Romanski.pdf

(75 KB) Pobierz
746803150 UNPDF
Na bazie wzorów rzymskich,
karolińskich, bizantyjskich, a
nawet islamskich wyrósł w
architekturze średniowiecznej
styl zwany ROMAŃSKIM .
Choć termin „sztuka
romańska” wprowadzono w
XIX wieku, to sam styl
pojawiła się w XI wieku i
trwał do połowy XIII. Warto
zaznaczyć, że nie we
wszystkich krajach rozwijał
się w tym samym czasie.
Pojawił się na terenie Francji,
a dzięki szlakom kupieckim i
pielgrzymim rozprzestrzenił
w całej Europie, stając się
jednym z przejawów jej
jedności. W Polsce rozwój
architektury romańskiej
przypada na XII i XIII wiek.
Wybudowano wówczas
liczne kościoły, okazałe
katedry i kolegiaty oraz
benedyktyńskie i cysterskie
opactwa.
Podstawowym tworzywem w
architekturze romańskiej były
wielkie ciosane bloki
kamienne, a w rejonach gdzie
brakowało kamienia
budowano z dość drogiej
cegły.
Cechy sztuki romańskiej
były następujące:
nawowy (tzn. nawa główna
i dwie nawy boczne),
zakończone poprzecznym
transeptem oraz
prezbiterium, (gdzie
przebywał chór) i absydą,
skierowaną na wschód,
•układ świątyni miał
charakter halowy lub
bazylikowy,
•mury były grube, masywne,
nadawały budowli
charakter obronny,
•sklepienia miały charakter
kolebkowy, beczkowy,
krzyżowy lub płaski – ten
najczęściej w świątyni
halowej np.: w Rawennie,
•okna budowano
stosunkowo niewielkie,
wzmocnione dodatkowo
wewnętrznymi kolumnami.
Zastosowanie biforium
(łac. biforia
dwudrzwiowy) tzn.
arkadowych okien lub
przezroczy podzielonych
na dwie części oraz
triforium okien lub
przezroczy podzielonych
na trzy. Takie triforium
umieszczano także w
grubości muru i wejściach
wewnątrz kościoła.
•sklepienia, otwory okienne,
portale (obramowane
wejścia do świątyni)
wykańczały łuki (niepełne
koła),
•podczas budowy stosowano
jeden powtarzający się
moduł, co dawało poczucie
porządku i
proporcjonalności,
•wewnątrz kościoła
romańskiego panował
półmrok, ze względu na
małe okna,
•wnętrza były bardzo
skromnie zdobione,
•zastosowanie
wewnętrznych kolumn,
podtrzymujących np.:
sklepienia. Kolumny były
proste, grube i mało
ozdobne.
w Krakowie,
•Klasztor cysterski w
Wąchocku, Koprzywnicy,
Sulejowie wszystkie
prawdopodobnie według
projektów brata Simona,
•Opactwo Cysterek w
Trzebnicy (XIII wiek),
•Kościół Najświętszej Marii
Panny na Piasku we
Wrocławiu,
•Kościół świętego Michała
na Ołbinie we Wrocławiu,
•Kościół świętego Jakuba w
Sandomierzu ufundowany
przed 1211 rokiem przez
księżniczkę Adelajdę, córkę
Kazimierza II
Sprawiedliwego,
wybudowany z czerwonej
cegły.
Przykłady architektury
romańskiej poza Polską :
Przykłady polskiej
architektury romańskiej:
•Palatia na Ostrowie
Lednickim,
•Krypta świętego
Leonarda na Wawelu,
•Katedra w Poznaniu,
•Kościół w Trzemesznie,
•Kościół benedyktynów w
Tyńcu,
•Kościół benedyktynów
Mogilnie,
•Kolegiata świętego Piotra i
Pawła w Kruszwicy (XII
wiek),
•Kolegiata w Tumie pod
Łęczycą (XII wiek),
•Kolegiata świętego
Marcina w Opatowie (XII
wiek),
•Kościoły kanoników
regularnych w Czerwińsku,
•Kościoły kanoników
regularnych w Strzelnie,
•Kościół Norbertanek w
Strzelnie,
•Kościół świętego Idziego w
Inowłodziu,
•Kościół w Żarnowie,
•Kościół w Prendocinie,
•Katedra Łęczycy,
•Kościół świętego Andrzeja
•Rotunda grodowa
świętego Mikołaja w
Cieszynie,
•Świątynia halowa w
Rawennie,
•Fasada katedry świętego
Marcina w Lukce (XII
wiek) na terenie Toskanii,
•Krużganek klasztoru
benedyktyńskiego w
Moissac, na terenie
Langwedocji (XII wiek),
•Bazylika katedralna w
Spirze,
•Katedra w Golarze
(środkowe Niemcy),
•Budynek uniwersytetu w
Oksfordzie (XII wiek).
•sztuka miała charakter
sakralny,
•w pierwszym okresie
rozwoju stylu romańskiego
Kościoły budowano na
planie koła (rotundy), a
następnie krzyża,
•budowla miała system
Zgłoś jeśli naruszono regulamin