HIPOGLIKEMIA, HYPERGLIKEMIA
I POWIKŁANIA CUKRZYCY
mgr Beata Błaszkiewicz
ü Ważne jest, aby po podaniu zaplanowanej dawki insuliny poczekać z wyjęciem igły przez około 6-10 sekund, zabezpieczając się w ten sposób przed wyciekiem insuliny z miejsca wkłucia
PRZECHOWYWANIE INSULINY
Ø Aktualnie używane insulinę we wstrzykiwaczu należy przechowywać w temperaturze pokojowej (poniżej 25°C) do 6 tygodni
Ø Zapas insuliny należy umieść w lodówce w temperaturze 2-8°C (nie można jej zamrażać!)
Ø Insulina nie powinna być wystawiana na silne światło słoneczne
Ø Podczas podróży należy przewozić insulinę
w specjalnie przeznaczonych do tego celu opakowaniach
Ø Nie należy stosować insulin, które uległy
zamrożeniu, przegrzaniu lub gdy upłynął
termin ważności podany na opakowaniu
SAMOKONTROLA
Samokontrola polega na wykorzystywaniu umiejętności i czynności pozwalających na kontrolę stanu własnego zdrowia oraz skuteczne leczenie
HIPOGLIKEMIA
W miarę obniżania się poziomu cukru można odczuwać:
ü drżenie rąk
ü zimny pot
ü wilczy apetyt
ü bladość skóry
ü „szybkie bicie" serca
ü możesz dziwnie się zachowywać
ü możesz mieć trudności w koncentracji lub doświadczać podwójnego widzenia.
Hipoglikemię wywołują najczęściej:
• Niedostosowana dawka insuliny lub leku hipoglikemizującego do aktualnego poziomu cukru we krwi
• Błędy w odżywianiu
• Zbyt duży, nagły wysiłek fizyczny
• Ubytek masy ciała
• Spożycie alkoholu
• Narkotyki
Bardzo ciężka hipoglikemia może prowadzić do utraty przytomności, drgawek, śpiączki i doprowadzić do stanu zagrożenia życia.
HIPOGLIKEMIA – pierwsza pomoc
NIEDOCUKRZENIE
POMIAR GLIKEMII
SPOŻYĆ SZYBKO WCHŁANIAJĄCE SIĘ WĘGLOWODANY
(10-15g glukozy lub szklanka soku)
WYJAŚNIĆ PRZYCZYNĘ NIEDOCUKRZENIA
BŁĘDY DIETETYCZNE PRZY NIEDOCUKRZENIU:
Ø Zbyt duże ilości węglowodanów („ wszystko co jest pod ręką”)
Ø Spożywanie wyrobów czekoladowych (tłuszcz w nich zawarty opóźnia wchłanianie się glikozy w jelitach)
Ø Nie wszystko „co słodkie” podwyższa poziom cukru we krwi
Aby przeciwdziałać hipoglikemii, osoba z cukrzycą powinna zawsze mieć ze sobą glukagon (hormon podnoszący stężenie glukozy we krwi)
Podanie glukagonu nie będzie szkodliwe nawet wtedy, gdy utrata przytomności wywołana jest przyczyna inną niż hipoglikemia.
HIPERGLIKEMIA
Na hiperglikemię wskazują takie objawy, jak:
v Nadmierne pragnienie,
v Oddawanie dużych ilości moczu,
v Utrata apetytu, chudnięcie,
v Osłabienie, senność,
v Nudności, wymioty, bóle
brzucha i głowy,
v Uczucie pieczenia w jamie
ustnej,
v Przyspieszenie tętna,
v Zaróżowienie skóry.
Hiperglikemię wywołują najczęściej:
Ø Zaniedbania w samokontroli (błędy insulinoterapii - zbyt mała dawka insuliny lub pominięcie zastrzyku, pominięcie dawki leku doustnego),
Ø Błędy dietetyczne (zbyt duża ilość węglowodanów w posiłku),
Ø Zbyt mała aktywność fizyczna,
Ø Dodatkowa choroba (infekcja, gorączka, zatrucie pokarmowe, uraz, operacja)
Ø Może być wynikiem infekcji lub innej choroby z towarzyszące gorączką.
WYRÓWNANIE CUKRZYCY
Wyrównanie cukrzycy = leczenie jest wystarczająco dobre
Najlepszym wskaźnikiem długotrwałego wyrównania cukrzycy jest pomiar odsetka
hemoglobiny glikowanej czyli HbA 1c
Nie leczona lub źle kontrolowana cukrzyca może prowadzić do występowania poważnych powikłań
POWIKŁANIA CUKRZYCY
Nefropatia cukrzycowa - uszkodzenie małych naczyń krwionośnych w nerkach, które prowadzi do trwałego uszkodzenia nerek
Retinopatia cukrzycowa - uszkodzenie małych naczyń krwionośnych w oku, co w rezultacie może doprowadzić do utraty wzroku
Choroby układu krążenia - uszkodzenie dużych naczyń krwionośnych, które prowadzi do wystąpienia miażdżycy tętnic i wielu schorzeń sercowo-naczyniowych
Neuropatia cukrzycowa - uszkodzenie nerwów, które prowadzi do często bolesnych zaburzeń czuciowo-ruchowych
Postępowanie w zespole stopy cukrzycowej:
codzienne mycie stóp oraz dokładne ich osuszanie, zwłaszcza przestrzeni między palcami
codzienna zmiana skarpetek lub pończoch
obuwie nie powinno być zbyt ciasne
chorym nie wolno chodzić boso
pacjenci nie powinni siadać blisko ognia lub innego źródła ciepła, zwłaszcza z bosymi stopami
nie wolno lekceważyć nawet najmniejszych skaleczeń
pacjent nie powinien samodzielnie obcinać paznokci u stóp
wskazane jest noszenie obuwia zrobionego na indywidualne zamówienie, zwłaszcza w przypadkach zaawansowanej neuropatii i choroby naczyń obwodowych.
Zaburzenia funkcji seksualnych
v Badania wykazały, ze większość kobiet z cukrzycą typu l nie ma trudności w życiu seksualnym
v Pacjentki z cukrzycą typu 2 mogą się jednak skarżyć na utratę zadowolenia z pożycia oraz zmniejszenie pożądania seksualnego, ma to zwłaszcza związek z procesem starzenia się oraz z menopauzą
v Bezpośredni wpływ cukrzycy na funkcje seksualne polega na występowaniu:
- suchości pochwy, częstszych infekcjach grzybiczych (Candida) oraz nieregularnych cyklach miesiączkowych.
Zaburzenia erekcji dotyczą 35-55% mężczyzn chorych na cukrzycę, a częstość występowania tego
1
przymulony