kro.pdf

©Kancelaria Sejmu

s. 1/50

USTAWA

z dnia 25 lutego 1964 r.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Opracowano na pod-

stawie: Dz. U. z 1964

r. Nr 9, poz. 59, z

1975 r. Nr 45, poz.

234, z 1986 r. Nr 36,

poz. 180, z 1990 r. Nr

34, poz. 198, z 1995 r.

Nr 83, poz. 417, z

1998 r. Nr 117, poz.

757, z 1999 r. Nr 52,

poz. 532, z 2000 r. Nr

122, poz. 1322, z 2001

r. Nr 128, poz. 1403,

z 2003 r. Nr 83, poz.

772, Nr 130, poz.

1188, z 2004 r. Nr

162, poz. 1691, z 2007

r. Nr 121, poz. 831,

Nr 134, poz. 947, Nr

192, poz. 1378, z 2008

r. Nr 220, poz. 1431,

z 2010 r. Nr 125, poz.

842, z 2011 r. Nr 75,

poz. 398, Nr 149, poz.

887.

Tytuł I

MAŁŻEŃSTWO

DZIAŁ I

Zawarcie małżeństwa

Art. 1.

§ 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni

złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują

ze sobą w związek małżeński.

§ 2. Małżeństwo zostaje również zawarte, gdy mężczyzna i kobieta zawierający

związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego

związku wyznaniowego w obecności duchownego oświadczą wolę jednocze-

snego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu i kierownik

urzędu stanu cywilnego następnie sporządzi akt małżeństwa. Gdy zostaną

spełnione powyższe przesłanki małżeństwo uważa się za zawarte w chwili

złożenia oświadczenia woli w obecności duchownego.

§ 3. Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się, jeżeli ratyfikowana umowa

międzynarodowa lub ustawa regulująca stosunki między państwem a kościo-

łem albo innym związkiem wyznaniowym przewiduje możliwość wywołania

przez związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu tego kościoła

albo innego związku wyznaniowego takich skutków, jakie pociąga za sobą

zawarcie małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego.

§ 4. Mężczyzna i kobieta, będący obywatelami polskimi przebywającymi za gra-

nicą, mogą zawrzeć małżeństwo również przed polskim konsulem lub przed

osobą wyznaczoną do wykonywania funkcji konsula.

Art. 2.

Jeżeli mimo niezachowania przepisów artykułu poprzedzającego został sporządzony

akt małżeństwa, każdy, kto ma w tym interes prawny, może wystąpić z powództwem

o ustalenie nieistnienia małżeństwa.

2011-09-07

©Kancelaria Sejmu

s. 2/50

Art. 3.

§ 1. Osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo powinny złożyć lub przedstawić

kierownikowi urzędu stanu cywilnego dokumenty niezbędne do zawarcia

małżeństwa, określone w odrębnych przepisach.

§ 2. Jeżeli otrzymanie dokumentu, który osoba zamierzająca zawrzeć małżeństwo

jest obowiązana złożyć lub przedstawić kierownikowi urzędu stanu cywilne-

go, napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może zwolnić tę

osobę od obowiązku złożenia lub przedstawienia tego dokumentu.

§ 3. Kierownik urzędu stanu cywilnego wyjaśnia osobom zamierzającym zawrzeć

małżeństwo doniosłość związku małżeńskiego, przepisy regulujące prawa i

obowiązki małżonków oraz przepisy o nazwisku małżonków i o nazwisku ich

dzieci.

Art. 4.

Małżeństwo przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego nie może być zawarte

przed upływem miesiąca od dnia, kiedy osoby, które zamierzają je zawrzeć, złożyły

kierownikowi urzędu stanu cywilnego pisemne zapewnienie, że nie wiedzą o istnie-

niu okoliczności wyłączających zawarcie tego małżeństwa. Jednakże kierownik

urzędu stanu cywilnego może zezwolić na zawarcie małżeństwa przed upływem tego

terminu, jeżeli przemawiają za tym ważne względy.

Art. 4 1 .

§ 1. Osobom zamierzającym zawrzeć małżeństwo w sposób określony w art. 1 § 2

i 3 kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje zaświadczenie stwierdzające

brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa oraz treść i datę zło-

żonych przed nim oświadczeń w sprawie nazwisk przyszłych małżonków i

ich dzieci.

§ 2. Zaświadczenie traci moc po upływie trzech miesięcy od dnia jego wydania.

§ 3. Wydając zaświadczenie kierownik urzędu stanu cywilnego informuje strony

o dalszych czynnościach koniecznych do zawarcia małżeństwa.

Art. 5.

Kierownik urzędu stanu cywilnego, który dowiedział się o istnieniu okoliczności

wyłączającej zawarcie zamierzonego małżeństwa, odmówi przyjęcia oświadczeń o

wstąpieniu w związek małżeński lub wydania zaświadczenia, o którym mowa w art.

4 1 , a w razie wątpliwości zwróci się do sądu o rozstrzygnięcie, czy małżeństwo może

być zawarte.

Art. 6.

§ 1. Z ważnych powodów sąd może zezwolić, żeby oświadczenie o wstąpieniu w

związek małżeński lub oświadczenie przewidziane w art. 1 § 2 zostało złożo-

ne przez pełnomocnika.

§ 2. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie z podpisem urzędowo po-

świadczonym i wymieniać osobę, z którą małżeństwo ma być zawarte.

2011-09-07

©Kancelaria Sejmu

s. 3/50

Art. 7.

§ 1. Jeżeli małżeństwo jest zawierane przed kierownikiem urzędu stanu cywilne-

go, oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński powinny być złożone

publicznie w obecności dwóch pełnoletnich świadków.

§ 2. Kierownik urzędu stanu cywilnego zapytuje mężczyznę i kobietę, czy zamie-

rzają zawrzeć ze sobą małżeństwo, a gdy oboje odpowiedzą na to pytanie

twierdząco, wzywa ich do złożenia oświadczeń o wstąpieniu w związek mał-

żeński oraz oświadczeń w sprawie nazwisk małżonków i ich dzieci.

§ 3. Każda z osób zawierających małżeństwo składa oświadczenie o wstąpieniu w

związek małżeński, powtarzając za kierownikiem urzędu stanu cywilnego

treść oświadczenia lub odczytując je na głos. Osoba nie mogąca mówić skła-

da oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński podpisując akt małżeń-

stwa.

§ 4. Po złożeniu oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński przez obie strony

kierownik urzędu stanu cywilnego ogłasza, że wskutek zgodnych oświadczeń

obu stron małżeństwo zostało zawarte.

Art. 8.

§ 1. Duchowny, przed którym zawierany jest związek małżeński podlegający

prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego, nie mo-

że przyjąć oświadczeń przewidzianych w art. 1 § 2 – bez uprzedniego przed-

stawienia mu zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączają-

cych zawarcie małżeństwa, sporządzonego przez kierownika urzędu stanu

cywilnego.

§ 2. Niezwłocznie po złożeniu oświadczeń, o których mowa w § 1, duchowny

sporządza zaświadczenie stwierdzające, że oświadczenia zostały złożone w

jego obecności przy zawarciu związku małżeńskiego podlegającego prawu

wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego. Zaświadczenie

to podpisują duchowny, małżonkowie i dwaj pełnoletni świadkowie obecni

przy złożeniu tych oświadczeń.

§ 3. Zaświadczenie, o którym mowa w § 2, wraz z zaświadczeniem sporządzonym

przez kierownika urzędu stanu cywilnego na podstawie art. 4 1 § 1, duchowny

przekazuje do urzędu stanu cywilnego przed upływem pięciu dni od dnia za-

warcia małżeństwa; nadanie jako przesyłki poleconej w polskiej placówce

pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z przekazaniem do urzę-

du stanu cywilnego. Jeżeli zachowanie tego terminu nie jest możliwe z po-

wodu siły wyższej, bieg terminu ulega zawieszeniu przez czas trwania prze-

szkody. Przy obliczaniu biegu terminu nie uwzględnia się dni uznanych

ustawowo za wolne od pracy.

Art. 9.

§ 1. W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu jednej ze stron

oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński mogą być złożone nie-

zwłocznie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego bez złożenia lub

przedstawienia dokumentów niezbędnych do zawarcia małżeństwa. Jednakże

i w tym wypadku strony są obowiązane złożyć zapewnienie, że nie wiedzą o

istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.

2011-09-07

©Kancelaria Sejmu

s. 4/50

§ 2. W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu jednej ze stron

oświadczenia przewidziane w art. 1 § 2 mogą być złożone przed duchownym

bez przedstawienia zaświadczenia sporządzonego przez kierownika urzędu

stanu cywilnego stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie

małżeństwa. W takim wypadku strony składają przed duchownym zapewnie-

nie, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeń-

stwa. Przepisy art. 1 § 3 oraz art. 2 i art. 8 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 10.

§ 1. Nie może zawrzeć małżeństwa osoba nie mająca ukończonych lat osiemna-

stu. Jednakże z ważnych powodów sąd opiekuńczy może zezwolić na zawar-

cie małżeństwa kobiecie, która ukończyła lat szesnaście, a z okoliczności

wynika, że zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny.

§ 2. Unieważnienia małżeństwa zawartego przez mężczyznę, który nie ukończył

lat osiemnastu, oraz przez kobietę, która nie ukończyła lat szesnastu albo bez

zezwolenia sądu zawarła małżeństwo po ukończeniu lat szesnastu, lecz przed

ukończeniem lat osiemnastu, może żądać każdy z małżonków.

§ 3. Nie można unieważnić małżeństwa z powodu braku przepisanego wieku, je-

żeli małżonek przed wytoczeniem powództwa ten wiek osiągnął.

§ 4. Jeżeli kobieta zaszła w ciążę, jej mąż nie może żądać unieważnienia małżeń-

stwa z powodu braku przepisanego wieku.

Art. 11.

§ 1. Nie może zawrzeć małżeństwa osoba ubezwłasnowolniona całkowicie.

§ 2. Unieważnienia małżeństwa z powodu ubezwłasnowolnienia może żądać każ-

dy z małżonków.

§ 3. Nie można unieważnić małżeństwa z powodu ubezwłasnowolnienia, jeżeli

ubezwłasnowolnienie zostało uchylone.

Art. 12.

§ 1. Nie może zawrzeć małżeństwa osoba dotknięta chorobą psychiczną albo nie-

dorozwojem umysłowym. Jeżeli jednak stan zdrowia lub umysłu takiej osoby

nie zagraża małżeństwu ani zdrowiu przyszłego potomstwa i jeżeli osoba ta

nie została ubezwłasnowolniona całkowicie, sąd może jej zezwolić na zawar-

cie małżeństwa.

§ 2. Unieważnienia małżeństwa z powodu choroby psychicznej albo niedorozwo-

ju umysłowego jednego z małżonków może żądać każdy z małżonków.

§ 3. Nie można unieważnić małżeństwa z powodu choroby psychicznej jednego z

małżonków po ustaniu tej choroby.

Art. 13.

§ 1. Nie może zawrzeć małżeństwa, kto już pozostaje w związku małżeńskim.

§ 2. Unieważnienia małżeństwa z powodu pozostawania przez jednego z małżon-

ków w poprzednio zawartym związku małżeńskim może żądać każdy, kto ma

w tym interes prawny.

§ 3. Nie można unieważnić małżeństwa z powodu pozostawania przez jednego z

małżonków w poprzednio zawartym związku małżeńskim, jeżeli poprzednie

2011-09-07

s. 5/50

małżeństwo ustało lub zostało unieważnione, chyba że ustanie tego małżeń-

stwa nastąpiło przez śmierć osoby, która zawarła ponowne małżeństwo pozo-

stając w poprzednio zawartym związku małżeńskim.

Art. 14.

§ 1. Nie mogą zawrzeć ze sobą małżeństwa krewni w linii prostej, rodzeństwo ani

powinowaci w linii prostej. Jednakże z ważnych powodów sąd może zezwo-

lić na zawarcie małżeństwa między powinowatymi.

§ 2. Unieważnienia małżeństwa z powodu pokrewieństwa między małżonkami

może żądać każdy, kto ma w tym interes prawny.

§ 3. Unieważnienia małżeństwa z powodu powinowactwa między małżonkami

może żądać każdy z małżonków.

Art. 15.

§ 1. Nie mogą zawrzeć ze sobą małżeństwa przysposabiający i przysposobiony.

§ 2. Unieważnienia małżeństwa z powodu stosunku przysposobienia między mał-

żonkami może żądać każdy z małżonków.

§ 3. Nie można unieważnić małżeństwa z powodu stosunku przysposobienia mię-

dzy małżonkami, jeżeli stosunek ten ustał.

Art. 15 1 .

§ 1. Małżeństwo może być unieważnione, jeżeli oświadczenie o wstąpieniu w

związek małżeński lub oświadczenie przewidziane w art. 1 § 2 zostało złożo-

ne:

1) przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie

wyłączającym świadome wyrażenie woli,

2) pod wpływem błędu co do tożsamości drugiej strony,

3) pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, jeżeli

z okoliczności wynika, że składający oświadczenie mógł się obawiać, że

jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobi-

ste.

§ 2. Unieważnienia małżeństwa z powodu okoliczności wymienionych w § 1 mo-

że żądać małżonek, który złożył oświadczenie dotknięte wadą.

§ 3. Nie można żądać unieważnienia małżeństwa po upływie sześciu miesięcy od

ustania stanu wyłączającego świadome wyrażenie woli, od wykrycia błędu

lub ustania obawy wywołanej groźbą – a w każdym wypadku po upływie lat

trzech od zawarcia małżeństwa.

Art. 16.

W razie zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika mocodawca może żądać unie-

ważnienia małżeństwa, jeżeli brak było zezwolenia sądu na złożenie oświadczenia o

wstąpieniu w związek małżeński przez pełnomocnika albo jeżeli pełnomocnictwo

było nieważne lub skutecznie odwołane. Jednakże nie można z tego powodu żądać

unieważnienia małżeństwa, jeżeli małżonkowie podjęli wspólne pożycie.

2011-09-07

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: