HTZ.docx

Co to jest HTZ?

To najczęściej stosowany sposób leczenia uciążliwych objawów menopauzy. Ma za zadanie uzupełnić poziom żeńskich hormonów płciowych – estrogenu i czasami progesteronu, który w okresie menopauzy drastycznie spada. Jest to terapia oparta o stosowanie estrogenów lub estrogenów i gestagenów, której głównym celem jest przeciwdziałanie tzw. objawom wypadowym, które pojawiają się u kobiety w okresie okołomenopauzalnym i wynikają z postępującego niedoboru hormonalnego. Długoletnie stosowanie HTZ można traktować jako jeden z podstawowych elementów profilaktyki osteoporozy. HTZ stosuję się głównie w celu:

- zniesienie lub złagodzenie objawów klimakterycznych:

ü      Niepokój i niska samoocena

ü      Depresyjne nastroje, pesymizm, zmieniony głos

ü      Luki w pamięci, bóle głowy

ü      Uderzenia gorąca

ü      Trudności w podejmowaniu decyzji, ospałość i uczucie ciągłego zmęczenia

ü      Bezsenność

ü      Bóle  w plecach, klatce piersiowej, mięśni

ü      Palpitacja serca

ü      Nocne poty

ü      Wrażliwość piersi

ü      Opuchnięte lub sztywne stawy

ü      Utrata kontroli nad pęcherzem, nagła lub częsta potrzeba oddawania moczu

ü      Uczucie mrowienia

ü      Łamliwe paznokcie

- złagodzenie zmian zanikowych w układzie moczowo – płciowym
- spowalnianie zmian zanikowych i degeneracyjnych skóry
- profilaktycznie w  osteoporozie
- profilaktycznie w miażdżycy
- w leczeniu przedwczesnej menopauzy.

Rodzaje HTZ

Hormonalną terapię zastępczą możemy podzielić ze względu na:

- zastosowany estrogen: (17β estradiol, skoniugowane estrogeny (mieszanka estrogenów zwierzęcych otrzymywanych z moczu źrebnych klaczy), estriol, związki steroidowe o częściowym działaniu estrogennym)

- drogę podania:

ü      Doustnie ( KLIMONOROM, CYCLO-PROGYNOVA, CYCLO-MENORETTE -  estrogeny i progestageny, same estrogeny – DIENOSTEROL, ESTRONEM, PRESOMEN (estrogeny koniugowane)

ü      Przez skórę (plastry – SYSTEN SEQUI, ESTRADIOLUM + NORETHISTERONI ACETAS)

ü      Dopochwowo (krem ORTHO – GYNEST D)

ü      Domacicznie

ü      Przez nos

ü      Implanty (ORGANOM)

ü      Iniekcje (preparaty domięśniowe – ESTRADIOL , OESTRADIOL – DEPO)

 - ilość składników:

ü      złożona (estrogen + gestagen)

ü      jednoskładnikowa – estrogen lub gestagen.

- okres stosowania:

ü      ciągła – stosowana bez przerwy,

ü      sekwencyjna – najczęściej z 7-dniową przerwą pomiędzy opakowaniami.

Wskazania do stosowania HTZ:

·         średnio i mocno nasilone objawy wypadowe (systemowa HTZ)

·         zmiany atroficzne sromu i pochwy (systemowo lub dopochwowo)

·         zaburzenia snu

·         obniżenie libido (HTZ + androgeny, tibolon)

·         Pierwotna niewydolność jajników

·         Wtórna niewydolność jajników

·         Zespół pokastracyjny

·         Okres okołomenopauzalny( perimenopauza) i pomenopauzalny. Obejmuje 2- 8 lat poprzedzających menopauzę, w których zmiany rytmu miesiączkowania i objawy kliniczne zapowiadają mającą nastąpić menopauzę, oraz jeden rok po menopauzie

Przeciwwskazania do stoswania HTZ:

·         Ciąża

·         Karmienie piersią

·         Nowotwór estrogenozależny (rozwijający się w odpowiedzi na działanie estrogenów, na przykład rak błony śluzowej macicy)

·         Rak piersi – obecnie lub w przeszłości

·         Zakrzepica i zator płucny – obecnie lub w przeszłości

·         Dusznica lub przebyty zawał serca lub udar

·         Niektóre choroby wątroby

·         Krwawienie z narządów rodnych, którego przyczyna nie została jeszcze wyjaśniona

·         Nieleczony rozrost błony śluzowej macicy

„+” zastosowania HTZ:

·         niweluje uderzenia gorąca, nocne poty oraz bezsenność

·         łagodzi depresję, zaburzenia nastroju

·         zapobiega zmianom i stanom zapalnym układu moczowo-płciowego, które mogą mieć wpływ na współżycie seksualne

·         estrogeny mają ochronne właściwości dla serca kobiety, dlatego zmniejszają ryzyko zawału serca, miażdżycy; w pewnym stopniu mogą zapobiegać tym chorobom

·         chroni przed zachorowaniem na raka okrężnicy

·         zmniejsza ryzyko złamań i osteoporozy, które mogą być spowodowane niedoborem hormonów

·         zapobiega rozwojowi choroby Alzheimera, wspomaga funkcje poznawcze mózgu

„-„ zastosowania HTZ:

·         zagrożenie wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

·         wzrost ryzyko udaru mózgu

·         wzrost prawdopodobieństwo wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych

·         ryzyko zachorowania na raka jelita grubego

·         wzrasta ryzyko zachorowania na astmę

·         ryzyko zachorowania na raka endometrium wzrasta wraz z długością stosowania terapii

Roślinne środki hormonalne – FITOESTROGENY

Leki dostępne bez recepty – leki zawierające w składzie fitoestrogeny – substancje hormonopodobne pochodzenia roślinnego, są one przeznaczone dla kobiet preferujących leki roślinne w zwalczaniu objawów menopauzy oraz tych, które nie mogą stosować HZT. Preparaty roślinne działają słabiej i łagodniej w porównaniu z naturalnymi estrogenami. Ważne jest systematyczne stosowanie, gdyż efekt działania nie jest natychmiastowy i występuje najczęściej po 2 tygodniach regularnego stosowania.
Najpopularniejszymi preparatami są preparaty zawierające izoflawony sojowe oraz inne składniki roślinne. Najbardziej popularne i polecane preparaty łagodzące objawy menopauzy, to:
- Menoplant Soy-a – 30 lub 60 kapsułek, zawiera ekstrakt z soi
- Soja A+E – 60 tabletek, zawiera ekstrakt z soi, witaminę A i E
- Menostop – 30 kapsułek, skład: ekstrakt z soi
- Femestra – 30 lub 60 tabletek, kompleks fitoestrogenów z witaminami i minerałami
- Aktiv-Meno – 30 tabletek, skład: izoflawony sojowe, wapń, witamina D3, B1, B2, B6, B12, biotyna, kwas foliowy
- Climagyn – 90 kapsułek

Wśród fitoestrogenów najbardziej rozpowszechnione są preparaty sojowe, które w literaturze naukowej posiadają najwięcej opracowań. Ciekawą rośliną, bogatą w izoflawonol -formononetynę, jest pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa). Godny podkreślenia jest fakt, że wyciągi z pluskwicy działają bardziej wybiórczo niż soja (nie powodują stymulacji estrogenowej macicy). Przykłady preparatów to lek REMIFEMIN oraz suplement KLIMAKTOBON. Alternatywę dla wymienionych roślin stanowią wyciągi z lnu, lukrecji, brokułów, granatu czy czerwonej koniczyny obecne w preparatach FEMAPAUSE, ...