WYKŁAD: SOCJOLOGIA OGÓLNA I REHABILITACJA
Dr Alicja kaiser
e-mail: alicja_kaiser@poczta.fm
Wybrane zagadnienia z socjologii ogólnej.
- sposoby definiowania społeczeństwa
- typy społeczeństw ludzkich
3. Podziały społeczne i role społeczne ----- nie ma w notatkach ale dała pytanie, na googlach znalazłam jakąś prezentacje z tego tematu - patrz prezentacja na mailu
- stratyfikacja społeczna i ruchliwość społeczna
- role społeczne w różnych grupach społecznych
- role społeczne osób chorych, niepełnosprawnych
- aktywność międzyludzka
- socjalizacja
- kontrola społeczna
Pytania z dziennych
- nie było w notatkach ja znalazłam to na http://pl.wikipedia.org/wiki/Ruchliwo%C5%9B%C4%87_spo%C5%82eczna
Głównie chodziło o tą ruchliwość społeczną
Ale że dzienni się bronili że tego nie było to dała im inne pytanie i tu nie pamiętam czy wymienić typy społeczeństw ludzkich czy wymienić etapy rozwoju socjologii
Odp zaznaczyłam na czerwono w tym tekście
Co to jest SOCJOLOGIA? „Królowa nauk”
W socjologii przedmiotem badań może być wszystko. Dlaczego? Otóż wszystko dotyczy świata ludzi, ich życia społecznego. Tak mamy wiele kierunków, działów socjologii: morska, medycyny, rehabilitacji, kultury, nauki, miasta.
SOCJOLOGIA POTOCZNA – to ogół wiedzy o społeczeństwie oparte na zdrowym rozsądku, na wynaocznieniu codziennych doświadczeń, w sposób często emocjonalny, wycinkowy, niezweryfikowany.
Doświadczenia te w zasadzie jednostce wystarczają. Kłopoty pojawiają się zazwyczaj wtedy, gdy - pojawiają się nowe zjawiska, sytuacje, co do których nie ma jeszcze uogólnionych doświadczeń
- wychodzi się poza dotychczasowy krąg kulturowy
SOCJOLOGIA NAUKOWA- dostarcza teorii i uogólnień na temat życia społecznego, które są usystematyzowane, poparte uniwersalny charakter i dostarczają wiedzy o funkcjonowaniu zbiorowości ludzkich, która może być obca naszemu codziennemu życiu.
SOCJOLOGIA JAKO NAUKA O ŻYCIU SPOŁECZNYM (RZECZYWISTOŚCI SPOŁECZNEJ)
Geneza terminu SOCJOLOGIA
wyjaśnienie etymologiczne – termin socjologia został utworzony z połączenia następujących wyrazów łacińskich
„socius” - razem, wspólnie, połączeni
„societas” - wspólnota, społeczeństwo
„logos” - rozum, wiedza, myśl
„logie” - nauka, nauczanie, teoria
SOCJOLOGIA – jest to nauka empiryczna, zajmująca się badaniem prawidłowości rządzących, całokształtom stosunków społecznych w historycznie określonych warunkach życia danego społeczeństwa. Nauka ta zajmuje się badaniem struktur społecznych ich funkcjonowaniem, ich genezą i powiązaniem ze środowiskiem naturalnym, z ekonomią oraz przez stworzonym przez ludzi zobiektywizowanym światem kultury, poszukując zarazem odpowiedzi na pytania dotyczące przyszłościowych form życia społecznego. (J. Szczepański, 1970)
ETAPY ROZWOJU SCJOLOGII
wiedza potoczna
mądrość ruchowa
etap naukowy
etap przednaukowy
instytucjonalizacja i specjalizacja nauki
filozofia społeczna
refleksje mędrców
POWSTANIE I ROZWÓJ SOCJOLOGII
- nadanie nowej nauce nazwy
- określenie przedmiotu badań socjologii
- zaproponowanie nowej nauce specyficznych metod badawczych
POWSTANIE I ROZWÓJ SOCJOLOGII W POLSCE.
Rozwój polskiej myśli socjologicznej przypada również na lata drugiej polowy XIX w. i na początek XX w.
Można wyróżnić dwie wyraźne zarysowane szkoły utworzone na bazie koncepcji socjologicznych FLORIANA ZNANIECKIEGO (1882-1958) związanego z UAM w poznaniu oraz LUDWIKA KRZYWICKIEGO (1859-1941) działającego w Warszawie.
Ponadto na uwagę zasługują nazwiska BRONISŁAWA MALINOWSKIEGO (1884-1942) przebywającego poza granicami kraju oraz STANIAŁAWA OSSOWSKIEGO (1897-1963) zaliczanego do wybitnych reprezentantów polskiej socjologii kultury.
SZCZEPAŃSKI JAN (1913- ) to twórca pierwszego po wojnie podręcznika socjologii. Zainteresowania jego skupiają się wokół historii socjologii zmian społeczeństwa polskiego w procesie uprzemysłowienia, socjologicznych zagadnień narodu polskiego.
SOCJOLOGIA REHABILITACJI- to szczegółowa nauka empiryczna, która za pomocą socjologicznych metod bada rehabilitację jako specyficzne pole dla powstawania i utrwalania stosunków społecznych.
METODOLOGIA BADAŃ SOCJOLOGICZNYCH.
METODOLOGIA- to tyle, co nauka o metodach badania stosowanych w jakieś nauce lub naukach (S. Nowak 1985)
PROCES BADAWCZY- jest świadomą, celową i zamienną czynnością poznającego podmiotu.
ETAPY!
1. Sformułowanie problemu jaki zamierzamy badać, a także ukazanie jego specyfikacji i aspektów poznawczych oraz praktycznych.
Problem badawczy wyznaczają na ogół białe plamy w pewnych rejonach socjologicznej mapy faktów społecznych zaś kształtuje go świadomość istnienia w nauce dwóch sprzecznych hipotez czy konkretnych teorii, domagających się dalszych analiz i empirycznych badań (S. Nawrot 1985) . Pytanie badawcze musi być poznawczo płodne i praktycznie znaczące (J. Walkowiak 1979)
2. Sformułowanie hipotez
które trzeba poprzez badania zweryfikować
HIPOTEZA- znaczy tyle samo co przepuszczenie, czy też domysł naukowy wysunięty prowizorycznie dla wyjaśnienia jakiegoś faktu lub zbioru faktów, który wymaga sprawdzenia, by go potwierdzić lub obalić
3. ustalenie populacji
którą należy zbadać, aby uzyskać potrzebne dane
4. określenie metod, technik i narzędzi badawczych oraz zasad weryfikowanie zebranego materiału
5. przygotowanie narzędzi badawczych
6. pilotaż badań
7. dobór próby
8. realizacja badań empirycznych
9. weryfikacja i analiza zebranego materiału empirycznego
10. testowanie hipotez i ogólnie wyników badań
11. pisanie końcowe raportu z badań
METODA – jest to sposób rozwiązanie konkretnego problemu badawczego. Metody badawcze wyróżniamy:
l historyczno – porównawcze
l eksperymentalna
l statystyczna
l monograficzna
l typologiczna
TECHNIKA – jest to sposób technicznego gromadzenia danych i opracowania ich wytworów. W socjologii wyróżnia się techniki badawcze:
l obserwacja
l wywiad
l ankieta
l analiza dokumentów socjologicznych i osobistych
l stadium przypadku
l badania projekcyjne
l badania testowe
l technika socjometryczna
NARZĘDZIE BADAWCZE – przedmiot, za pomocą którego realizuje się dana technika zbierania materiału badawczego (kwestionariusz, skale)
DOBÓR PRÓBY BADAWCZEJ – o liczebności próby decyduje:
l wielkość badanej zbiorowości
l stopień jednorodności tej zbiorowości
l oczekiwana dokładność wyników
l rodzaj doboru próby
l stosowana metoda i technika badawcza
Rodzaje dobory prób badawczych
l prosta próba losowa
l warstwowo – losowa
l zespołowa
l typu „kula śniegowa”
l parami
l celowa
l kwotowa
SPOŁECZEŃSTWO JAKO PODSTAWOWA FORMA ŻYCIA SPOŁECZNEGO
SPOSOBY OKREŚLANIA SPOŁECZNEO W SOCJOLOGII:
DEMOGRAFICZNY – społeczeństwo, to tyle, co populacja, wielkość jednostek, najbardziej rozpowszechniony w myśleniu potocznym, wielkość konkretnych osób, zbiór jednostek
GRUPOWY – społeczeństwo to złożone z jednostek zintegrowane, spoiste całości (nie luźne zbiory, lecz scalenie zbiorowości). Społeczeństwo istnieje, gdy można wyróżnić powiązania i zależności, które łączą jednostki w pewną całość.
SYSTEMOWY – społeczeństwo to powiązany układ pozycji społecznych i typowych dla nich ról. Pojęcie organizmu społecznego zastąpiono pojęciem systemu społecznego – a więc całości w której nie konkretne jednostki, osoby są ze sobą wzajemnie powiązane, lecz określone pozycje społeczne i przyporządkowane im role społeczne współtworzą daną całość (system społeczny)
STRUKTURALNY - społeczeństwo to sama sieć relacji międzyludzkich oraz form schematów odnoszenia się do ludzi do siebie. Zauważono, że istnieją pewne schematy powiązań i relacji międzyludzkich, niezależnie od tego, jakie osoby, oraz jakie pozycje one wiążą, a także niezależnie od zbiorowości, w której występują.
INTERAKCJONISTYCZNY (AKTYWISTYCZNY) – społeczeństwo to konglomerat wzajemnie zorientowanych działań jednostek. Ludzie należą do zbiorowości, uczestniczą w systemach społecznych, wchodzą w strukturalne zależności i relacje z innymi ludźmi poprzez aktywność przez to, co robią i mówią. Zatem działania ludzkie to podstawowe tworzywo z którego powstają wszelkie zjawiska społeczne i całości społeczne.
...
aniaku