Cw5.doc

(33 KB) Pobierz

 

ORIENTACJA PRZESTRZENNA STRUKTUR GEOLOGICZNYCH.

 

Struktura geologiczna nazywamy określony układ skał powstałych w wyniku działania procesów geologicznych i można ją rozpatrywać w czterech skalach:

1.      Megastruktury – są to rozlegle obszary o charakterystycznej budowie, genezie które różnią się od jednostek sąsiednich. Np. łańcuch gór fałdowych, platforma.

2.      Makrostruktura – są to wyodrębnione formy przestrzennego zalegania skał które mogą być ujęte na mapach geologicznych.

3.      Mezostruktura – są to struktury małych rozmiarów widoczne w całości gołym okiem.

4.      Mikrostruktura – są to struktury mikroskopowej wielkości. Np. mikrofałdy, wydłużenia minerałów.

 

Jednoznaczne określenie pozycji przestrzennej jakieś struktury geologicznej wymaga znajomości jej kształtu, wymiarów oraz znajomości orientacji przestrzennej charakterystycznych elementów strukturalnych. W przypadku struktur niewielkich kształt i wymiary są łatwe do określenia. Jeżeli natomiast struktury są duże np, megastruktury to określenie kształtu i wymiarów może odbywać się drogą pośrednią poprzez określenie orientacji lokalnej wydzielonych elementów strukturalnych, a następnie interpolacyjne odtworzenie całości i przedstawienie obrazu na mapie.

 

Zasady określania przestrzennej orientacji struktur.

 

Orientacje przestrzenną określamy posługując się pewnymi pomocniczymi elementami. Posługujemy się zarówno orientacją płaszczyzn jak i orientacją linii prostych. W związku z tym przy określaniu orientacji przestrzennych struktur geologicznych przyjmujemy pewne założenie (uproszczenie) że wszystkie powierzchnie oraz linie wyznaczające daną strukturę są w miejscu pomiaru odpowiednio płaszczyznami i liniami prostymi. Podstawowym układem odniesienia jest kierunek północy oraz poziom (horyzontalny układ odniesienia).

 

Elementy orientacji:

Bieg warstwy

 

a)      warstwa płaska

b)     fałd o nie poziomych osiach.

 

1.      Bieg warstwy – jest to linia powstała jako ślad przecięcia się powierzchni warstwy z płaszczyzną pozioma. Dla warstwy płaskiej oraz dla fałdów o poziomych osiach bieg jest linią prostą (a). Natomiast dla warstw pofałdowanych których osie nie są poziome bieg jest linia krzywą (b)

2.      Upadł – jest to linia prosta leząca na powierzchni warstwy, która wyznacza maksymalny spadem warstwy w danym miejscu. Bieg i upadł są do siebie prostopadłe.  

 

Elementy przestrzennej orientacji warstwy.

AB – azymut biegu

KU – kierunek upadu

AU – azymut upadu

 

 

3.      Azymut biegu – jest to kąt zawarty miedzy kierunkiem północy a linią biegu, mierzony od północy w prawo zgodnie z kierunkiem wskazówek zegara.

4.      Azymut upadu – jest to kąt zawarty miedzy kierunkiem północy a rzutem prostokątnym upadu na płaszczyznę poziomą. Liczny zgodnie z ruchem wskazówek zegara.

5.      Kierunek upadu – jest to szacunkowo wyznaczony geograficzny kierunek nachylenia warstwy np upad warstw w kierunku północno – zachodnim oznaczamy NW.

 

Sposoby określania orientacji struktur geologicznych w przestrzeni.

 

W praktyce stosowanie są trzy sposoby określania orientacji struktur.

1. Podaję się w nim azymut biegu, kąt upadu i kierunek upadu.- ten sposób orientacji przedstawia się za pomocą zapisu trój członowego. 135/40/NE, człon pierwszy azymut biegu, człon drugi kąt upadu, człon trzeci kierunek upadu.

2. Podaję się w nim azymut upadu i kąt upadu. – określona orientację zapisujemy tzw. Zapisem dwuczłonowym np. 170/50. Obydwa kąty podane razem określają orientację płaszczyzny w sposób jednoznaczny. Jeżeli płaszczyzna zalega pionowo to azymut jej upadu nie jest określony stronami świata. W takim przypadku podajemy jako azymut upadu azymut jednego z kierunków prostopadłych do biegu.

 

 

MAPY GEOLOGICZNE

 

Mapa geologiczna jest to graficzne odwzorowanie elementów budowy geologicznej jakiegoś terenu. Zrzutowaną na płaszczyznę poziomą i przedstawione w odpowiedniej skali za pomocą umownych znaków.

W zależności od budowy geologicznej, przeznaczenia oraz skali wyróżniamy kilka sposobów map geologicznych.

 

Z punktu widzenia sposobu przedstawienia budowy geologicznej terenu wyróżniamy:

 

1. Mapy zakryte przedstawiają zasięg utworów geologicznych na powierzchni ziemi.

2. Mapy odkryte obrazują budowę geologiczną tak jak przedstawia się ona pod pokrywą osadów kenozoicznych.

 

Natomiast w zależności od przeznaczenia wyróżniamy mapy:

1.      Hydrogeologiczne

2.      Geologiczno – inżynierskie

3.      Tektoniczne

4.      Stratygraficzne

5.      Mapy złożowe

 

Mapy te nazywane są mapami specjalnymi, ponieważ są dostosowane do specjalnych celów. W grupie map specjalnych znajdują się równie mapy stosowane w geotechnice i budownictwie. Tu możemy wyróżnić:

- mapy gruntów budowlanych,

- mapy procesów geodynamicznych

Mapa gruntów budowlanych przedstawia rodzaje gruntów i ich rozprzestrzenienie na powierzchni a mapa procesów geodynamicznych przedstawia obszar występowania procesów geodynamicznych np. osuwisk.

Zgłoś jeśli naruszono regulamin