Odbywał się od września 1814 do czerwca 1815 w Wiedniu.
Cele: ® - przywrócenie równowagi sił w Europie, tak aby nie było żadnych potęg
- przywrócenie starego porządku na zasadzie legitymizmu czyli oparcie Europy
na zasadach sprzed 1789r. i restauracji czyli powrót obalonych władców na trony
Pierwsze skrzypce na tym kongresie grali: Alexander I, Fryderyk Wilhelm III i Klemens Metternich.
§ utworzono Królestwo Zjednoczonych Niderlandów
§ rozwiązano Związek Reński a utworzono Związek Niemiecki (z 39 landów)
§ Austria odzyskała Lombardię, Wenecję i prowincje Ilryjskie (Dalmacja)
§ Ferdynand III, brat cesarza austriackiego, otrzymał Księstwo Toskanii
§ utworzono Wielkie Księstwo Poznańskie
§ Kraków zyskuje statut wolnego miasta (do 1846r.)
§ utworzono Królestwo Polskie zjednoczone unią personalną z Rosją z własną konstytucją, rządem, sejmem i senatem i mogło utrzymywać własną 30 tysięczna armię
W odpowiedzi na hasła rewolucyjne i klimat panujący w Europie w Polsce zaczęła rozwijać się działalność konspiracyjna.
1819 – w Warszawie powstaje Wolnomularstwo Narodowe z Walerianem Łukasińskim na czele
1821 – przekształca się w Towarzystwo Patriotyczne i utrzymuje kontakty z różnymi
rewolucyjnymi ugrupowaniami
Jak wiadomo, wybuchło 29/30.11.1830r.
Jego przygotowaniami zajęli się: Wysocki, Zaliwski i Urbański ze Szkoły Podchorążych.
Sygnałem do wybuchu powstania miał być pożar browaru J na Solcu, jednakże ten szybko ugaszono. Powstańcy mieli napaść na Belweder i pochwycić Wielkiego Księcia Konstantego, ale jemu udało mu się zbiec.
Powstanie wybuchło z inicjatywy rewolucyjnie nastawionej młodzieży – nie chciała go ani arystokracja ani reszta społeczeństwa. Jak na ironię, w noc wybuchu powstania zginęło 6 polskich generałów w walce z powstańcami.
Nad ranem 30.11. rząd Królestwa Polskiego zwołał posiedzenie Rady Administracyjnej, na którym obecni byli: ks.Drucki-Lubecki, Adam Czartoryski, Julian Ursyn Niemcewicz i na którym to Rada wydała odezwę do mieszkańców stolicy o zachowanie porządku i spokojności.
1.12.1830 – powstańcy zakładają Towarzystwo Patriotyczne (TP) na czele którego stanął
Joachim Lelewel z Maurycym Mochnackim i Tadeuszem Krępowieckim
3.12.1830 – nie chcąc się narażać powstańcom Rada Administracyjna powołuje Tymczasowy
Rząd Powstańczy z Czartoryskim na czele – początkowo nowy organ przyjęto z entuzjazmem, całkiem niesłusznie, bowiem zaczął on podburzać mieszkańców Wawy przeciw powstańcom
5.12.1830 - dyktatorem powstania został gen. Józef Chłopicki, który był przeciwnikiem powstania i dążył do ugody z carem albo z Wlk.Ks.Konstantym, który w imieniu cara przejął dowództwo nad wojskiem. Łudząc się, że drogą negocjacji coś jeszcze uzyska, Chłopicki wyprawił delegację do Petersburga z postulatami:
§ respektowanie konstytucji
§ zakaz stacjonowania wojsk rosyjskich w Królestwie Polskim
§ przyłączenie ziem zabranych (Litwa, Wołyń, Podole)
§ respektowanie przez cara obietnicy swobód dla Królestwa Polskiego
18.12.1830 – Sejm uznał powstanie za narodowe, ponieważ Mikołaj I zażądał bezwarunkowej kapitulacji (car chciał wykorzystać powstanie jako pretekst zlikwidowania autonomii królestwa)
styczeń 1831 – po powrocie z Petersburga członek delegacji Jezierski oświadczył, iż car nie ma zamiaru iść na ustępstwa i wzywa do zaniechania powstania
luty 1831 - rozpoczęcie działań wojennych – 50 tysięczna armia polska kontra 200 tysięczna armia rosyjska pod dowództwem Iwana Dywicza – planował on szybki marsz, zdobycie Wawy i rozprawienie się z powstańcami.
luty 1831 – wygrana bitwa pod Stoczkiem
25.2.1831 – wygrana bitwa pod Olszynką Grochowską – nominalnym wodzem był ks.Radziwiłł, faktycznym Chłopicki
Dywicz uświadomił sobie, że łatwo mu nie pójdzie, więc pomyślał i ruszył na Siedlce, by z drugiej strony zaatakować Wawę.
Naczelnym wodzem polskim został Jan Skrzynecki, który raczej nie palił się do intensywnej walki, wolał ofensywę.
marzec 1831 – wojsko polskie rusza w ślad za Rosjanami, błyskotliwe bitwy:
§ 31.3 – Wawer, Dębe Wielkie
§ 10.4 – Iganie
Jednakże Skrzynecki, który wielkim wodzem nie był, zaniechał dalszych działań i nie ruszył na Siedlce. Tymczasem powstanie rozprzestrzeniało się na inne tereny Królestwa Polskiego.
Dywicz chciał zaatakować Wawę od strony zachodniej (rejony Łomży i Ostrołęki), co mu się udało:
26.5.1831 – klęska pod Ostrołęką - o co oczywiście oskarżali Skrzyneckiego
W okolicach Pułtuska na cholerę zmarło się Dywiczowi, a na jego miejsce przyczłapał Paskiewicz i już w lipcu 1831 ruszył na stolicę, gdzie powoli panika zaczęła brać górę.
Powstańcami dowodził gen. Małachowski, a w praktyce gen. Jan Krukowiecki..
4.9.1831 – delegacja z propozycją ugody do Paskiewicza, który z miejsca ją odrzucił
6.9.1831 – szturm na stolicę od strony Woli, gdzie w okopach zginął gen.Sowiński
Małachowski podpisał akt kapitulacji rząd zwiał do Płocka, a Sejm Kr. Polskiego został zlikwidowany.
Ogólnie rzecz biorąc, polskie duchowieństwo było pozytywnie nastawione do powstania.
10.12.1830 – bp krakowski Skórkowski w odezwie do duchowieństwa powiedział:
„Czas, by dopełniły się dni gwałtu...”
Bp kujawsko-kaliski Koźmian nakazywał celebrowanie mszy św. i nabożeństw w intencji pomyślności powstania i wzywał do wsparcia go finansowego. Bp płocki Pawłowski wyposażył 20 jeźdźców. Zakony (franciszkanie, pijarzy, kapucyni, itd.) wspomagały powstanie modlitwą i nie tylko...J
Zaś bp podlaski Gutowski potępiał, bowiem „rewolucja i powstanie są wymysłem przeciwko pomazańcowi Bożemu – carowi”.
15.2.1831 – Grzegorz XVI w brewe do bpa sandomierskiego Burzyńskiego przestrzegał biskupów przed angażowaniem się w rewolucje.
9.6.1832 – w encyklice „Cum primum” Grzegorz XVI potępił powstanie listopadowe
§ zniesienie konstytucji Królestwa Polskiego nadanej przez Alexandra I po 1815r i zastąpiono ja Statutem Organicznym
§ zniesiono armię, a żołnierzy polskich wcielono do armii rosyjskiej
§ przywódców powstania skazano na ciężkie więzienia, konfiskatę majątków
§ zamknięto Uniwersytet Warszawski i Towarzystwo Przyjaciół Nauk
§ od 1833r. przez 25 lat obowiązywał stan wojenny
§ 1839 – na mocy ukazu carskiego szkolnictwo na terenie KP podlegało Ministerstwu Oświaty w Petersburgu
§ 1849 – do obiegu wprowadzono rubel jako środek płatniczy
§ bp krakowski Skórkowski został pozbawiony władzy i w 1835r. wypędzony z Krakowa, emigrował na Śląsk
§ 1832 – zamknięto Uniwersytet Wileński
§ 1832 – na Podolu i Wołyniu w szkołach księża katoliccy zostali zastąpieni księżmi prawosławnymi
§ 1834 – zamknięto Liceum Krzemienieckie
§ 17.7.1832 – ukazem carskim zniesiono niektóre klasztory męskie (ze 196 pozostawiono 129, z czego największe straty ponieśli dominikanie i franciszkanie) i żeńskie (16 zlikwidowano)
§ 1843 – ukazem carskim seminaria duchowne wyjęto spod jurysdykcji miejscowych biskupów i przekazano Akademii Duchownej w Petersburgu
W odpowiedzi na to wszystkie represje 22.7.1842r. Grzegorz XVI wydał alokucję Haerentem diu o prześladowaniu Kościoła w Rosji – treść poprzedzała Biała Księga, która zawierała 90 dokumentów poświadczających prześladowania.
Aby zatrzeć złe wrażenie, Mikołaj I podjął działania w celu podpisania konkordatu (ale nie oznacza to, że cokolwiek dla niego to znaczyło, bo była to zagrywka czysto propagandowa)
3.8.1847 – konkordat między St. Apostolską a Rosją:
§ Kościół katolicki miał się składać z 7 diecezji
§ Obsada miała się odbywać za porozumieniem między carem a St. Apostolską
§ Protokół artykułów nie uzgodnionych
WIELKA EMIGRACJA
Emigranci osiedlali się na Zachodzie, zazwyczaj we Francji. W środowisku emigracji jednak były różne opcje co do dalszego działania.
* Towarzystwo Demokratyczne Polskie(TDP) (1832) – Jan Nepomucen Górowski, Janowski, Tadeusz Krępowiecki, ks. Pułaski – w chwili założenia wydano Mały Manifest :
naczelnym zadaniem jest walka o niepodległą Polskę, walka o wolną Polskę to część walki ludów Europy, droga do niepodległości wiedzie przez powstanie powszechne i reformy ® uwłaszczenie chłopów; sprawiedliwość społeczna, równość
* Hotel Lambert (1832) – Adam Czartoryski, Józef Bem, K.Sienkieiwcz – nie sformułował dokładnie programu, ale za cel sobie postawił stworzenie sprzyjającej koniunktury międzynarodowej dla niepodległości czyli po prostu J zwiększenie wysiłków w sferze dyplomatycznej, w sprawie chłopskiej zakładał najpierw oczynszowanie, a później uwłaszczenie, dopuszczał możliwość powstania, ale opartego na szlachcie, wzywał do solidarności....
* Namiot Polski (1832) – część Namiotu Powszechnego – cel: doprowadzenie do ogólnoeuropejskiej rewolucji, w której by wszyscy odzyskali niepodległość
* Młoda Polska (1834) – Joachim Lelewel – przybudówka do Młodej Europy, w porywach wiatru liczyła do 200 członków, budowa demokratycznej Europy, a później Polski
* Gromady Ludu Polskiego (1834) – utworzone przez radykalną część TDP – Krępowiecki, Worcel, Świętosławski – działali pod wpływem socjalizmu utopijnego – wolna Polska powinna być wywalczona przez uciskany lud (chłopi i mieszczaństwo), którego wrogiem jest szlachta i zaborcy; źródła wszelkiego zła upatrywano we własności prywatnej, postulowano o upaństwowienie ziemi i narzędzi produkcji a także o zniesienie przywi...
jolaaauksw