5.pdf

(9353 KB) Pobierz
A.Choroby ¿ywieniowozale¿ne
Choroby ŜywieniowozaleŜne 1
Choroby ŜywieniowozaleŜne
rozpowszechnienie
i zaleŜność od stylu Ŝycia
¡ Choroby z niedoboru
niedokrwistość:
Ŝelazo, witamina B12, kwas foliowy
osteoporoza, osteomalacja, krzywica:
wapń, witamina D
wole endemiczne: jod
niedobór witaminy A
szkorbut: witamina C
AMD: luteina, zeaksantyna
Dr med. Dorota SzostakWęgierek
Choroby ŜywieniowozaleŜne 2
Choroby ŜywieniowozaleŜne 3
¡ Choroby rozwijające się na tle miaŜdŜycy
choroba niedokrwienna serca
miaŜdŜyca tętnic kończyn dolnych
udar mózgu
tętniak aorty:
nadmierne spoŜycie nasyconych
kwasów tłuszczowych i cholesterolu,
energii, niedobór antyoksydantów i
błonnika
¡ Nadciśnienie tętnicze
nadmierne spoŜycie soli, energii,
alkoholu
¡ Cukrzyca:
nadmierne spoŜycie energii, tłuszczów,
węglowodanów o wysokim indeksie
glikemicznym
¡ Schorzenia spowodowane nadmiernym
spoŜyciem alkoholu:
marskość wątroby, ostre zapalenie
trzustki, hipertriglicerydemia, alkoholizm,
psychoza alkoholowa
Choroby ŜywieniowozaleŜne 4
Choroby ŜywieniowozaleŜne 5
¡ Nowotwory: niedobór antyoksydantów
nowotwory jamy ustnej, gardła i przełyku: alkohol,
nadwaga
rak Ŝołądka: sól, mięso czerwone u osób z
Helicobacter pylori
rak okręŜnicy: nadwaga, mięso, tłuszcze, niedobór
błonnika, wapnia, folianów
rak wątroby: myko i aflatoksyny, alkohol
rak trzustki: nadwaga
rak sutka: otyłość, alkohol, nadmierne spoŜycie
tłuszczu
rak endometrium: otyłość, nasycone kwasy
tłuszczowe
rak prostaty: czerwone mięso, tłuszcze zwierzęce
rak nerki: nadwaga
¡ Kamica Ŝółciowa: nadmierne spoŜycie
energii, niedobór błonnika
¡ Zaburzenia rozwoju
IUGR: niedoŜywienie matki
WCN: niedobór folianów u matki
opóźnienie wzrostu: niedoŜywienie
kretynizm: niedobór jodu
¡ Alergie pokarmowe
¡ Próchnica zębów: cukry proste
1
30241644.147.png
Choroby układu krąŜenia są największą epidemią
naszych czasów. Około połowy wszystkich zgonów
przypada na te choroby.
UMIERALNOŚĆ W USA
400
Odsetek zgonów w Polsce z powodu chorób układu
krąŜenia i nowotworów.
300
Choroby
serca
Inne
Choroby układu
krąŜenia 50%
200
Rak
100
Grypa
Pneumonia
Gruźlica
Nowotwory
19%
1900
rok
1975
SpoŜycie NKT, hipercholesterolemia
i ChNS w 7 krajach
Framingham Study
Udowodniono, Ŝe
palenie papierosów,
hipercholesterolemia,
nadciśnienie tętnicze
są czynnikami ryzyka choroby
niedokrwiennej serca.
SEVEN COUNTRIES STUDY: współczynniki
korelacji między spoŜyciem a umieralnością na
ChNS w ciągu 25 lat
Produkty
R
Produkty
R
Masło
0,887
Warzywa
0,228
Mięso
0,645
Ryby
0,279
Mleko
0,600
Oleje
0,571
Margaryna
+ smalec
0,507
Strączkowe
0,822
A.Menotti i wsp. Eur J Epid 1999,15,507
2
46%
25%
30241644.158.png 30241644.169.png
Procent męŜczyzn i kobiet w wieku 35
– 59 lat w Karelii Północnej,
pijących mleko tłuste lub chude.
Procent męŜczyzn i kobiet w wieku 35 –
59 lat w Karelii Północnej, spoŜywających
masło i tłuszcze roślinne.
Mleko tłuste
Mleko chude
Masło
Tłuszcze Roślinne
90
25
90
35
80
80
30
20
70
70
25
60
60
15
20
50
50
M
K
M
K
M
K
M
K
40
10
40
15
30
30
10
20
5
20
10
10
5
0
0
0
0
1971
1997
1972
1997
1972
1997
1972
1997
Puska
Puska
Przewidywany i rzeczywisty spadek umieralności
w Finlandii
( męŜczyźni 35 – 64 lat)
Zmiana spoŜycia wybranych produktów
Ŝywnościowych w USA
w latach 1963 – 1981.
Śmietana i tłuste
mleko
24,1%
Masło
33,3%
Jaja
12,3%
Tłuszcze zwierzęce
37,8%
Tłuszcze roślinne
+58,0%
E.Vartiainen 1994
Zmiana liczby zgonów na ChNS
w latach 1970 – 1985 w róŜnych krajach.
męŜczyźni
kobiety
Program ustanowiono w 1986r.
3
30241644.180.png 30241644.001.png 30241644.012.png 30241644.023.png 30241644.034.png 30241644.045.png
SpoŜycie tłuszczów jadalnych, 1989-2004 w Polsce.
Zmiany spoŜycia mięsa w Polsce
kg
na 1 mieszkańca rocznie
21
kg
18
65
60
55
15
50
45
12
40
35
mięso czerwone
mięso białe
30
9
25
20
15
6
tłuszcze roślinne
tłuszcze zwierzęce ogółem
10
5
3
0
1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004
Lata
1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004
Lata
Źródło: Pracownia Ekonomiki WyŜywienia Iśś na podstawie niepublikowanych danych GUS
SpoŜycie warzyw i owoców w
Polsce (kg)
Standaryzowane współczynniki zgonów z powodu
chorób układu krąŜenia w latach 19892004 w Polsce.
Na 100 tys. ludności
700
650
600
550
500
450
400
350
GUS
1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004
Lata
SDR, diseases of circulatory
system , all ages per 100000, m ale
500
SDR, diseases of circulatory system, all
ages per 100000, female
800
750
450
700
650
Poland
400
Poland
600
550
350
500
1970
1980
1990
2000
2010
300
1970
1980
1990
2000
2010
4
30241644.056.png 30241644.067.png 30241644.078.png 30241644.089.png 30241644.100.png 30241644.107.png 30241644.108.png 30241644.109.png 30241644.110.png 30241644.111.png 30241644.112.png 30241644.113.png 30241644.114.png 30241644.115.png 30241644.116.png 30241644.117.png 30241644.118.png 30241644.119.png 30241644.120.png 30241644.121.png 30241644.122.png 30241644.123.png 30241644.124.png 30241644.125.png 30241644.126.png 30241644.127.png 30241644.128.png 30241644.129.png 30241644.130.png 30241644.131.png 30241644.132.png 30241644.133.png 30241644.134.png 30241644.135.png 30241644.136.png 30241644.137.png 30241644.138.png 30241644.139.png 30241644.140.png 30241644.141.png 30241644.142.png 30241644.143.png 30241644.144.png 30241644.145.png 30241644.146.png 30241644.148.png 30241644.149.png 30241644.150.png 30241644.151.png 30241644.152.png 30241644.153.png 30241644.154.png 30241644.155.png 30241644.156.png 30241644.157.png 30241644.159.png 30241644.160.png 30241644.161.png 30241644.162.png 30241644.163.png 30241644.164.png 30241644.165.png 30241644.166.png 30241644.167.png 30241644.168.png 30241644.170.png 30241644.171.png 30241644.172.png 30241644.173.png 30241644.174.png 30241644.175.png 30241644.176.png 30241644.177.png 30241644.178.png 30241644.179.png 30241644.181.png 30241644.182.png 30241644.183.png 30241644.184.png 30241644.185.png 30241644.186.png 30241644.187.png 30241644.188.png 30241644.189.png 30241644.190.png 30241644.002.png 30241644.003.png 30241644.004.png 30241644.005.png 30241644.006.png 30241644.007.png 30241644.008.png 30241644.009.png 30241644.010.png 30241644.011.png 30241644.013.png 30241644.014.png 30241644.015.png 30241644.016.png 30241644.017.png 30241644.018.png 30241644.019.png 30241644.020.png 30241644.021.png 30241644.022.png 30241644.024.png 30241644.025.png 30241644.026.png 30241644.027.png 30241644.028.png 30241644.029.png 30241644.030.png 30241644.031.png 30241644.032.png 30241644.033.png 30241644.035.png 30241644.036.png 30241644.037.png 30241644.038.png 30241644.039.png 30241644.040.png 30241644.041.png 30241644.042.png 30241644.043.png 30241644.044.png 30241644.046.png 30241644.047.png 30241644.048.png 30241644.049.png 30241644.050.png 30241644.051.png 30241644.052.png 30241644.053.png 30241644.054.png 30241644.055.png 30241644.057.png 30241644.058.png 30241644.059.png 30241644.060.png 30241644.061.png 30241644.062.png 30241644.063.png 30241644.064.png 30241644.065.png 30241644.066.png 30241644.068.png 30241644.069.png 30241644.070.png 30241644.071.png 30241644.072.png 30241644.073.png 30241644.074.png 30241644.075.png 30241644.076.png 30241644.077.png 30241644.079.png 30241644.080.png 30241644.081.png 30241644.082.png 30241644.083.png 30241644.084.png 30241644.085.png 30241644.086.png 30241644.087.png 30241644.088.png 30241644.090.png 30241644.091.png 30241644.092.png 30241644.093.png 30241644.094.png 30241644.095.png 30241644.096.png 30241644.097.png 30241644.098.png 30241644.099.png 30241644.101.png 30241644.102.png
Co moŜna uzyskać poprzez
poprawę sposobu Ŝywienia?
Standaryzowana umieralność na
nowotwory złośliwe w Badaniu Siedmiu
Krajów (obs. 25 lat)
• W Finlandii uzyskano spadek
umieralności na ChNS
o 75% w ciągu 30 lat
• W Polsce spadek 32% w ciągu 13 lat
na choroby układu krąŜenia
Umieralność na raka okręŜnicy
(na 100 tys.) w krajach UE.
Umieralność na raka prostaty i piersi
(na 100 tys.) w krajach UE
Zdrowie zaleŜy od
RYC. 1. STRACONE LATA śYCIA W STANIE ZDROWIA W
EUROPIE (2000)
¡ Stylu Ŝycia 52%
¡ Środowiska 22%
¡ Genetyki 16%
¡ Ochrony zdrowia 10%
Inne
nowotwory
(0,2%)
Niedobory
Ŝywieniowe
(2%)
41 %
Nowotwory
złośliwe
(32 %)
Główne choroby
ŜywieniowozaleŜne
Inne choroby
CVD
(61%)
Am Acad Sci
Cukrzyca
(3 %)
WHO
5
30241644.103.png 30241644.104.png 30241644.105.png 30241644.106.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin