OGRODY RZYMSKIE.doc

OGRODY RZYMSKIE

O ile Grecja przepych ofiarowała bogom a bogactwa gromadziła w świątyniach, rzymski przepych podnosił prestiż cesarza i jego najbliższych, budził podziw poddanych i olśniewał cudzoziemców, cesarzowi i jego otoczeniu stwarzał luksusowe warunki do wypoczynku, a architektom i ogrodnikom pole do popisu. Dopiero w cesarskim Rzymie doszło do wyraźnego podziału na ogrody użytkowe, w których uprawiano warzywa konsumpcyjne i ogrody rekreacyjno-reprezentacyjne.

Rzymianie wykształcili trzy rodzaje ogrodów. Pierwszy to domowy ogród perystylowy, drugi to układem przypominający ogród perystylowy, ale znacznie większy ogród publiczny, trzeci to ogród willowy, osiągający czasami rozmiary i program ogromnego parku.

Dom atrialny z zewnętrznym ogrodem na tyłach budynku               Centrum drugiego modułu domu rzymskiego był perystyl, w którym urządzano niewielki, troskliwie uprawiany ogród.

W starożytnym domu rzymskim (domus) otoczony murem ogród (hortus) znajdował się na tyłach budynku i dostępny był z atrium (otwartego dziedzińca ze zbiornikiem na deszczówkę) przez tablinium, pomieszczenie "biurowe" właściciela, wykorzystywane zwykle do przyjmowania klienteli.

1 - wejście, 2 - tabernae - sklepy, 3 - atrium - dziedziniec, 4 - impluvium - basen, 5 - tablinium - pokój przyjęć - przejście
6 - hortus - ogród, 7 - triclinium - jadalnia, 8 - alae - pokoje boczne, 9 - cubiculum - sypialnia

Z czasem domus został rozbudowany o drugi zespół pomieszczeń otaczających perystyl - dziedziniec otoczony kolumnadą, w którym znajdował się basen (lub namiastka basenu) i wewnętrzny ogród. Ponieważ ogród ten był widoczny z najważniejszego pomieszczenia rzymskiego domu - jadalni (triclinium) i wpływał na wspaniałość oprawy urządzanych tam biesiad, stał się obiektem coraz troskliwszej uprawy i coraz bogatszej dekoracji. W bardzo bogatych domach program pomieszczeń otaczających perystyl odpowiadał małym, prywatnym termom. Oto kilka przykładów.

CASA DEI VETTII - DOM VETTICH

Pompejański Dom Vettich ma niewielkie atrium (na prawo od niego jest jeszcze dodatkowe, mikroskopijne strium) bezpośrednio połączone z poprzecznie do wejścia zorientowanym perystylem.
Rekonstrukcja domu znajduje się w Ogrodach Boboli we Florencji.

Ogród w perystylu Casa dei Vettii