Ms159.pdf

MATERIAüY I STUDIA

Zeszyt nr 159

Empiryczna weryfikacja teorii

oczekiwaÄ terminowej struktury

stp procentowych w Polsce

Urszula Ziarko-Siwek, Marcin KamiÄski

Warszawa, czerwiec 2003 r.

Projekt graficzny:

Oliwka s.c.

Sk¸ad i druk:

Drukarnia NBP

Wyda¸:

Narodowy Bank Polski

Departament Komunikacji Spo¸ecznej

00-919 Warszawa, ul. åwi«tokrzyska 11/21

tel. (22) 653 23 35, fax (22) 653 13 21

Materia¸y i Studia rozprowadzane s bezp¸atnie.

Dost«pne s rwnieý na stronie internetowej NBP: http://www.nbp.pl

Spis treæci

Spis tabel i wykresw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4

Streszczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5

1. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6

2. Teoria oczekiwaÄ terminowej struktury stp procentowych . . . . . . . . . . . 7

3. Estymacja zerokuponowej krzywej dochodowoæci . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

3.1. Krzywa YTM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

3.2. Zerokuponowa krzywa dochodowoæci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12

3.2.1. Funkcja dyskontujca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12

3.2.2. Stopy procentowe spot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

3.2.3. Stopy procentowe forward . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

3.3. Sposb budowy krzywej dochodowoæci metod prostych wielomianw . . . . . . . 14

4. Metody uýyte do zbadania dzia¸ania teorii oczekiwaÄ . . . . . . . . . . . . . . 19

4.1. Prosta regresja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20

4.2. Modelowanie VAR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20

4.3. Model z mechanizmem korekty b¸«dw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21

5. Badania i wyniki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24

5.1. Prosta regresja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24

5.2. Modelowania VAR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24

5.3. Model z mechanizmem korekty b¸«dw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27

6. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30

MATERIAüY I STUDIA Ð ZESZYT 159

Spis tabel i wykresw

Tabela 1. Analiza regresji MNK æredniej zmiany stopy krtkoterminowej

wzgl«dem spreadu (ã1 miesic-1 rokÓ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24

Tabela 2. Wyniki VAR pe¸na prba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25

Tabela 3a. Test sprawdzajcy czy reszty

modelu VAR dla ã1 miesic Ð 5 latÓ s bia¸ym szumem . . . . . . . . . . . . . . . 26

Tabela 3b. Test sprawdzajcy czy reszty modelu VAR dla ã1 rok Ð 5 latÓ

s bia¸ym szumem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27

Tabela 3c. Test sprawdzajcy czy reszty modelu VAR dla ã1 miesic Ð 1 rokÓ

s bia¸ym szumem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27

Tabela 4. Analiza stacjonarnoæci stp procentowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

Tabela 5. Wsp¸czynniki modelu z mechanizmem korekty b¸«dw bez

restrykcji oraz wyniki testu ilorazu wiarygodnoæci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

Tabela 6. Istotnoæ ocen parametrw szybkoæci dostosowania . . . . . . . . . . 29

Wykres 1. Stopy spot miesi«czne i roczne oraz ich spread . . . . . . . . . . . . . 17

Wykres 2. Stopy spot miesi«czne i pi«cioletnie oraz ich spread . . . . . . . . . 18

Wykres 3. Stopy spot roczne i pi«cioletnie oraz ich spread . . . . . . . . . . . . . 18

Wykres 4. Spread rzeczywisty oraz spread teoretyczny w modelu

ã1 miesic Ð 1 rokÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25

Wykres 5. Spread rzeczywisty oraz spread teoretyczny w modelu

ã1 miesic Ð 5 latÓ z dwoma opnieniami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25

Wykres 6. Spread rzeczywisty oraz spread teoretyczny w modelu

ã1 rok Ð 5 latÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26

Narodowy Bank Polski

Streszczenie

Empiryczna weryfikacja teorii oczekiwaÄ terminowej struktury stp

procentowych w Polsce

Streszczenie

Urszula Ziarko-Siwek * , Marcin KamiÄski **

Celem artyku¸u jest zbadanie czy na rynku polskim stopy procentowe zachowuj si« zgodnie

z za¸oýeniami teorii oczekiwaÄ oraz czy spreadpomi«dzy stop d¸ugoterminow a stop krtkoter-

minow pozwala odczytywa informacje co do kszta¸towania si« stp procentowych w przysz¸oæci.

Autorzy przedstawili w pracy podstawowe informacje o teorii oczekiwaÄ terminowej struktury stp

procentowych wraz z wybranymi rezultatami badaÄ, ktre przeprowadzane by¸y na rynkach zagra-

nicznych, a dotyczcych teorii oczekiwaÄ i moýliwoæci jej wykorzystania do prognozowania stp

procentowych. W celu zbudowania krzywej dochodowoæci, ktra umoýliwia wyliczenie stp spot

niezb«dnych do obliczenia rzeczywistego spreadu pomi«dzy stop krtko- i d¸ugoterminow, wy-

estymowana zosta¸a posta analityczna funkcji dyskontowej za pomoc wielomianu. Do szacowania

zerokuponowych krzywych dochodowoæci uýyto obligacji skarbowych, ktre notowane by¸y, w ana-

lizowanym okresie (14.09.1999 Ð 22.11.2002), na Gie¸dzie Papierw Wartoæciowych.

Do badania teorii oczekiwaÄ i jej zdolnoæci do prognozowania kierunkw zmian przysz¸ych

stp procentowych wykorzystano trzy metody, ktre by¸y takýe uýywane w podobnych badaniach

na rynkach zagranicznych. Wærd nich s: prosta regresja linowa, model wektorowej autoregresji

oraz model z korekt b¸«dw. Kaýda z tych trzech metod zosta¸a uýyta do analizy trzech odr«bnych

modeli, rýnicych si« od siebie za¸oýeniami co do okreælenia, czym jest stopa krtko- i d¸ugoter-

minowa. Kaýdy model rýni si« od siebie spreadem: model ã1 miesic Ð 1 rokÓ, model ã1 miesic

Ð 5 latÓ, model ã1 rok Ð 5 latÓ.

Autorzy w swoim badaniu nie dowiedli, iý w oparciu o analiz« spreadu moýna wycign

wnioski co do zachowania si« krtkoterminowych stp procentowych zgodnie z za¸oýeniami teorii

oczekiwaÄ.

S¸owa kluczowe: terminowa struktura stp procentowych, teoria oczekiwaÄ, estymacja ze-

rokuponowej krzywej dochodowoæci w Polsce

Klasyfikacja JEL: E43

* Asystent w Katedrze Teorii Pienidza i Polityki Pieni«ýnej Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.

** Doktorant w Katedrze Ekonometrii Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.

MATERIAüY I STUDIA Ð ZESZYT 159

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: