodatkowe 7 kg miodu z rodziny. W polskich warunkach
stanowi to ponad 50% średnich zbiorów miodu z rodziny.
Opłacalność produkcji pyłku jest także uzależniona od rodzaju zastosowa-
nych poławiaczy, liczby rodzin pszczelich oraz lokalizacji pasieki. Wyliczony próg
opłacalności, a więc taka ilość wytworzonego produktu, która zwraca poniesione
koszty, zależy od ceny sprzedaży danego produktu (ceny jednostkowej) oraz
wielkości produkcji (wielkość jednostek produktu – kilogramów pyłku). Również
częstotliwość odbierania pyłku wpływa na koszty związane z koniecznością
poniesienia wydatków na dojazdy i pracę. Według W
ILDE
iC
ICHONIA
(1999),
oddalenie o 25 km od domu pszczelarza pięćdziesięciopniowej pasieki podnosi
koszty: przy zastosowaniu poławiaczy powałkowych o ok. 30%, dennicowych
– o 50%, a przy poławiaczach wylotowych nawet o 80% (tab. 3).
Tabela 3
Table 3
Dodatkowe koszty pozyskiwania pyłku w pasiece pięćdziesięciopniowej w zależności od lokalizacji
pasieki i rodzaju poławiacza (w zł, w 1997 r.) (wg W
ILDE
iC
ICHONIA
1999)
Additional costs of pollen trapping in a 50-colony apiary in relation to the kind of pollen traps and
location of the apiary (in PLN, 1997) (following W
ILDE
and C
ICHOŃ
1999)
Wyszczególnienie
Specification
Rodzaj poławiacza pyłku – Kind of pollen traps
powałkowy
dennicowy
wylotowy
top
bottom
entrance
Pasieka przydomowa – Apiary adjacent to the house
Poławiacze
Pollen traps
250
150
75
Koszty ogółem (energia, sprzęt,
poławiacze, praca)
Total costs (power, equipment,
traps, labor)
7 496
8 327
9 509
Pasieka oddalona 25 km – Apiary located 25 km from the house
Dojazdy
Access
535
1 285
3 212
Koszty ogółem (energia, sprzęt,
poławiacze, praca)
Total costs (power, equipment,
traps, labor)
10 076
11 796
15 265
Plik z chomika:
annamaria6696
Inne pliki z tego folderu:
Rotacyjna Hodowla Pszczół.avi
(484554 KB)
Milczenie.Pszczol.PL.PDTV.XviD-YBA.(OSiOLEK.com).avi
(359284 KB)
Sposoby wymiany matek pszczelich. Rus.flv
(86199 KB)
Kanadyjskie pasieki towarowe.avi
(88914 KB)
Rotacyjna hodowla pszczół.flv
(114563 KB)
Inne foldery tego chomika:
- - ▉ FILMY SUPER HITY !!!!
- - ▉ CHOMIKUJ FILMY 2020 [ NOWOSCI ]
- - ▉ FILMY - NOWO DODANE
- - ▉ CHOMIKUJ - NOWOSCI - FILMY 2020
- ◢◤ FILMY [ NOWE ]
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin