opracowała Aleksandra Pilarska
SCENARIUSZ LEKCJI MUZYKI
(klasa III gimnazjum)
(czas trwania lekcji 45 min.)
TEMAT: Nastrój w muzyce na przestrzeni epok. Analiza wybranych
utworów.
CEL GŁÓWNY LEKCJI:
Przedstawienie uczniom na podstawie wybranych utworów w jaki sposób na przestrzeni epok muzyka wpływała na nastrój człowieka
CELE OPERACYJNE LEKCJI:
Uczeń:
~ potrafi po kolei wymienić epoki w muzyce
~ umie wyjaśnić co to jest nastrój
~ potrafi podać wymienić nastroje człowieka
~ potrafi określić jakie nastroje panowały w poszczególnych epokach
~ potrafi na podstawie słuchanego utworu zanalizować jego charakter oraz określić jaki nastrój
może on wywołać w człowieku
~ na podstawie słuchanych utworów potrafi dopasować z jakie epoki jest dany utwór
~ zna nazwiska najsłynniejszych kompozytorów w poszczególnych epokach
~ kształtuje swoją wyobraźnię muzyczną
~ uwrażliwia się na muzykę
~ poznaje różne oblicza muzyki
~ potrafi uwolnić emocje podczas słuchania muzyki
FORMY ORGANIZACJI PRACY UCZNIÓW:
~ zbiorowa
~ grupowa
FORMY AKTYWNOŚCI MUZYCZNEJ:
~ słuchanie muzyki
METODY:
~ analityczno – percepcyjna
~ organizowania i rozwijania działalności muzycznej ucznia podczas lekcji
POMOCE DYDAKTYCZNE:
~ odtwarzacz CD i płyta z nagraniami:
· J. S. Bach III Koncert brandenburski G – dur
· J. F. Haendel Alleluja z oratorium „Mesjasz“
· E. Grieg Koncert fortepianowy a – moll cz. I
· A. Chaczaturian Taniec z szablami z baletu „Grajane”
· J. Brahms Tańce węgierskie
· K. Penderecki Tren Pamięci ofiarom Hiroszimy
~ podręcznik
PRZEBIEG LEKCJI:
CZYNNOŚCI ORGANIZACYJNE:
Powitanie, sprawdzenie listy obecności
Podanie tematu lekcji
1. WPROWADZENIE DO TEMATU – pogadanka.
Na początek lekcji N. pyta uczniów co rozumieją przez słowo NASTRÓJ (uczniowie odpowiadają).
N. pyta każdego z nich czym dla niego jest nastrój i jakie rodzaje nastrojów znają (uczniowie odpowiadają).
Po wypowiedziach uczniów nauczyciel opowiada im jak muzyka przez wszystkie epoki wpływała na emocje człowieka, a następnie krótko podsumowuje każdą epokę przedstawiając tabelę:
LP.
Epoka
Cechy charakterystyczne muzyki
1.
ŚREDNIOWIECZE
skupienie, powaga, modlitwa, jedność z Bogiem
2.
RENESANS
podniosła, wzniosła, pobudzająca nastroje od radości po głęboki żal; ludzie odnajdywali w niej sens życia
3.
BAROK
oszałamiająca, bogata, wprowadzająca w zachwyt swoją potęgą (organy)
4.
KLASYCYZM
lekka, przyjemna dla ucha, ruchliwa, melodyjna, harmonijna oraz zmienna, regularna w formie.
5.
ROMANTYZM
tajemnicza, subtelna, subiektywna, emocjonalna, fantastyczna
6.
IMPRESJONIZM
muzyka wyrażała nastrój chwili, sytuacji, zdarzenia
7.
XX WIEK
szokująca, gwałtowna, dynamiczna, indywidualna, przejmująca
ROZWINIĘCIE
Po wprowadzeniu do tematu N. prezentuje utwory.
Zadaniem uczniów jest wysłuchanie w skupieniu a następnie po wysłuchaniu każdego z
nich określenie w jaki nastrój wprowadziła go ta muzyka (utwory prezentowane są tylko
raz).
Po każdym fragmencie muzycznym nauczyciel daje chwilę do namysłu, a następnie pyta po
kolei uczniów jak przeżyli tą muzykę (uczniowie opowiadają o swoim nastroju).
N. proponuje aby utworzyli podobną tabelę i do niej wpisywali swe odczucia podczas
słuchania utworów.
Jako pierwszy N. prezentuje utwór J. S. Bacha III Koncert brandenburski G – dur ( ok. 2
min.). Uczniowie wsłuchują się uważnie, poczym opowiadają o swoich nastrojach.
Kolejnym utworem jest fragment J. F. Haendel’ a Alleluja z oratorium „Mesjasz“
(ponownie po opisaniu swoich wrażeń wpisują w tabelę). Jako trzeci U. wysłuchali
E. Grieg’ a Koncert fortepianowy a – moll cz. I .
Czwartym dziełem muzycznym był Taniec z szablami z baletu „Grajane” A. Chaczaturian’a,
a kolejnym Tańce węgierskie J. Brahms’a.
Wszystkie te utwory kojarzyły się przeważnie z pozytywnymi nastrojami toteż na koniec
N. pragnąc zszokować wszystkich U. zaprezentował utwór, który już w samym tytule
budził pewien niepokój Tren Pamięć ofiarom Hiroszimy K. Pendereckiego bacznie
obserwując reakcje uczniów na ten utwór. Reakcje były takie jakie N. z góry założył, tzn.
lęk, strach, gniew, zszokowanie, niepokój, złość, niezrozumienie.
W ten sposób N. pragnął udowodnić, że muzyka ma różne oblicze, różne przesłania ale
odczucia w człowieku mogą być różne ponieważ nastrój w człowieku budzi się
spontanicznie. Jednak aby go wywołać musi zadziałać pewna siła w tym przypadku siła
i moc muzyki.
Na koniec lekcji N. raz jeszcze powraca do pytania czym jest nastrój i jaki jest cel muzyki
tworzonej w poszczególnych epokach.
Każda epoka historyczna miała swoje założenia estetyczne, oparte na stosunku człowieka
do religii, przyrody, sztuki. Założenia te narzucały kompozytorom określone ramy twórcze:
formalne, brzmieniowe, harmoniczne, nastrojowe. Wywoływanie odpowiedniego nastroju
było zawsze jednym z najważniejszych celów kompozycji muzycznych. Są utwory wesołe,
humorystyczne, są poważne, tragiczne, a także sentymentalne i smutne. Niektóre z nich
imitują śpiew ptaków, odgłosy wiosny, burzy czy innych zjawisk przyrody. Znamy też
utwory programowe opiewające treść literacką, są dzieła wytworne, eleganckie i takie które
mają działanie uspokajające. Istnieją wreszcie utwory mające pobudzić do tańca i ruchu.
Spakowanie przyborów i podręczników
Pożegnanie klasy
agazbrzezniak